Με αιχμηρή ομιλία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέκρινε την Ευρωπαϊκή Ένωση για έλλειψη «πολιτικής βούλησης» στην αντιμετώπιση του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ουκρανός πρόεδρος έστειλε μήνυμα προς τους βασικούς συμμάχους του Κιέβου, προειδοποιώντας ότι η διστακτικότητα της Ευρώπης ενθαρρύνει τη Μόσχα.
Μιλώντας ενώπιον πολιτικών και οικονομικών ηγετών στο Νταβός, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για να περιγράψει αυτό που θεωρεί ως επικίνδυνη αδράνεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη Ρωσία. Κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι στερούνται της αναγκαίας «πολιτικής βούλησης» για να ανακόψουν αποφασιστικά τον Βλαντίμιρ Πούτιν και να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της ηπείρου.
Μήνυμα πίεσης προς τους Ευρωπαίους ηγέτες
Η παρέμβαση του Ζελένσκι στο Νταβός εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Κιέβου να διατηρήσει υψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα τον πόλεμο στην Ουκρανία, σε μια συγκυρία όπου η προσοχή της Δύσης διασπάται από άλλες κρίσεις. Με την αναφορά του στην έλλειψη «πολιτικής βούλησης», ο Ουκρανός πρόεδρος ουσιαστικά κατηγόρησε την ΕΕ ότι διστάζει να προχωρήσει σε πιο επιθετική χρήση των οικονομικών και θεσμικών της εργαλείων κατά της Ρωσίας.
Η κριτική του στράφηκε όχι μόνο στο επίπεδο των κυρώσεων, αλλά και στην ταχύτητα λήψης αποφάσεων, τη στρατιωτική υποστήριξη και τη στρατηγική σαφήνεια για το τι συνιστά «νίκη» της Ουκρανίας. Σε ένα ακροατήριο που περιελάμβανε κορυφαίους Ευρωπαίους αξιωματούχους, ο Ζελένσκι επιχείρησε να θέσει το δίλημμα με όρους αξιοπιστίας της ίδιας της ΕΕ ως γεωπολιτικού δρώντα: είτε θα αναλάβει το κόστος της ανάσχεσης της Ρωσίας τώρα, είτε θα πληρώσει πολλαπλάσιο κόστος αργότερα.
Ο φόβος κλιμάκωσης και το στρατηγικό κενό
Πίσω από τις αιχμές του Ζελένσκι βρίσκεται η διαρκής ευρωπαϊκή αμφιθυμία ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης του Κιέβου και στον φόβο άμεσης αντιπαράθεσης με τη Μόσχα. Πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται απρόθυμες να περάσουν ορισμένες «κόκκινες γραμμές», όπως η αποστολή συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων ή η πλήρης αποσύνδεση από τη ρωσική ενέργεια και κεφάλαια, φοβούμενες κλιμάκωση ή οικονομικό κόστος.
Ο Ουκρανός πρόεδρος επιχείρησε να αποδομήσει αυτή τη λογική, υποστηρίζοντας ότι η μερική και διστακτική αντίδραση τελικά ενθαρρύνει τον Πούτιν να συνεχίσει την επιθετική του πολιτική. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η ιδέα ότι η ΕΕ διαθέτει τεράστια οικονομική και θεσμική ισχύ, αλλά δεν την αξιοποιεί πλήρως ως εργαλείο αποτροπής και πίεσης. Από το πάγωμα ρωσικών περιουσιακών στοιχείων μέχρι την «οπλοποίηση» της ενιαίας αγοράς, ο Ζελένσκι υπαινίχθηκε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να κάνει πολύ περισσότερα.
Πολιτικό μήνυμα πέρα από την Ουκρανία
Η ομιλία στο Νταβός είχε και μια δεύτερη στόχευση: να υπενθυμίσει στους Ευρωπαίους ότι η έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία θα καθορίσει τον μελλοντικό συσχετισμό δυνάμεων όχι μόνο στην ανατολική Ευρώπη, αλλά σε ολόκληρο το διεθνές σύστημα. Η αποτυχία ανάσχεσης της Ρωσίας, προειδοποίησε, θα στείλει μήνυμα αδυναμίας της Δύσης προς αυταρχικά καθεστώτα σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έννοια της «πολιτικής βούλησης» δεν αφορά μόνο την Ουκρανία, αλλά και την ικανότητα της ΕΕ να λειτουργεί ως ενιαία στρατηγική δύναμη σε έναν κόσμο αυξανόμενων γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Το Νταβός, με τη σύζευξη πολιτικής και οικονομίας, αποτέλεσε το ιδανικό βήμα για να μετατραπεί το ουκρανικό ζήτημα από «περιφερειακή σύγκρουση» σε δοκιμασία για την ίδια την ευρωπαϊκή και δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση Ζελένσκι στο Νταβός λειτουργεί ως τεστ αντοχής για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία: αν η ΕΕ δεν μπορέσει να επιδείξει συνεκτική, μακροπρόθεσμη βούληση στην Ουκρανία, δύσκολα θα πείσει ότι μπορεί να διαχειριστεί πιο σύνθετες κρίσεις στο μέλλον.







