Οι Βρυξέλλες αποδίδουν την υποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας στη σπάνια ενότητα που επέδειξαν τα κράτη‑μέλη. Η υπόθεση λειτουργεί ως εργαστήριο για ένα νέο «εγχειρίδιο» ευρωπαϊκής ισχύος σε συνθήκες σκληρής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει την απειλή επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατεύματα στη Γροιλανδία αντιμετωπίζεται στις Βρυξέλλες ως μια σιωπηρή επιβεβαίωση της ευρωπαϊκής ενότητας. Παρότι κανείς δεν μιλά για θρίαμβο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι βλέπουν στη διαχείριση της κρίσης ένα πρότυπο για το πώς η ΕΕ μπορεί να προστατεύει τα συμφέροντά της όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν απρόβλεπτο Λευκό Οίκο.
Η Γροιλανδία ως τεστ ισχύος
Η ένταση πυροδοτήθηκε από τις απειλές Τραμπ να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα και τιμωρητικούς δασμούς, στο πλαίσιο της αμερικανικής επιδίωξης για αυξημένο έλεγχο στη Γροιλανδία, κρίσιμο γεωστρατηγικό σημείο στον Αρκτικό. Η Δανία επέμεινε στη διατήρηση πλήρους κυριαρχίας, ενώ οκτώ ευρωπαϊκές χώρες αποφάσισαν να στείλουν στρατεύματα σε αποστολή υπό το ΝΑΤΟ, ενισχύοντας την ασφάλεια της περιοχής και στέλνοντας μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν θα παραδώσει αμαχητί τον έλεγχο στον αμερικανικό παράγοντα.
Παράλληλα, Παρίσι και Βερολίνο συμφώνησαν ταχύτατα να προετοιμάσουν την ενεργοποίηση του λεγόμενου «Μηχανισμού κατά του Εξαναγκασμού», του νέου εργαλείου εμπορικών αντιποίνων της ΕΕ. Η ετοιμότητα να χρησιμοποιηθεί μια εμπορική «βαριοπούλα» απέναντι στις ΗΠΑ θεωρείται από διπλωμάτες ένδειξη ωριμότητας: η ΕΕ δεν περιορίζεται πλέον σε δηλώσεις, αλλά δείχνει ότι μπορεί να «δαγκώσει» όταν απειλούνται ζωτικά της συμφέροντα.
Το νέο ευρωπαϊκό «εγχειρίδιο» απέναντι στην Ουάσινγκτον
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η μεταστροφή Τραμπ δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ΕΕ. Η αρνητική αμερικανική κοινή γνώμη για μια «εξαγορά» ή στρατιωτική κίνηση στη Γροιλανδία, η επιφυλακτικότητα του Κογκρέσου και η νευρικότητα των αγορών συνέβαλαν καθοριστικά. Ωστόσο, στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι διαμορφώνεται πλέον μια πιο συστηματική διαδικασία υπεράσπισης των ευρωπαϊκών συμφερόντων.
Κεντρικός άξονας αυτής της στρατηγικής είναι η ταχεία εσωτερική συνεννόηση, η προληπτική προετοιμασία αντιμέτρων και η παράλληλη στόχευση της αμερικανικής πολιτικής και επιχειρηματικής ελίτ. Ευρωπαίοι διπλωμάτες επιδιώκουν να πείσουν βουλευτές, γερουσιαστές και ισχυρούς επιχειρηματίες ότι μια μετωπική ρήξη με την ΕΕ –ή ακόμη και η αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ, όπως προειδοποίησε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν– δεν εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι θεσμοί: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απείλησε με καθυστέρηση της κύρωσης της νέας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ‑ΗΠΑ, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για «αταλάντευτη» απάντηση. Ο Εμανουέλ Μακρόν υπογράμμισε ότι όταν η Ευρώπη απαντά ενωμένη, αξιοποιώντας τα εργαλεία της, «κερδίζει σεβασμό».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση της Γροιλανδίας δείχνει ότι η ΕΕ, υπό πίεση, αρχίζει να συμπεριφέρεται περισσότερο ως γεωπολιτικός παίκτης και λιγότερο ως αγορά με κανονισμούς. Όμως η ενότητα που επιδείχθηκε σε μια τόσο κραυγαλέα κρίση θα δοκιμαστεί στα πιο γκρίζα, καθημερινά μέτωπα – από την Κίνα και την ενέργεια μέχρι την τεχνολογία. Αν η Ευρώπη δεν θεσμοθετήσει μόνιμους μηχανισμούς ταχείας αντίδρασης και δεν ξεπεράσει τις χρόνιες γαλλογερμανικές τριβές, το σημερινό «success story» κινδυνεύει να μείνει εξαίρεση και όχι ο κανόνας της ευρωπαϊκής ισχύος.
#ΕΕ #Trump #Γροιλανδία #ΝΑΤΟ #δασμοί #διπλωματία
