Η Σλοβακία συντάσσεται με την Ουγγαρία και προαναγγέλλει προσφυγή κατά της απόφασης της ΕΕ για σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027. Η Μπρατισλάβα μιλά για «ενεργειακή αυτοκτονία» και απώλειες έως 500 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσει σε πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027 ανοίγει νέο μέτωπο με δύο κράτη-μέλη της κεντρικής Ευρώπης. Η Σλοβακία ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συντασσόμενη με την Ουγγαρία, η οποία έχει ήδη προαναγγείλει αντίστοιχη κίνηση.
Η απόφαση της ΕΕ και ο μηχανισμός υπέρβασης των βέτο
Τα κράτη-μέλη ενέκριναν τη Δευτέρα, με ενισχυμένη πλειοψηφία, το πακέτο μέτρων που προβλέπει τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έως το τέλος του 2026 και των ροών μέσω αγωγών έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Προβλέπεται δυνατότητα μικρής παράτασης έως την 1η Νοεμβρίου 2027, εφόσον κάποια χώρα αποδείξει ότι δυσκολεύεται να γεμίσει τις υπόγειες αποθήκες της με μη ρωσικό αέριο ενόψει χειμώνα.
Η αρχιτεκτονική της απόφασης σχεδιάστηκε ώστε να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία και όχι ομοφωνία, επιτρέποντας στις Βρυξέλλες να υπερκεράσουν την αντίθεση της Μπρατισλάβα και της Βουδαπέστης. Και οι δύο χώρες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από τις ρωσικές προμήθειες και έχουν διατηρήσει πιο στενή πολιτική σχέση με τη Μόσχα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το νομικό επιχείρημα και ο πολιτικός τόνος της Σλοβακίας
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα προσβάλει την απόφαση, επικαλούμενη παραβίαση των αρχών της «επικουρικότητας» και της «αναλογικότητας». Με άλλα λόγια, η Μπρατισλάβα υποστηρίζει ότι η ΕΕ παρεμβαίνει πέραν των αναγκαίων ορίων σε ζήτημα όπου τα κράτη-μέλη θα έπρεπε να διατηρούν μεγαλύτερο περιθώριο εθνικής ευχέρειας.
Ο Φίτσο χαρακτήρισε επανειλημμένα το σχέδιο απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο ως «ενεργειακή αυτοκτονία», προειδοποιώντας ότι η διακοπή της διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Σλοβακίας μπορεί να κοστίσει στη χώρα έως 500 εκατ. ευρώ ετησίως σε έσοδα. Παράλληλα, έχει ασκήσει κριτική στη στρατιωτική στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία, διαφοροποιούμενος από το κυρίαρχο ευρωπαϊκό ρεύμα μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022.
Ενεργειακή ασφάλεια, γεωπολιτική και ρήγμα στο εσωτερικό της ΕΕ
Για τις Βρυξέλλες, η σταδιακή απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου αποτελεί κεντρικό εργαλείο για τον περιορισμό της χρηματοδότησης της ρωσικής πολεμικής μηχανής και την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Για τη Σλοβακία και την Ουγγαρία όμως, η κίνηση αυτή εγείρει υπαρξιακά ερωτήματα ενεργειακής ασφάλειας και κόστους για τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία.
Η επικείμενη διπλή προσφυγή στο Δικαστήριο της ΕΕ απεικονίζει το βαθύτερο ρήγμα στο εσωτερικό της Ένωσης: ανάμεσα σε χώρες που βλέπουν την ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία ως στρατηγική αναγκαιότητα, ακόμη και με βραχυπρόθεσμο οικονομικό τίμημα, και σε κράτη που θεωρούν ότι η ταχύτητα και η ένταση των κυρώσεων υπονομεύουν τη δική τους οικονομική και κοινωνική σταθερότητα.
Ο Φίτσο εξέφρασε την ελπίδα ότι μέχρι να τεθεί πλήρως σε ισχύ η απαγόρευση «ο πόλεμος θα έχει τελειώσει» και η Ευρώπη θα έχει «συνέλθει», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πολιτικής επαναδιαπραγμάτευσης εφόσον αλλάξει το γεωπολιτικό περιβάλλον.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση Σλοβακίας και Ουγγαρίας δεν είναι απλώς μια τεχνική νομική διαφωνία, αλλά ένα test stress για την ικανότητα της ΕΕ να επιβάλει στρατηγικές αποφάσεις ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας κόντρα στα στενά εθνικά συμφέροντα. Το αποτέλεσμα των προσφυγών θα διαμορφώσει όχι μόνο το πλαίσιο των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αλλά και τον βαθμό συνοχής της Ένωσης στα επόμενα κρίσιμα βήματα της ενεργειακής μετάβασης.
#ΕΕ #Σλοβακία #Ουγγαρία #ΦυσικόΑέριο #Ρωσία #Ενέργεια
