Νέα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα κοντά στο συνοριακό πέρασμα της Ράφα, με τον στρατό να ανακοινώνει την «εξουδετέρωση τριών τρομοκρατών», υπογραμμίζουν πόσο εύθραυστη παραμένει η εκεχειρία στη Γάζα. Το επεισόδιο εκτυλίσσεται την ώρα που η διεθνής κοινότητα αναμένει την επαναλειτουργία της Ράφα και την έναρξη της δεύτερης φάσης του σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου.
Η ισραηλινή στρατιωτική διοίκηση ανακοίνωσε ότι πριν τα ξημερώματα πραγματοποίησε αεροπορικά πλήγματα στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, στην έξοδο υπόγειας σήραγγας κοντά στη Ράφα, με αποτέλεσμα –κατά τους Ισραηλινούς– την «εξουδετέρωση τριών τρομοκρατών». Σύμφωνα με το ανακοινωθέν, Ισραηλινοί στρατιώτες εντόπισαν οκτώ ενόπλους να εξέρχονται από υπόγειες δομές ανατολικά της πόλης και η πολεμική αεροπορία έπληξε την ομάδα, στοχοποιώντας αρχικά τρεις εξ αυτών και στη συνέχεια τις περιοχές διαφυγής των υπολοίπων.
Ο στρατός τονίζει ότι οι δυνάμεις του «παραμένουν ανεπτυγμένες με βάση τη συμφωνία εκεχειρίας και θα συνεχίσουν να ενεργούν για την εξουδετέρωση οποιασδήποτε άμεσης απειλής». Ωστόσο, το περιστατικό αναδεικνύει τα όρια μιας εκεχειρίας που, αν και τυπικά σε ισχύ από τις 10 Οκτωβρίου 2025, παραβιάζεται κατά συρροή και από τις δύο πλευρές, όπως αλληλοκατηγορούνται Ισραήλ και Χαμάς.
Η Ράφα ως ζωτική πύλη και γεωπολιτικός μοχλός
Η επιλογή της Ράφα δεν είναι τυχαία. Το συνοριακό πέρασμα προς την Αίγυπτο αποτελεί τη μοναδική δίοδο της Γάζας προς τον έξω κόσμο που δεν ελέγχεται από το Ισραήλ. Η περιορισμένη επαναλειτουργία του, αποκλειστικά για πεζούς, είχε συνδεθεί από το Ισραήλ με την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιστροφής των σορών Ισραηλινών ομήρων και Παλαιστινίων θυμάτων, στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της συμφωνίας εκεχειρίας.
Η φάση αυτή, που ολοκληρώθηκε μόλις χθες με την παράδοση μέσω του Ερυθρού Σταυρού 15 σορών Παλαιστινίων στις αρχές της Γάζας, προέβλεπε την ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων και την ταυτοποίηση και επιστροφή λειψάνων. Παρά ταύτα, περισσότερες από 24 ώρες μετά την κηδεία του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου, οι Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να αναμένουν την ουσιαστική επαναλειτουργία του περάσματος, την οποία και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις θεωρούν κρίσιμη για την είσοδο βοήθειας και την απομάκρυνση ασθενών.
Η ανθρωπιστική κατάσταση για πάνω από δύο εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας παραμένει δραματική: εκτεταμένοι εκτοπισμοί, διαβίωση σε σκηνές εν μέσω χειμώνα, περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό και ιατρική περίθαλψη. Η Ράφα έχει μετατραπεί σε σύμβολο τόσο της ασφυκτικής πολιορκίας όσο και των προσδοκιών για μια στοιχειώδη ομαλοποίηση.
Η δεύτερη φάση του σχεδίου Τραμπ και το στοίχημα του αφοπλισμού
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη ανακοινώσει την έναρξη της δεύτερης φάσης του σχεδίου που ενέκρινε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Νοέμβριο, με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου. Κεντρικοί άξονες είναι ο αφοπλισμός της Χαμάς, η σταδιακή αποχώρηση του ισραηλινού στρατού –ο οποίος εξακολουθεί να ελέγχει πάνω από το μισό της Γάζας– και η ανάπτυξη διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης.
Καθοριστικό ρόλο θα αναλάβει η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας, ομάδα 15 τεχνοκρατών που συγκροτήθηκε βάσει του σχεδίου του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και προορίζεται να διαχειριστεί τον θύλακα σε μεταβατική περίοδο. Η άφιξή τους εξαρτάται επίσης από την επαναλειτουργία της Ράφα, γεγονός που προσδίδει στο πέρασμα στρατηγικό βάρος πολύ πέρα από την ανθρωπιστική διάσταση.
Ο Τραμπ, σχολιάζοντας τις προοπτικές αφοπλισμού της Χαμάς, δήλωσε ότι «πολλοί λένε ότι δεν πρόκειται ποτέ να αφοπλιστούν, (αλλά) φαίνεται ότι θα αφοπλιστούν», χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη αντίδραση από την παλαιστινιακή οργάνωση. Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με τα συνεχιζόμενα επεισόδια βίας όπως αυτό στη Ράφα, δείχνει ότι η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη θα είναι μακρά και γεμάτη τριβές.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το νέο πλήγμα στη Ράφα φωτίζει το κενό μεταξύ της διπλωματικής αρχιτεκτονικής της εκεχειρίας και της πραγματικότητας επί του πεδίου: όσο η ασφάλεια ορίζεται μονοδιάστατα με στρατιωτικούς όρους και η ανθρωπιστική κρίση παραμένει άλυτη, κάθε «παράθυρο ειρήνης» κινδυνεύει να μετατραπεί σε ακόμη έναν γύρο διαχείρισης κρίσης, όχι σε βιώσιμη διευθέτηση.
#Γάζα #Ισραήλ #Ράφα #εκεχειρία #Χαμάς #ΗΠΑ
