Ως πολυσύνθετο αλλά στρατηγικής σημασίας εγχείρημα για την ενεργειακή ασφάλεια της ΝΑ Ευρώπης περιέγραψε ο Σταύρος Παπασταύρου τον Κάθετο Διάδρομο, αναγνωρίζοντας «παιδικές ασθένειες» και ανάγκη επιμονής. Παράλληλα, έστειλε σήμα για λύση στο βιομηχανικό ρεύμα, επιτάχυνση ερευνών υδρογονανθράκων και επανεκκίνηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο.
Την εικόνα ενός έργου με τεράστια γεωπολιτική αξία αλλά ακόμη χαμηλή εμπορική ωριμότητα έδωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, μιλώντας στο Athens Energy Summit. Ο αγωγός, που φιλοδοξεί να μεταφέρει LNG από την Ελλάδα έως την Ουκρανία μέσω πέντε χωρών, παραμένει, όπως παραδέχθηκε, με «πολλές παιδικές ασθένειες», ενώ την ίδια στιγμή η ΕΕ έχει θεσμοθετήσει πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έως το τέλος του 2027.
Το στοίχημα κόστους και ελκυστικότητας του Διαδρόμου
Ο υπουργός ανέδειξε ως κομβικό ζήτημα το κόστος διαμετακόμισης, το οποίο καθορίζει αν το προϊόν είναι ανταγωνιστικό για τους τελικούς αγοραστές. «Το κόστος για το Route 1 ήταν 9,90, μετά έπεσε στα 7,50, τώρα είναι κάτω από 6,50», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται «συζήτηση και δημιουργία μιας έννοιας συνεργασίας» μεταξύ των χωρών διέλευσης, ώστε η καθεμία να μειώσει τα δικά της τέλη. Στον αντίποδα, από το FSRU Αλεξανδρούπολης το κόστος έφτανε τα 11 ευρώ, επίπεδο που «δεν είναι ελκυστικό» για την αγορά.
Ο Παπασταύρου υπενθύμισε ότι, για πρώτη φορά, υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές, όμως ο Κάθετος Διάδρομος δεν έχει ακόμη την αναγκαία εμπορική ελκυστικότητα. Παρ’ όλα αυτά, τόνισε ότι το έργο αποτελεί προτεραιότητα για ΗΠΑ και ΕΕ, μεταφέροντας την εκτίμηση Ευρωπαίου αξιωματούχου ότι ο Διάδρομος «μπορεί να έχει μεγαλύτερη συνεισφορά στην αποφυγή συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή απ’ ό,τι το ΝΑΤΟ». Δεν απέκλεισε, μάλιστα, συνάντηση υπουργών Ενέργειας έως το τέλος Φεβρουαρίου για να τεθούν τα επόμενα βήματα.
Αμερικανικό LNG, βιομηχανικό ρεύμα και έρευνες υδρογονανθράκων
Σε ό,τι αφορά την προμήθεια αερίου μετά το 2028, ο υπουργός χαρακτήρισε το αμερικανικό LNG ως μία από τις «υπαρκτές λύσεις», θέτοντας ως κριτήριο την αξιοπιστία και την αποφυγή «εργαλειοποίησης» του φυσικού αερίου, όπως συνέβη με τη Ρωσία. Η συνεργασία στο αέριο, είπε, λειτουργεί ως γέφυρα που ενώνει τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Για το βιομηχανικό ρεύμα, ο Παπασταύρου εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι «είμαστε σε διευθέτηση» του ζητήματος του υψηλού ενεργειακού κόστους, ξεκαθαρίζοντας ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι απολύτως συμβατές με το κοινοτικό πλαίσιο. «Θα ήταν λάθος μήνυμα να δείξουμε ότι αυτενεργούμε», σημείωσε, παραδεχόμενος ότι οι διεργασίες με την Κομισιόν είναι αργές, αλλά «είμαστε κοντά» σε λύση.
Κεντρικό ρόλο στην επόμενη φάση της ενεργειακής πολιτικής δίνουν και οι έρευνες υδρογονανθράκων. Σύμφωνα με τον υπουργό, έως τα μέσα Φεβρουαρίου θα υπογραφούν οι συμβάσεις μεταξύ ΕΔΕΥΕΠ και της κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy, οι οποίες στη συνέχεια θα οδηγηθούν προς κύρωση στη Βουλή. Οι πρώτες σεισμικές έρευνες τοποθετούνται για το φθινόπωρο του 2026. «Το κρίσιμο για τη Chevron δεν είναι οι αντιδράσεις από τη Λιβύη, αλλά αν υπάρχουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα», τόνισε, αναγνωρίζοντας παράλληλα τον ρόλο της Τουρκίας στον εφοδιασμό της ΝΑ Ευρώπης μέσω του TurkStream, από τον οποίο διέρχονται 15 bcm ετησίως.
GSI με Κύπρο: επανεκκίνηση με νέα μελέτη και νέους επενδυτές
Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI), ο Παπασταύρου έκανε λόγο για «αμφίσημα μηνύματα» το δεύτερο εξάμηνο του 2025, αλλά και για απόφαση επικαιροποίησης των μελετών από αξιόπιστο διεθνή οίκο. Όπως είπε, εντός Φεβρουαρίου θα υπάρξουν ανακοινώσεις, με τα ανανεωμένα στοιχεία να επιτρέπουν σε νέους επενδυτές –από ΗΠΑ και Μέση Ανατολή– να αξιολογήσουν τη συμμετοχή τους, δίνοντας «νέα ώθηση» στο έργο σε ένα πλέον πιο ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον.
Σχόλιο SBCTV.gr: Οι παρεμβάσεις Παπασταύρου δείχνουν ότι η Ελλάδα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ως ενεργειακός κόμβος, αλλά ακόμη παλεύει με τη σκληρή πραγματικότητα της αγοράς: υψηλό κόστος, διστακτικούς επενδυτές και αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες κρατικών ενισχύσεων. Η επόμενη διετία θα κρίνει αν ο Κάθετος Διάδρομος και τα projects GSI–υδρογονάνθρακες θα γίνουν πραγματικοί πολλαπλασιαστές ισχύος ή θα μείνουν στην κατηγορία των καλών προθέσεων.
#ΚάθετοςΔιάδρομος #ΦυσικόΑέριο #Ενέργεια #ΒιομηχανικόΡεύμα #Υδρογονάνθρακες #GSI
