Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές νεοφυών επιχειρήσεων στην Ευρώπη, με πάνω από 90 startups ανά 1 εκατ. κατοίκους και θεαματική αύξηση χρηματοδοτήσεων. Ωστόσο, ο κλάδος της τεχνολογίας εξακολουθεί να έχει περιορισμένη συμβολή στην προστιθέμενη αξία, στην απασχόληση και στις εξαγωγές.
Η δυναμική ωρίμανση του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας αποτυπώνεται πλέον και σε σκληρά δεδομένα. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ΣΕΒ, ο αριθμός των νεοφυών επιχειρήσεων στην Ελλάδα υπερβαίνει τις 90 ανά 1 εκατ. κατοίκους, στοιχείο που επιβεβαιώνει την εικόνα της χώρας ως ταχύτερα αναπτυσσόμενης αγοράς startups στην Ευρώπη για το 2025, όπως είχε καταγράψει το Pitchbook.
Παράλληλα, το report «FWD Greece: Innovation Pulse 2025-2026» δείχνει ότι το 2025 οι χρηματοδοτήσεις που εξασφάλισαν ελληνικές startups αυξήθηκαν κατά 35% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ξεπερνώντας τα 732 εκατ. ευρώ. Οι αριθμοί αυτοί συνθέτουν μια εικόνα επιταχυνόμενης ωρίμανσης, τόσο σε πλήθος εταιρειών όσο και σε κεφάλαια που διοχετεύονται στην καινοτομία.
Ισχυρή επενδυτική δυναμική, αδύναμο μακροοικονομικό ίχνος
Πίσω από τη θετική εικόνα, η έκθεση του ΣΕΒ φωτίζει ένα κρίσιμο παράδοξο: ενώ το οικοσύστημα startups αναπτύσσεται γρήγορα, το συνολικό αποτύπωμα της τεχνολογίας στην ελληνική οικονομία παραμένει περιορισμένο. Οι ιδιωτικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α) ανήλθαν το 2024 σε περίπου 2 δισ. ευρώ, ήτοι 0,85% του ΑΕΠ, αντανακλώντας μια σταδιακή αλλά όχι ακόμη επαρκή προσπάθεια σύγκλισης με τις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Παρά ταύτα, ο κλάδος Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) συνεισφέρει μόλις 3,3% στη συνολική προστιθέμενη αξία της οικονομίας και μόλις 1,9% στην απασχόληση. Αντίστοιχα περιορισμένη είναι και η εξωστρέφεια: τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας αντιστοιχούν μόλις στο 5,5% των ελληνικών εξαγωγών αγαθών, ποσοστό που υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε βασικό πυλώνα του παραγωγικού μοντέλου.
Ο ρόλος του AI Factory Pharos και οι προϋποθέσεις αναβάθμισης
Η έκθεση του ΣΕΒ αναδεικνύει τρεις βασικούς μοχλούς που μπορούν να ανατρέψουν αυτή την εικόνα: τη δημιουργία εθνικού οικοσυστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης, την περαιτέρω αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων σε R&D και τη συνέχιση της κλιμάκωσης του εγχώριου startup οικοσυστήματος.
Κεντρικό εργαλείο σε αυτή τη στρατηγική θεωρείται ο Pharos, το AI Factory με προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ. Η πρωτοβουλία στοχεύει να λειτουργήσει ως κοινή υποδομή αναφοράς για startups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και δημόσιους φορείς, παρέχοντας πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι τομείς εφαρμογής που έχουν τεθεί στο επίκεντρο –Υγεία, Ελληνική Γλώσσα και Πολιτισμός, Βιώσιμη Ανάπτυξη– δείχνουν μια προσπάθεια να συνδεθεί η τεχνητή νοημοσύνη με καίρια κοινωνικά και οικονομικά πεδία, όπου η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα ή κρίσιμες ανάγκες. Αν ο Pharos καταφέρει να λειτουργήσει ως καταλύτης μεταφοράς τεχνολογίας από την έρευνα στην αγορά, μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την παραγωγική βάση και να αυξήσει το ποσοστό της τεχνολογίας στο ΑΕΠ και στις εξαγωγές.
Το διακύβευμα πλέον δεν είναι αν θα υπάρχουν πολλές startups, αλλά αν αυτές θα μετασχηματίσουν το παραγωγικό μοντέλο, δημιουργώντας κλίμακα, ποιοτικές θέσεις εργασίας και διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα δείχνει εντυπωσιακή ταχύτητα στην οικοδόμηση οικοσυστήματος startups, αλλά η πραγματική πρόκληση είναι η μετάβαση από την «ποσότητα» στην επίδραση: χωρίς ισχυρή διασύνδεση με βιομηχανία, εξαγωγές και παραγωγικές αλυσίδες, ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθεί ένα λαμπερό αλλά στενό «νησί καινοτομίας» που δεν αλλάζει τον πυρήνα της οικονομίας.
#startups #Τεχνολογία #Σεβ #Καινοτομία #AI
