Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι μπορεί να συνδυαστεί η έκπτωση στο ρεύμα μέσω CISAF με την αποζημίωση για το έμμεσο κόστος CO₂, υπό τον όρο να μην επιδοτείται δύο φορές το ίδιο κόστος. Το γερμανικό προηγούμενο αναδεικνύει έναν «τρίτο δρόμο» για την ελληνική βιομηχανία, λίγο πριν τις κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Ένα κομβικό «παράθυρο» για τη στήριξη της ευρωπαϊκής – και ελληνικής – βιομηχανίας στο μέτωπο του ενεργειακού κόστους ανοίγει η Κομισιόν, επιτρέποντας τον συνδυασμό δύο διαφορετικών εργαλείων κρατικών ενισχύσεων. Η απάντηση της αντιπροέδρου της Επιτροπής και αρμόδιας για την Ανταγωνιστικότητα και την Πράσινη Μετάβαση, Teresa Ribera, ξεκαθαρίζει ότι η επιδότηση τιμής ηλεκτρικής ενέργειας στο πλαίσιο του Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF) μπορεί να σωρευθεί με την αποζημίωση για το έμμεσο κόστος εκπομπών CO₂ («αντιστάθμιση»), εφόσον δεν χρηματοδοτείται δύο φορές το ίδιο επιλέξιμο κόστος.
Το μήνυμα της Κομισιόν και το γερμανικό προηγούμενο
Η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (DG Competition) αποφεύγει να μπει σε λεπτομέρειες για το υπό διαμόρφωση γερμανικό βιομηχανικό τιμολόγιο, επικαλούμενη την εμπιστευτικότητα των διαβουλεύσεων με τα κράτη-μέλη. Ωστόσο, η γενική αρχή είναι σαφής: «διαφορετικά εργαλεία κρατικής ενίσχυσης μπορούν να συνδυαστούν, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επιδοτείται δύο φορές το ίδιο επιλέξιμο κόστος».
Παράλληλα, η Επιτροπή κλείνει – προς το παρόν – τη συζήτηση για χαλάρωση των κανόνων σώρευσης, δηλώνοντας ότι το πλαίσιο CISAF, που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025, δεν πρόκειται να αναθεωρηθεί. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να κινηθούν εντός των υφιστάμενων κανόνων, αξιοποιώντας όμως στο έπακρο τα περιθώρια που ήδη προσφέρονται.
Ενδεικτικό είναι το περιεχόμενο της εγκριτικής απόφασης για το γερμανικό σχήμα, στοιχεία της οποίας έχουν διαρρεύσει. Σε αυτήν προβλέπεται ότι οι βιομηχανίες που λαμβάνουν ή θα λάβουν αντιστάθμιση οφείλουν να δηλώνουν με ακρίβεια την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για την οποία αιτούνται αποζημίωση, κατανεμημένη ανά προϊόν, μονάδα και σημείο κατανάλωσης. Έτσι, «χαρτογραφείται» το τμήμα της κατανάλωσης που καλύπτεται από την αντιστάθμιση, αφήνοντας διαθέσιμο το υπόλοιπο για ενίσχυση μέσω CISAF.
Το ελληνικό δίλημμα και το πιθανό plan C
Με βάση τον συνδυασμό της απάντησης Ribera και του γερμανικού παραδείγματος, προκύπτει ότι μια βιομηχανία που λαμβάνει αντιστάθμιση για το 50% της ετήσιας κατανάλωσής της μπορεί, για το υπόλοιπο 50%, να επιδοτηθεί μέσω CISAF. Στην πράξη αυτό μπορεί να σημαίνει έκπτωση έως και 25 ευρώ/MWh στο μη καλυπτόμενο από την αντιστάθμιση σκέλος, χωρίς παραβίαση των κανόνων περί διπλής χρηματοδότησης.
Στην Ελλάδα, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες (ΕΒΙΚΕΝ) εκφράζουν ανησυχία ότι η δημόσια συζήτηση έχει περιοριστεί σε ένα δίπολο: από τη μία το «ιταλικό μοντέλο», που φέρεται να συναντά αντιρρήσεις της Κομισιόν, και από την άλλη ένα plan B που περιορίζεται στην αντιστάθμιση CO₂. Η αντιστάθμιση, αν και κρίσιμο κεκτημένο, αφορά μόλις 57 μεγάλες βιομηχανίες και μάλιστα με μειωμένο συντελεστή ανθρακικού αποτυπώματος για την περίοδο 2026-2030 (0,58 από 0,73), άρα με μικρότερη ένταση στήριξης.
Την ίδια στιγμή, το CISAF – το γενικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για το αυξημένο ενεργειακό κόστος – έχει ουσιαστικά βγει εκτός συζήτησης στην Ελλάδα με το επιχείρημα ότι συμψηφίζεται πλήρως με την αντιστάθμιση. Η γερμανική περίπτωση δείχνει ότι αυτό δεν είναι μονόδρομος: ο κανόνας συμψηφισμού ισχύει μόνο όπου υπάρχει αλληλεπικάλυψη επιλέξιμου κόστους. Δεδομένου ότι το CISAF καλύπτει έως το 50% της κατανάλωσης και θέτει κατώφλι τιμής στα 50 ευρώ/MWh, δημιουργείται πραγματικός χώρος σώρευσης με την αντιστάθμιση για το υπόλοιπο μισό της κατανάλωσης.
Στελέχη της ΕΒΙΚΕΝ μιλούν έτσι για έναν «τρίτο δρόμο» – ένα plan C – που θα συνδύαζε στοχευμένα τα δύο εργαλεία, εφόσον το ιταλικό μοντέλο δεν εγκριθεί. Το βάρος μεταφέρεται πλέον στις επικείμενες κυβερνητικές ανακοινώσεις, οι οποίες θα κρίνουν αν η Ελλάδα θα αξιοποιήσει πλήρως την ευελιξία που δίνει η Κομισιόν ή θα παραμείνει σε μια περιορισμένη ανάγνωση των κανόνων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Κομισιόν ουσιαστικά δίνει στην Αθήνα «πάσα» για ένα πιο φιλόδοξο, αλλά απολύτως συμβατό με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, σχήμα στήριξης της βιομηχανίας. Αν η κυβέρνηση επιμείνει σε μια στενή εφαρμογή μόνο της αντιστάθμισης, θα πρόκειται για πολιτική επιλογή και όχι για νομικό καταναγκασμό – με προφανές ρίσκο αποβιομηχάνισης σε μια περίοδο εκρηκτικού ενεργειακού κόστους.
#Ενέργεια #Βιομηχανία #Κομισιόν #CISAF #ΚρατικέςΕνισχύσεις
