Ομοσπονδιακό δικαστήριο στην Αριζόνα έκρινε την Uber νομικά υπεύθυνη για σεξουαλική επίθεση οδηγού σε επιβάτιδα και επιδίκασε αποζημίωση 8,5 εκατ. δολαρίων. Η υπόθεση λειτουργεί ως «πιλοτική δίκη» για περισσότερες από 3.000 παρόμοιες αγωγές που εκκρεμούν κατά της εταιρείας στις ΗΠΑ.
Ομοσπονδιακό σώμα ενόρκων στο Φοίνιξ της Αριζόνα έκρινε την Uber νομικά υπεύθυνη για σεξουαλική επίθεση οδηγού σε επιβάτιδα και διέταξε την εταιρεία να καταβάλει στην ενάγουσα αποζημίωση ύψους 8,5 εκατ. δολαρίων (περίπου 7,9 εκατ. ευρώ). Η απόφαση αυτή, που εκδόθηκε στην υπόθεση της Τζέιλιν Ντιν, αποτελεί την πρώτη δίκη από ένα «πακέτο» άνω των 3.000 συναφών αγωγών κατά της πλατφόρμας διαμοιρασμού διαδρομών και αναμένεται να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τις υπόλοιπες.
Η υπόθεση Ντιν και το νομικό προηγούμενο
Η Τζέιλιν Ντιν, κάτοικος Οκλαχόμα, κατέθεσε αγωγή κατά της Uber το 2023, έναν μήνα μετά την καταγγελλόμενη επίθεση στην Αριζόνα. Σύμφωνα με τη δικογραφία, ήταν μεθυσμένη όταν κάλεσε όχημα μέσω της εφαρμογής για να μετακινηθεί από το σπίτι του συντρόφου της στο ξενοδοχείο της. Κατά την αγωγή, ο οδηγός την παρενόχλησε λεκτικά στη διαδρομή, σταμάτησε το αυτοκίνητο και τη βίασε.
Κομβικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι οι ένορκοι έκριναν τον οδηγό ως «εκπρόσωπο» (agent) της Uber, αποδίδοντας στην εταιρεία ευθύνη για τις πράξεις του. Το σώμα επιδίκασε 8,5 εκατ. δολάρια σε αποζημιωτικές (compensatory) ζημίες, απορρίπτοντας ωστόσο την επιβολή τιμωρητικών (punitive) αποζημιώσεων. Οι δικηγόροι της Ντιν είχαν ζητήσει πάνω από 140 εκατ. δολάρια.
Η υπόθεση εντάσσεται σε ομοσπονδιακή πολυδικία (multidistrict litigation) που διαχειρίζεται ο δικαστής Τσαρλς Μπράιερ στο Σαν Φρανσίσκο, όπου έχουν συγκεντρωθεί χιλιάδες αγωγές για σεξουαλικές επιθέσεις από οδηγούς της Uber. Ως «πιλοτική δίκη» (bellwether trial), η απόφαση θα χρησιμοποιηθεί για να δοκιμάσει νομικές θεωρίες και να διαμορφώσει πλαίσιο αποζημιώσεων για πιθανές μελλοντικές συμβιβαστικές λύσεις.
Η άμυνα της Uber και οι ευρύτερες επιπτώσεις
Σε ανακοίνωσή της, η Uber υπογράμμισε ότι το σώμα ενόρκων απέρριψε τις υπόλοιπες αξιώσεις της Ντιν, δηλαδή ότι η εταιρεία υπήρξε αμελής ή ότι τα συστήματα ασφαλείας της είναι ελαττωματικά, και προανήγγειλε έφεση. «Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι η Uber ενήργησε υπεύθυνα και έχει επενδύσει ουσιαστικά στην ασφάλεια των επιβατών», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας.
Οι δικηγόροι της ενάγουσας δίνουν εντελώς διαφορετική ανάγνωση. Η Σάρα Λόντον μίλησε για απόφαση που «δικαιώνει τις χιλιάδες επιζώσες που βγήκαν μπροστά με μεγάλο προσωπικό κόστος για να ζητήσουν λογοδοσία από την Uber για την προτεραιότητα που δίνει στο κέρδος έναντι της ασφάλειας των επιβατών». Η συνήγορος Αλεξάνδρα Γουόλς τόνισε στις τελικές αγορεύσεις ότι η Uber προώθησε επιθετικά την εικόνα της ως ασφαλούς επιλογής για γυναίκες, ειδικά τη νύχτα και μετά από κατανάλωση αλκοόλ: «Μας έκαναν να πιστέψουμε ότι αυτός ήταν ένας χώρος ασφαλής από τον κίνδυνο σεξουαλικής επίθεσης».
Η Uber αντιτείνει ότι οι οδηγοί της είναι ανεξάρτητοι συνεργάτες, όχι εργαζόμενοι, και ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για εγκληματικές πράξεις που υπερβαίνουν το «εύλογα προβλέψιμο» πλαίσιο των καθηκόντων τους. Στην συγκεκριμένη υπόθεση, η υπεράσπιση υπογράμμισε πως ο οδηγός δεν είχε ποινικό μητρώο, είχε εκτελέσει 10.000 διαδρομές μέσω της εφαρμογής και διατηρούσε σχεδόν άριστη αξιολόγηση.
Πέραν της ομοσπονδιακής πολυδικίας, η Uber αντιμετωπίζει πάνω από 500 συναφείς υποθέσεις σε πολιτειακά δικαστήρια στην Καλιφόρνια. Σε μία μόνο από αυτές που έφτασε σε δίκη, οι ένορκοι τον Σεπτέμβριο έκριναν ότι, παρότι η εταιρεία υπήρξε αμελής ως προς τα μέτρα ασφαλείας, η αμέλεια αυτή δεν αποτέλεσε ουσιώδη αιτία της βλάβης της ενάγουσας.
Αντίστοιχες αγωγές αντιμετωπίζει και η ανταγωνίστρια Lyft, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να υπάρχει αντίστοιχη κεντρική ομοσπονδιακή διαδικασία. Η έκβαση της υπόθεσης Ντιν, εφόσον επικυρωθεί σε δεύτερο βαθμό, μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για το πώς τα δικαστήρια θα αντιμετωπίζουν στο εξής την ευθύνη των πλατφορμών διαμοιρασμού διαδρομών έναντι των επιβατών τους.
Σχόλιο 
: Η απόφαση πλήττει στον πυρήνα το επιχειρηματικό μοντέλο των πλατφορμών που επιδιώκουν να αποφεύγουν την εργοδοτική ευθύνη μέσω της ταξινόμησης των οδηγών ως «ανεξάρτητων συνεργατών». Αν οι αμερικανικές δικαστικές αρχές παγιώσουν την αντίληψη ότι ο οδηγός λειτουργεί ως εκπρόσωπος της πλατφόρμας έναντι του επιβάτη, το ρυθμιστικό και νομικό ρίσκο για εταιρείες τύπου Uber και Lyft αυξάνεται σημαντικά, με άμεσες συνέπειες στο κόστος συμμόρφωσης, στις ασφαλιστικές καλύψεις και τελικά στο ίδιο το μοντέλο κερδοφορίας τους.
#Uber #ΗΠΑ #ΣεξουαλικήΕπίθεση #Δικαιοσύνη #Τεχνολογία
