Οξύνεται η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Παρίσι και τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, μετά τη δήλωσή του ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αμυνθεί χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η γαλλική κυβέρνηση προβάλλει εκ νέου το δόγμα του «ευρωπαϊκού πυλώνα» στη Συμμαχία, την ώρα που η Ουάσινγκτον ζητά από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος.
Η δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στη Γαλλία και τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε φωτίζει την πιο κρίσιμη στρατηγική συζήτηση της ηπείρου: μπορεί η Ευρώπη να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας; Το Παρίσι απαντά καταφατικά και επιτίθεται σε κάθε αφήγηση που καλλιεργεί εικόνα διαρκούς ευρωπαϊκής αδυναμίας.
Η γαλλική αντεπίθεση και το δόγμα του «ευρωπαϊκού πυλώνα»
Αφορμή στάθηκαν οι δηλώσεις του Μαρκ Ρούτε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου υποστήριξε ότι η ήπειρος «δεν μπορεί να αμυνθεί χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ» και απέρριψε τόσο την ιδέα ευρωπαϊκού στρατού όσο και την έννοια του «ευρωπαϊκού πυλώνα» στο ΝΑΤΟ ως «κενή λέξη».
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρότ απάντησε άμεσα, δηλώνοντας: «Όχι, αγαπητέ Μαρκ Ρούτε. Οι Ευρωπαίοι μπορούν και πρέπει να αναλάβουν οι ίδιοι την ασφάλειά τους. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν. Αυτός είναι ο ευρωπαϊκός πυλώνας του ΝΑΤΟ».
Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρώην πρέσβης της Γαλλίας στο ΝΑΤΟ, Μυριέλ Ντομενάκ, προειδοποίησε ότι η διαρκής επίκληση της ευρωπαϊκής αδυναμίας για να διασφαλιστεί η αμερικανική ομπρέλα είναι «παρωχημένη προσέγγιση» και εκπέμπει λάθος μήνυμα προς τη Ρωσία. Η υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων Κατρίν Βοτρίν, χωρίς να κατονομάσει τον Ρούτε, υπογράμμισε σε γαλλικό ραδιόφωνο ότι σήμερα αναδεικνύεται «η αναγκαιότητα του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ».
Η νέα αμερικανική στρατηγική και η πίεση για ευρωπαϊκή αυτάρκεια
Το πλαίσιο της διαμάχης είναι η αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία. Η νέα Εθνική Αμυντική Στρατηγική των ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, υποβαθμίζει τη σχετική προτεραιότητα της Ευρώπης, τονίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι «οικονομικά και στρατιωτικά» μπορούν να αναλάβουν την κύρια ευθύνη έναντι της Ρωσίας.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ πέτυχε πέρυσι να πιέσει ευρωπαϊκές χώρες να δεσμευθούν για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, πολύ πάνω από τον μέχρι σήμερα στόχο του 2% εντός ΝΑΤΟ. Αυτό μεταφράζεται σε τεράστιες πρόσθετες δαπάνες, με άμεσες επιπτώσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Η γαλλική ιδέα για ενίσχυση του ευρωπαϊκού σκέλους της Συμμαχίας, που εδώ και χρόνια αντιμετωπιζόταν με σκεπτικισμό, κερδίζει πλέον έδαφος και σε άλλες πρωτεύουσες, όπως το Βερολίνο. Παράλληλα, η Κομισιόν μέσω του επιτρόπου Άμυνας Αντριους Κουμπίλιους αναζωπύρωσε τη συζήτηση για μια δύναμη 100.000 Ευρωπαίων στρατιωτών, ως εργαλείο ταχύτερης αντίδρασης.
Διχασμένη αφήγηση για τις ευρωπαϊκές δυνατότητες
Ενδιαφέρον έχει ότι οι δηλώσεις Ρούτε έρχονται σε αντίθεση με την εκτίμηση του προέδρου της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος στο Νταβός υποστήριξε ότι η Ευρώπη μπορεί να αμυνθεί χωρίς τις ΗΠΑ, εφόσον αξιοποιήσει πλήρως τις οικονομικές και στρατιωτικές της δυνατότητες. Το χάσμα αυτό αντικατοπτρίζει δύο αντίρροπες σχολές σκέψης: όσους θεωρούν την αμερικανική παρουσία αναντικατάστατη και όσους βλέπουν τον τρέχοντα κίνδυνο ως ευκαιρία για πραγματική στρατηγική αυτονομία.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτής της συζήτησης θα επηρεάσει άμεσα τις μελλοντικές ισορροπίες ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, τον ρόλο της χώρας στο ΝΑΤΟ και το βάρος των αμυντικών δαπανών στον προϋπολογισμό.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η γαλλική επίθεση στον Ρούτε δεν είναι απλώς λεκτική διαφωνία, αλλά προσπάθεια να «κλειδώσει» πολιτικά την ιδέα ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα στο ΝΑΤΟ πριν παγιωθεί μια νέα, πιο αποστασιοποιημένη αμερικανική γραμμή. Αν η Ευρώπη δεν μετατρέψει γρήγορα τις αυξημένες δαπάνες σε πραγματικές κοινές δυνατότητες –βιομηχανικές, επιχειρησιακές και πολιτικές– κινδυνεύει να πληρώσει πολύ περισσότερο για μια ασφάλεια που παραμένει τελικά ετεροβαρής και εξαρτημένη από τις εκλογικές διαθέσεις στην Ουάσινγκτον.
