Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεπέρασε με άνεση ακόμη μία πρόταση μομφής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που προήλθε αυτή τη φορά από την ακροδεξιά ομάδα Patriots for Europe. Η σύγκρουση γύρω από τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur αποκαλύπτει βαθύτερες εντάσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής και τον ρόλο του Ευρωκοινοβουλίου.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διατήρησε άνετα τη θέση της στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε ακόμη μία πρόταση μομφής σε βάρος της. Από τους 720 ευρωβουλευτές, 565 συμμετείχαν στην ψηφοφορία: μόλις 165 τάχθηκαν υπέρ της ανατροπής της Κομισιόν, 390 ψήφισαν κατά και 10 απείχαν. Η ίδια η φον ντερ Λάιεν δεν βρισκόταν στο Στρασβούργο κατά την ψηφοφορία.
Ακροδεξιά πρωτοβουλία με αφορμή το Mercosur
Την πρόταση μομφής κατέθεσε η ακροδεξιά ομάδα Patriots for Europe, αξιοποιώντας το σχετικά χαμηλό θεσμικό κατώφλι (72 υπογραφές επί 720 μελών) για την εκκίνηση διαδικασίας λογοδοσίας της Επιτροπής. Οι εισηγητές υποστήριξαν ότι η φον ντερ Λάιεν και οι επίτροποί της οφείλουν να αποπεμφθούν λόγω του χειρισμού της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, την οποία θεωρούν απειλή για τους Ευρωπαίους αγρότες, καθώς –όπως υποστηρίζουν– ανοίγει την αγορά σε «αθέμιτο ανταγωνισμό» από τη Λατινική Αμερική.
Η κίνηση έρχεται σε ένα πλαίσιο όπου η συμφωνία ΕΕ–Mercosur ήδη αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια: το Ευρωκοινοβούλιο έχει ζητήσει δικαστικό έλεγχο, κίνηση που μπορεί να καθυστερήσει την τελική κύρωση έως και δύο χρόνια. Ταυτόχρονα, ορισμένες κυβερνήσεις, όπως το Βερολίνο, πιέζουν για επίσπευση, δημιουργώντας ευρωπαϊκό ρήγμα ανάμεσα σε φιλελεύθερες εξαγωγικές οικονομίες και χώρες με ισχυρό αγροτικό λόμπι.
Επαναλαμβανόμενες προτάσεις μομφής και κόπωση στο ημικύκλιο
Η συγκεκριμένη ψηφοφορία ήταν η τέταρτη αποτυχημένη απόπειρα λογοδοσίας της Επιτροπής σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο των έξι μηνών. Η συχνότητα των προτάσεων μομφής έχει προκαλέσει ορατή κόπωση στο Σώμα. Η συζήτηση της Δευτέρας πριν την ψηφοφορία διεξήχθη σε σχεδόν άδεια αίθουσα, καθώς ευρωβουλευτές από το κέντρο και την κεντροαριστερά επέλεξαν να την μποϊκοτάρουν, καταγγέλλοντας ότι η ακροδεξιά και η άκρα αριστερά εργαλειοποιούν τη διαδικασία για επικοινωνιακούς λόγους.
Χαρακτηριστική ήταν η παρέμβαση του Μπίλι Κέλεχερ από την ομάδα Renew Europe, ο οποίος διερωτήθηκε: «Πόσες φορές πρέπει να ψηφίσουμε επί καταδικασμένων σε αποτυχία προτάσεων μομφής μέχρι οι εξτρεμιστές να ικανοποιηθούν ή να αποδεχθούν τη δημοκρατική βούληση;». Ακόμη και ο επικεφαλής των Patriots, Ζορντάν Μπαρντελά, απουσίαζε από τη συζήτηση, ένδειξη ότι οι ίδιες οι δυνάμεις που κινούν τη διαδικασία τη θεωρούν περισσότερο εργαλείο πίεσης παρά ρεαλιστική απόπειρα ανατροπής.
Τι σημαίνει για την ισορροπία θεσμών και την εμπορική πολιτική της ΕΕ
Η άνετη επικράτηση της φον ντερ Λάιεν επιβεβαιώνει ότι, παρά τις αντιδράσεις, ο βασικός κορμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου –κεντροδεξιά, φιλελεύθεροι και μεγάλο μέρος της κεντροαριστεράς– παραμένει προσανατολισμένος στη σταθερότητα της Επιτροπής. Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη χρήση της πρότασης μομφής αναδεικνύει ότι οι ακραίες δυνάμεις έχουν βρει έναν θεσμικό μοχλό για να φέρνουν στην κορυφή της ατζέντας ζητήματα όπως το εμπόριο, η γεωργία και η κυριαρχία.
Για την Ελλάδα, η αντιπαράθεση γύρω από το Mercosur και τους αγρότες δεν είναι μακρινή: κάθε αλλαγή στην εμπορική πολιτική της ΕΕ επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα και τις διαπραγματεύσεις για περιφερειακά κονδύλια. Η σταθερή στήριξη της πλειοψηφίας στην Επιτροπή σημαίνει ότι η στρατηγική της Κομισιόν για εμπορικές συμφωνίες και πράσινη μετάβαση θα συνεχιστεί, αλλά υπό όλο και εντονότερο πολιτικό έλεγχο από ένα Κοινοβούλιο που δεν διστάζει να χρησιμοποιεί τα ακραία εργαλεία του.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η αποτυχία της πρότασης μομφής δεν είναι νίκη θριάμβου για τη φον ντερ Λάιεν, αλλά υπενθύμιση ότι κυβερνά πάνω σε ένα εύθραυστο, πλην πλειοψηφικό, κεντρώο μπλοκ. Οι ακροδεξιές και αριστερές δυνάμεις χρησιμοποιούν το θεσμικό οπλοστάσιο του Κοινοβουλίου για να ξαναγράψουν την ατζέντα γύρω από το εμπόριο και την αγροτική πολιτική. Για τις χώρες της περιφέρειας, όπως η Ελλάδα, η πραγματική μάχη δεν είναι η ανατροπή της Κομισιόν, αλλά το πώς θα διαμορφωθούν οι όροι των εμπορικών συμφωνιών, ποιος θα πληρώσει το κόστος προσαρμογής και αν η αγροτική Ευρώπη θα έχει λόγο ισότιμο με τις εξαγωγικές βιομηχανίες του Βορρά.
#ΕΕ #VonDerLeyen #ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο #Mercosur #Αγρότες
