Διπλής κατεύθυνσης μεταναστευτικό νομοσχέδιο φέρνει η κυβέρνηση, επιδιώκοντας την οργανωμένη προσέλκυση δεκάδων χιλιάδων εργατών από την Ασία, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει δραστικά τις ποινές για όσους βρίσκονται ήδη στη χώρα χωρίς νόμιμα έγγραφα. Το πλαίσιο προκαλεί έντονες αντιδράσεις κομμάτων και οργανώσεων δικαιωμάτων, που μιλούν για υιοθέτηση ακροδεξιάς ρητορικής.
Η ελληνική Βουλή αναμένεται να εγκρίνει νομοσχέδιο που αναδεικνύει τον στρατηγικό διχασμό της κυβερνητικής πολιτικής στο μεταναστευτικό: από τη μία, θεσμοθετείται ένα επιθετικό πρόγραμμα προσέλκυσης εργαζομένων από χώρες της Νότιας Ασίας και τη Βόρεια Αφρική· από την άλλη, θεσπίζονται αυστηρότατες κυρώσεις για όσους μετανάστες έχουν εισέλθει στη χώρα χωρίς νόμιμη άδεια, καθώς και για τις ΜΚΟ που τους υποστηρίζουν.
Ελεγχόμενη εισροή εργατικού δυναμικού για τουρισμό, αγροτική παραγωγή και κατασκευές
Η κυβέρνηση, επιδιώκοντας να καλύψει σοβαρά κενά στην αγορά εργασίας, απλοποιεί τις διαδικασίες για την είσοδο εργατών μέσω διακρατικών συμφωνιών με την Ινδία, το Μπαγκλαντές, την Αίγυπτο και άλλες χώρες. Προβλέπεται ειδικό «fast track» για μεγάλα δημόσια έργα, ώστε να επιταχυνθούν οι προσλήψεις σε κρίσιμα έργα υποδομής.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η Ελλάδα έχει εγκρίνει πάνω από 80.000 θέσεις για μετανάστες ετησίως τα δύο τελευταία χρόνια. Ωστόσο, μελέτες επαγγελματικών φορέων εκτιμούν ότι οι πραγματικές ανάγκες υπερβαίνουν το διπλάσιο αυτού του αριθμού, ενώ ακόμη και από τις εγκεκριμένες θέσεις καλύπτεται μόλις περίπου το ήμισυ. Τουρισμός, αγροτικός τομέας και κατασκευές εμφανίζονται ως οι βασικοί κλάδοι που πιέζουν για επιπλέον ανθρώπινο δυναμικό.
Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης συνοψίζει τη γραμμή της κυβέρνησης λέγοντας: «Χρειαζόμαστε εργαζόμενους, αλλά είμαστε σκληροί με την παράνομη μετανάστευση». Η φράση αποτυπώνει την προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στις ανάγκες της οικονομίας και στις ευαισθησίες ενός τμήματος της εκλογικής βάσης που αντιδρά στην αύξηση των ξένων εργατών.
Ποινικοποίηση της «παράτυπης» παραμονής και σκληρό πλαίσιο για ΜΚΟ
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι μετανάστες που έχουν εισέλθει παράτυπα δεν θα έχουν καμία δυνατότητα νομιμοποίησης στο μέλλον. Καταργείται επίσης η πρόβλεψη που επέτρεπε σε ασυνόδευτους ανηλίκους, οι οποίοι φοιτούν σε ελληνικά σχολεία, να λάβουν άδεια παραμονής όταν ενηλικιωθούν.
«Όποιος είναι παράνομος τώρα θα παραμείνει παράνομος, και όταν εντοπίζεται θα συλλαμβάνεται, θα φυλακίζεται για δύο έως πέντε χρόνια και θα επαναπροωθείται», τόνισε ο Θάνος Πλεύρης στη Βουλή, σκιαγραφώντας ένα καθεστώς μηδενικής ανοχής. Παράλληλα, το σχέδιο νόμου εισάγει βαριές ποινές –υποχρεωτικές καθείρξεις τουλάχιστον 10 ετών και υψηλά πρόστιμα– για όσους διευκολύνουν την παράτυπη είσοδο, μεταφορά ή παραμονή μεταναστών.
Ιδιαίτερα επίμαχη είναι η ρύθμιση που συνδέει ευθέως τις δράσεις ΜΚΟ στο πεδίο της μετανάστευσης με «σοβαρά εγκλήματα», επιτρέποντας την απορρύθμισή τους ακόμη και με βάση κατηγορίες κατά ενός μόνο μέλους. Ο υπουργός αποκτά ευρείες εξουσίες διαγραφής οργανώσεων από τα σχετικά μητρώα, ενώ παρέχεται η δυνατότητα ανάκλησης αδειών παραμονής με απλή «υποψία» παραβατικότητας, γεγονός που –σύμφωνα με νομικούς– θίγει ευθέως το τεκμήριο αθωότητας.
Σφοδρές αντιδράσεις αντιπολίτευσης και φορέων δικαιωμάτων
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταγγέλλουν ότι το νομοσχέδιο «αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες του πεδίου και της ένταξης» και «υιοθετεί τη ρητορική της ακροδεξιάς». Επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση επιλέγει να εισάγει νέους εργαζόμενους, χωρίς να παρέχει οδό νομιμοποίησης και ένταξης σε όσους ζουν και εργάζονται ήδη στη χώρα, συχνά σε καθεστώς εκμετάλλευσης.
Ο Συνήγορος του Πολίτη εκφράζει σοβαρές ενστάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η ποινικοποίηση της παράτυπης εισόδου μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με διεθνείς συμβάσεις για την προστασία προσφύγων. Ο διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, Λευτέρης Παπαγιαννάκης, κάνει λόγο για «δυαδική πολιτική προσέγγιση που ακολουθεί την παγκόσμια εχθρική και ρατσιστική πολιτική γύρω από τη μετανάστευση».
Παρά τις αντιδράσεις, η κυβερνητική πλειοψηφία διασφαλίζει την ψήφιση του νομοσχεδίου. Το αποτέλεσμα είναι ένα πλαίσιο που, ενώ επιχειρεί να θεραπεύσει τα κενά της αγοράς εργασίας, ενδέχεται να οξύνει την κοινωνική πόλωση και να φέρει την Ελλάδα στο επίκεντρο ευρωπαϊκής κριτικής για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί ένα πολιτικά ριψοκίνδυνο «διπλό μήνυμα»: εξασφαλίζει φθηνό και ευέλικτο εργατικό δυναμικό για την οικονομία, θωρακίζοντας ταυτόχρονα το προφίλ της «σκληρής γραμμής» στο μεταναστευτικό. Όμως η απουσία στρατηγικής ένταξης και η ποινικοποίηση της αλληλεγγύης δημιουργούν συνθήκες θεσμικής επισφάλειας που μπορεί να κοστίσουν ακριβά σε κοινωνική συνοχή και διεθνή εικόνα της χώρας.
#μεταναστευτικό #εργασία #μετανάστες #ανθρωπιναΔικαιώματα #ΜΚΟ
