Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, προσπάθησε στο Κογκρέσο να μειώσει την ένταση που προκάλεσαν οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, χωρίς όμως να απομακρυνθεί από τη σκληρή γραμμή του Λευκού Οίκου απέναντι στο ΝΑΤΟ. Η διπλή αυτή στόχευση αποτυπώνει το νέο, πιο συγκρουσιακό πλαίσιο των διατλαντικών σχέσεων.
Σε μια θυελλώδη ακρόαση στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο κλήθηκε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη αποκατάστασης των σχέσεων με τους ευρωπαίους συμμάχους και στη ρητορική «Πρώτα η Αμερική» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η υπόθεση της Γροιλανδίας, που έφερε στα άκρα τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Κοπεγχάγης, λειτούργησε ως καταλύτης των εντάσεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Αποκλιμάκωση μεν, αλλά χωρίς υπαναχώρηση
Ο Τραμπ είχε προκαλέσει σοκ στην Ευρώπη όταν, πέρα από την πρόταση «αγοράς» της Γροιλανδίας, αρνήθηκε επί εβδομάδες να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση βίας για την απόκτηση του αυτόνομου δανικού εδάφους. Οι δηλώσεις του στενού συμβούλου του, Στίβεν Μίλερ, ότι η Γροιλανδία «ανήκει δικαιωματικά στις ΗΠΑ» κλιμάκωσαν περαιτέρω την κρίση.
Στο Νταβός, ο Τραμπ αναγκάστηκε τελικά να δηλώσει δημόσια ότι οι ΗΠΑ «δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική βία» για τη Γροιλανδία. Ο Ρούμπιο αξιοποίησε αυτή τη φράση ως κεντρικό επιχείρημα, λέγοντας ότι «ήταν σημαντικό ο πρόεδρος να ξεκαθαρίσει πως δεν θα χρησιμοποιηθεί στρατιωτική δύναμη» και εκτιμώντας ότι «θα καταλήξουμε σε ένα καλό σημείο» μέσω ενός «επαγγελματικού, σοβαρού» διαλόγου με τη Δανία και τους συμμάχους.
Παρά την προσπάθεια αποκλιμάκωσης, ο Ρούμπιο απέφυγε να χαρακτηρίσει λανθασμένες τις κινήσεις του Τραμπ. Αντιθέτως, επιχείρησε να τις εντάξει σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης προς το ΝΑΤΟ, παρουσιάζοντας την κρίση περισσότερο ως διαπραγματευτικό εργαλείο παρά ως στρατηγικό ατύχημα.
Το νέο αφήγημα: «ΝΑΤΟ επανασχεδιασμένο»
Οι Δημοκρατικοί γερουσιαστές, με προεξάρχοντα τον Κρις Κουνς, αντέτειναν ότι ο πρόεδρος υπονομεύει την αξιοπιστία των ΗΠΑ, ιδίως όταν υποβαθμίζει τις θυσίες των συμμάχων σε αποστολές όπως το Αφγανιστάν. Ο Κουνς υπενθύμισε την προσφορά της Δανίας, καταθέτοντας στεφάνι σε μνημείο για Δανούς στρατιώτες που «πολέμησαν και πέθαναν δίπλα σε Αμερικανούς».
Ο Ρούμπιο αναγνώρισε τις θυσίες, αλλά γρήγορα επανέφερε το βασικό μήνυμα του Λευκού Οίκου: «Το ΝΑΤΟ χρειάζεται να επανασχεδιαστεί». Τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επωμίζονται επ’ αόριστον το μεγαλύτερο μέρος του κόστους ασφάλειας, όταν έχουν ταυτόχρονες υποχρεώσεις στην Ευρώπη, στη Δυτική Ημισφαίριο και στον Ινδο-Ειρηνικό. Με αυτόν τον τρόπο, επιχείρησε να μετατρέψει την κριτική για τη Γροιλανδία σε μοχλό για αυξημένες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες.
Η επιλογή Ρούμπιο να κρατήσει χαμηλούς τόνους στα ελληνοευρωπαϊκά παράπονα, αλλά υψηλούς στη ρητορική περί «δίκαιης κατανομής βαρών», δείχνει πως η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει επιστροφή στο παλαιό, πιο συμμετρικό μοντέλο διατλαντικής σχέσης. Αντίθετα, ζητά από τους Ευρωπαίους να προσαρμοστούν σε μια αμερικανική ηγεσία πιο απρόβλεπτη, πιο συναλλακτική και λιγότερο θεσμική.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κρίση της Γροιλανδίας λειτουργεί ως προειδοποίηση για την Ευρώπη: ακόμη και θεωρητικά «αδιανόητα» σενάρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την Ουάσιγκτον ως εργαλείο πίεσης. Για την Ελλάδα, που στηρίζει την ασφάλειά της στο ΝΑΤΟ, το μήνυμα είναι ότι η Συμμαχία παραμένει μεν κρίσιμη, αλλά όλο και πιο εξαρτημένη από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες των ΗΠΑ και λιγότερο από σταθερούς κανόνες συλλογικής ασφάλειας.
#ΗΠΑ #ΝΑΤΟ #Γροιλανδία #Rubio #Trump
