Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι η Ουάσιγκτον διαπραγματεύεται συμφωνία «πλήρους πρόσβασης» στη Γροιλανδία, χωρίς χρονικό όριο, με στόχο την εγκατάσταση του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome και την ενίσχυση της στρατηγικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Αρκτική. Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο παραπέμπει στο καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο και εγείρει σοβαρά ερωτήματα κυριαρχίας, γεωπολιτικής ισορροπίας και ελέγχου κρίσιμων ορυκτών.
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία που θα προσφέρει στις ΗΠΑ «πλήρη πρόσβαση» στη Γροιλανδία, όπως δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Fox Business. Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε ένα καθεστώς χωρίς λήξη και χωρίς χρονικό όριο, το οποίο –όπως είπε χαρακτηριστικά– επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να «παίρνει ό,τι θέλει χωρίς κόστος».
Η Γροιλανδία ως κόμβος αντιπυραυλικής άμυνας
Ο Τραμπ παρουσίασε τη Γροιλανδία ως κρίσιμο κόμβο για την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα: «Όλα περνούν από τη Γροιλανδία. Αν οι κακοί αρχίσουν να πυροβολούν, περνά από τη Γροιλανδία. Οπότε τα καταρρίπτουμε», είπε, αναφερόμενος στο αμυντικό σύστημα Golden Dome, το οποίο χαρακτήρισε «σχεδόν αλάνθαστο».
Συνέδεσε μάλιστα την ιδέα με τον Ρόναλντ Ρήγκαν, υποστηρίζοντας ότι η σύλληψη μιας παγκόσμιας αντιπυραυλικής ασπίδας υπήρχε από τότε, αλλά η τεχνολογία δεν επέτρεπε την υλοποίησή της. Σήμερα, σύμφωνα με τον Τραμπ, η τεχνολογική πρόοδος δίνει τη δυνατότητα εφαρμογής ενός τέτοιου συστήματος στην Αρκτική, σε απόσταση-κλειδί από τη ρωσική και κινεζική επικράτεια.
Στρατιωτικές βάσεις με καθεστώς «αμερικανικού εδάφους»
Σύμφωνα με προσχέδιο συμφωνίας που επικαλείται η Telegraph, το πλαίσιο που συζητείται μιμείται τη συμφωνία Βρετανίας–Κύπρου: οι αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία θα χαρακτηρίζονται «κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις» και θα λογίζονται ως αμερικανικό έδαφος. Αυτό θα επιτρέπει στις ΗΠΑ να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, αποστολές κατασκοπείας και εκπαίδευση, με πολύ περιορισμένους περιορισμούς από την τοπική νομοθεσία.
Παράλληλα, η συμφωνία θα διευκολύνει «τοπικές αναπτύξεις», που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μπορεί να περιλαμβάνουν και εξόρυξη σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων ορυκτών. Η Γροιλανδία θεωρείται στρατηγικό απόθεμα πρώτων υλών που είναι απαραίτητες για την πράσινη μετάβαση, τις μπαταρίες, τα ηλεκτρονικά και τα προηγμένα οπλικά συστήματα – τομέας στον οποίο ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται σε σκληρό ανταγωνισμό.
ΝΑΤΟ, Ρωσία και Κίνα στο παρασκήνιο
Το γενικό πλαίσιο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, συμφωνήθηκε στο Νταβός, σε συνάντηση του Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Η Συμμαχία, σε δήλωση στο Fox News, τόνισε ότι στόχος των διαπραγματεύσεων είναι «να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αποκτήσουν ποτέ πρόσβαση» στη Γροιλανδία.
Η τοποθέτηση αυτή υπογραμμίζει πως η κίνηση δεν είναι απλώς διμερής υπόθεση ΗΠΑ–Δανίας/Γροιλανδίας, αλλά κρίσιμο επεισόδιο στον ευρύτερο ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων στην Αρκτική. Η μετατροπή τμημάτων της Γροιλανδίας σε de facto αμερικανικό έδαφος, έστω υπό το μανδύα νατοϊκών αναγκών, περιπλέκει το ζήτημα της κυριότητας και αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις εντός Δανίας, αλλά και στην ΕΕ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ρητορική Τραμπ περί «πλήρους πρόσβασης χωρίς κόστος» αποκαλύπτει μια νέα, ωμή εκδοχή γεωπολιτικού realpolitik: στρατιωτική κυριαρχία και έλεγχος στρατηγικών ορυκτών σε αντάλλαγμα ασαφών εγγυήσεων ασφαλείας. Για την Ευρώπη, η Γροιλανδία εξελίσσεται σε τεστ αντοχής της δανικής και ευρωπαϊκής κυριαρχίας απέναντι σε έναν αμερικανικό ηγεμονισμό που επανέρχεται με εργαλεία του Ψυχρού Πολέμου, αλλά με διακύβευμα τις πρώτες ύλες της πράσινης και ψηφιακής οικονομίας.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #Τραμπ #NATO #Αρκτική #ΣπάνιεςΓαίες
