Σημάδια θεαματικής αποψύξης στις σχέσεις Λονδίνου – Πεκίνου, με τον Σι Τζινπίνγκ να παρουσιάζει τον διάλογο με τη Βρετανία ως κρίσιμο για την παγκόσμια ειρήνη. Ο Κιρ Στάρμερ επιχειρεί «πιο εκλεπτυσμένη» σχέση με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, ισορροπώντας ανάμεσα σε οικονομικές ευκαιρίες και ανησυχίες για την ασφάλεια.
Σε μια επίσκεψη με ισχυρό συμβολισμό, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, στην πρώτη επίσκεψη πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κίνα μετά από οκτώ χρόνια. Ο Σι χαρακτήρισε τον διάλογο Λονδίνου – Πεκίνου «επιτακτικό» για την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα, σηματοδοτώντας σαφή πρόθεση για επανεκκίνηση μετά από μια μακρά περίοδο ψυχρότητας.
Από την αντιπαράθεση στην «πιο εκλεπτυσμένη» σχέση
Οι σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου – Κίνας είχαν επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια επί κυβερνήσεων των Συντηρητικών, με φόντο τις κατηγορίες για κινεζική κυβερνοκατασκοπεία, τις ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ανισορροπίες στο διμερές εμπόριο. Ο Στάρμερ επιδιώκει τώρα ένα νέο πλαίσιο: μια «πιο εκλεπτυσμένη» σχέση, όπως είπε, που θα επιτρέπει συνεργασία σε οικονομία και κλίμα, αλλά και «ουσιαστικό διάλογο» στα σημεία σύγκρουσης.
Ο Σι, μιλώντας μέσω διερμηνέα, αναγνώρισε ότι υπήρξαν «στροφές και ανατροπές που δεν εξυπηρέτησαν τα συμφέροντα των χωρών μας» και επαίνεσε ιστορικά τον ρόλο του Εργατικού Κόμματος στην ανάπτυξη των σινοβρετανικών σχέσεων. Περιέγραψε τον κόσμο ως «ταραχώδη και ρευστό» και υποστήριξε ότι η εμβάθυνση του διαλόγου είναι αναγκαία τόσο για τη διεθνή σταθερότητα όσο και για τις οικονομίες και τους λαούς των δύο χωρών.
Συμφωνίες, αλλά με όρια και πολιτικό ρίσκο
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, Λονδίνο και Πεκίνο αναμένεται να υπογράψουν σειρά συμφωνιών, που θα καλύπτουν, μεταξύ άλλων, καθεστώς χωρίς βίζα για ορισμένες κατηγορίες ταξιδιωτών και αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων. Πιο φιλόδοξες συνεργασίες σε ευαίσθητες τεχνολογίες – όπως μεγάλης κλίμακας έργα αιολικής ενέργειας ή άλλες στρατηγικές υποδομές – φαίνεται να μένουν προς το παρόν εκτός ατζέντας, αντανακλώντας τον φόβο για εξάρτηση από την Κίνα σε κρίσιμους τομείς.
Στο εσωτερικό της Βρετανίας, η επιλογή Στάρμερ να «ξεπαγώσει» τις σχέσεις με το Πεκίνο προκαλεί αντιδράσεις. Συντηρητικοί και σκληροπυρηνικοί βουλευτές ασφαλείας κατηγορούν την κυβέρνηση ότι υποτιμά το ρίσκο σε θέματα κατασκοπείας, βιομηχανικής πολιτικής και στρατηγικών εξαρτήσεων στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ο Στάρμερ απαντά ότι μπορεί να συνδυάσει εμπόριο με τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την Κίνα, χωρίς εκπτώσεις στην εθνική ασφάλεια.
Σιωπή για ανθρώπινα δικαιώματα και Ουκρανία
Στις δημόσιες δηλώσεις του πριν από τη συνάντηση, ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν έθεσε συγκεκριμένα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων – όπως η κατάσταση στο Χονγκ Κονγκ ή η μεταχείριση των Ουιγούρων – περιοριζόμενος σε γενική αναφορά σε «τομείς διαφωνίας» όπου απαιτείται «ουσιαστικός διάλογος». Αντίστοιχα, απέφυγε να προαναγγείλει αν θα ζητήσει από τον Σι να ασκήσει πίεση στον Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η στάση αυτή διαφοροποιείται από την πιο συγκρουσιακή ρητορική άλλων Δυτικών ηγετών, όπως του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος μετά την επίσκεψή του στο Πεκίνο μίλησε για «διαρραγμένη παγκόσμια τάξη» και βρέθηκε αντιμέτωπος με δασμολογικές απειλές από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Στάρμερ επιλέγει τον ρόλο του πραγματιστή, επιχειρώντας να κρατήσει ανοιχτούς όλους τους διαύλους – με Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες και Πεκίνο – σε ένα περιβάλλον έντονου γεωοικονομικού ανταγωνισμού.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση Στάρμερ συνιστά κλασικό παράδειγμα «στρατηγικού πραγματισμού» σε μια εποχή νέου Ψυχρού Πολέμου ΗΠΑ – Κίνας. Το Λονδίνο, με περιορισμένο πλέον βάρος μετά το Brexit, επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του ως γέφυρα ανάμεσα στη Δύση και την Ασία, αναζητώντας ταυτόχρονα επενδύσεις και πρόσβαση σε αγορές. Το αν αυτή η ισορροπία θα αποδώσει ή θα εκληφθεί ως αδυναμία απέναντι στο Πεκίνο, θα κριθεί από το κατά πόσο η βρετανική κυβέρνηση θα τολμήσει να θέσει σκληρά ζητήματα – από τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι την Ουκρανία – όχι μόνο πίσω από κλειστές πόρτες, αλλά και σε δημόσιο επίπεδο.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Κίνα #Στάρμερ #XiJinping #διπλωματία #γεωπολιτική
