Η εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού το 2025 διαμορφώνει ένα σαφώς καλύτερο σημείο εκκίνησης για τον Προϋπολογισμό 2026, με πρωτογενές πλεόνασμα πολύ πάνω από τους στόχους. Η Eurobank αναλύει τη βιωσιμότητα αυτής της υπεραπόδοσης υπό το νέο αυστηρότερο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Ισχυρή δημοσιονομική επίδοση για το 2025 καταγράφει στο δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» η Eurobank, επισημαίνοντας ότι η υπεραπόδοση των εσόδων και ο έλεγχος των δαπανών ενισχύουν ουσιαστικά την αξιοπιστία του Προϋπολογισμού 2026. Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής από το 2026 και μετά εντάσσεται πλέον στο νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, με δεσμευτικά όρια στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες.
Πλεόνασμα αντί ελλείμματος και ισχυρή πρωτογενής επίδοση
Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, ο Κρατικός Προϋπολογισμός Ιανουαρίου–Δεκεμβρίου 2025 εμφάνισε δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,10 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 2,59 δισ. ευρώ. Η βελτίωση κατά περίπου 2,69 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 103,9% έναντι του στόχου, αποδίδεται στον συνδυασμό υπεραπόδοσης εσόδων και υποεκτέλεσης δαπανών, χωρίς ενδείξεις καθυστέρησης στις επενδυτικές πληρωμές.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στο πρωτογενές ισοζύγιο: το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε σε 8,09 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 5,33 δισ. ευρώ, δηλαδή 2,76 δισ. ευρώ ή 51,8% υψηλότερα. Η Eurobank υπογραμμίζει ότι η επίδοση αυτή στηρίζεται σε διατηρήσιμους παράγοντες, κυρίως στη δυναμική των φορολογικών εσόδων και στη συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών.
Φόροι, ΦΠΑ και δαπάνες: Τι κρύβεται πίσω από τους αριθμούς
Τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού έφθασαν τα 77,07 δισ. ευρώ, οριακά χαμηλότερα (-1,0%) από τον στόχο, όμως τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 71,91 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον προγραμματισμό κατά 0,39 δισ. ευρώ (+0,5%). Ο φόρος εισοδήματος έφτασε τα 26,54 δισ. ευρώ, 0,18 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο, με την υπέρβαση να αποδίδεται στη διεύρυνση της μισθολογικής και εισοδηματικής βάσης, αλλά και στη βελτιωμένη φορολογική συμμόρφωση, ιδίως στους αυτοαπασχολούμενους.
Τα έσοδα από ΦΠΑ διαμορφώθηκαν σε 27,78 δισ. ευρώ, 0,20 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο (+0,7%), με την αύξηση να προέρχεται κυρίως από τον ΦΠΑ εγχώριων συναλλαγών. Η Eurobank συνδέει την εξέλιξη αυτή τόσο με την ονομαστική διεύρυνση της φορολογητέας βάσης όσο και με τη συνεχιζόμενη μείωση του «κενού ΦΠΑ» (VAT gap), ένδειξη ότι οι παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής αποδίδουν.
Στον αντίποδα, ο ΕΝΦΙΑ διαμορφώθηκε σε 2,40 δισ. ευρώ, ελαφρώς χαμηλότερα (-0,8%) από τον στόχο, κυρίως λόγω χρονισμού εισπράξεων και διοικητικών εκκαθαρίσεων, χωρίς ένδειξη αποδυνάμωσης της φορολογικής βάσης ακινήτων.
Στο σκέλος των δαπανών, το σύνολο ανήλθε σε 76,97 δισ. ευρώ, με υποεκτέλεση 3,48 δισ. ευρώ (-4,3% έναντι στόχου). Η απόκλιση σχετίζεται με χρονισμό πληρωμών, χαμηλότερες δαπάνες τόκων και συνεχή έλεγχο λειτουργικών και μεταβιβαστικών δαπανών. Κρίσιμη παράμετρος είναι ότι οι δαπάνες επενδυτικού χαρακτήρα, τόσο στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (9,71 δισ. ευρώ) όσο και στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (4,90 δισ. ευρώ), κινήθηκαν σε ευθυγράμμιση με τον προγραμματισμό, χωρίς υστέρηση υλοποίησης έργων.
Νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες και Προϋπολογισμός 2026
Η Eurobank τονίζει ότι τα στοιχεία αυτά είναι σε ταμειακή βάση και δεν ταυτίζονται πλήρως με τα αποτελέσματα Γενικής Κυβέρνησης σε όρους ESA, καθώς σημαντικό μέρος της υπεραπόδοσης οφείλεται στον χρονισμό πληρωμών. Παρ’ όλα αυτά, αποτυπώνουν ξεκάθαρα την κατεύθυνση και την ένταση της δημοσιονομικής βελτίωσης το 2025.
Ο Προϋπολογισμός 2026 καταρτίζεται πλέον σε καθεστώς «δημοσιονομικής κανονικότητας», αλλά υπό αυστηρότερους θεσμικούς περιορισμούς από την ΕΕ, με δεσμευτικά όρια στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες. Στο δελτίο της, η Eurobank εξετάζει –μέσω προσομοιώσεων τύπου Monte Carlo– την πιθανότητα επίτευξης των πρωτογενών στόχων και την πορεία του δημόσιου χρέους, καταλήγοντας ότι η υπεραπόδοση του 2025 βελτιώνει ουσιαστικά το σημείο εκκίνησης της νέας δημοσιονομικής χρήσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η εικόνα που σκιαγραφεί η Eurobank δείχνει ότι η Ελλάδα μπαίνει στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο με «μαξιλάρι» αξιοπιστίας, όχι όμως χωρίς κινδύνους. Η πρόκληση για το 2026 και μετά θα είναι να διατηρηθεί η υπεραπόδοση χωρίς να μετατραπεί σε «στεγνή» λιτότητα που θα υπονομεύσει την ανάπτυξη, ειδικά αν επιβραδυνθεί ο κύκλος της κατανάλωσης ή εξαντληθεί το θετικό σοκ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το στοίχημα είναι μια πιο έξυπνη σύνθεση πολιτικής: στοχευμένες δαπάνες και επενδύσεις με υψηλό πολλαπλασιαστή, παρά απλή συμπίεση δαπανών για να «βγαίνουν οι αριθμοί».
#Eurobank #Προϋπολογισμός #Οικονομία #ΔημοσιονομικήΠολιτική
