Ως κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ειδικά των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου περιέγραψε την αναβάθμιση των υποδομών φυσικού αερίου ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade. Τόνισε ότι, μετά τον αποκλεισμό του ρωσικού αερίου και τους περιορισμούς στο αζέρικο, μόνο οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες LNG εξασφαλίζουν επάρκεια και σταθερές τιμές.
Τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου ενέργειας προς την Ευρώπη, αλλά και την ανάγκη για άμεση, ρεαλιστική στροφή της ΕΕ προς το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ανέδειξε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade. Μιλώντας στο 16ο Capital Link Greek Shipping Forum, στο πάνελ με θέμα «Greece as Europe’s Energy Gateway: Maritime Power & Transatlantic Security», ο κ. Εξάρχου περιέγραψε ένα ενεργειακό τοπίο ριζικά διαφορετικό μετά την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου και τους αυστηρούς περιορισμούς στις ροές από το Αζερμπαϊτζάν.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική στο LNG και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός
Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR έθεσε το ζήτημα σε γεωοικονομική βάση, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοεί πλέον τον παγκόσμιο ανταγωνισμό με Κίνα, ΗΠΑ και Ρωσία στην αγορά του LNG. «Μόνο εάν τοποθετηθούμε στρατηγικά στην παγκόσμια αγορά LNG, μπορούμε να βελτιώσουμε τη χρηματοοικονομική μας θέση και την επιρροή μας έναντι της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Είναι ώρα η Ευρώπη να σταματήσει να επενδύει σε χρονοβόρες, υπερβολικά δαπανηρές ιδέες και να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα: το LNG αποτελεί αναγκαιότητα για τις επόμενες δύο δεκαετίες τουλάχιστον», υπογράμμισε.
Στο νέο περιβάλλον, όπου το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών παύει να αποτελεί επιλογή και οι εναλλακτικές πηγές αγωγών είναι περιορισμένες, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι η σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας LNG είναι πλέον «η μοναδική βιώσιμη λύση» για την Ευρώπη. Αυτά τα συμβόλαια, όπως είπε, δεν αφορούν μόνο την τιμή, αλλά πρωτίστως τη διασφάλιση ποσοτήτων σε βάθος χρόνου.
Ο Κάθετος Διάδρομος, το έλλειμμα υποδομών και ο ρόλος της AKTOR
Κεντρικό στοιχείο της παρέμβασης του κ. Εξάρχου ήταν ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, που συνδέει την Ελλάδα και τις υποδομές της στον Νότο με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης: Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Μολδαβία και Ουκρανία. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίασε, η ζήτηση φυσικού αερίου στις χώρες αυτές αναμένεται να φτάσει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, όταν πλέον το ρωσικό αέριο δεν θα είναι διαθέσιμο. Ωστόσο, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς από τον Νότο προς τον Βορρά περιορίζεται σήμερα μόλις στα 2 bcm ετησίως.
Ο Όμιλος AKTOR, μέσω της συμμετοχής του με ποσοστό 60% στην Atlantic SEE LNG Trade (με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας να κατέχει το υπόλοιπο 40%), στοχεύει στην εμπορία αμερικανικού LNG προς τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου. Κατά τον κ. Εξάρχου, προϋπόθεση για να υλοποιηθεί αυτό το σχέδιο είναι η άμεση αναβάθμιση του υφιστάμενου αγωγού, έργο που –όπως εκτίμησε– θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2028, εφόσον έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας LNG που θα «κλειδώσουν» τις ροές και θα στηρίξουν τη χρηματοδότηση των επενδύσεων.
Κόστος LNG, ασφάλεια εφοδιασμού και το πραγματικό διακύβευμα
Απαντώντας σε ερωτήσεις για το κόστος του LNG, ο κ. Εξάρχου διευκρίνισε ότι το αμερικανικό LNG δεν είναι ακριβότερο από άλλες πηγές, όπως το Κατάρ ή η Αυστραλία. Επεσήμανε επίσης ότι η σύγκριση με το παλαιό, χαμηλό κόστος του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών είναι πλέον θεωρητική, καθώς αυτή η επιλογή δεν θα υπάρχει για την Ευρώπη μετά το 2027.
«Το πραγματικό διακύβευμα μετά το 2027 δεν θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και τη σταθερότητα των τιμών», τόνισε. Με αυτή τη φράση συμπύκνωσε το βασικό μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: χωρίς επενδύσεις σε υποδομές, χωρίς δεσμευτικές συμβάσεις και χωρίς αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Ελλάδας ως διαμετακομιστικού κόμβου, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να υπονομευθεί από τον παράγοντα της ασφάλειας εφοδιασμού.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Εξάρχου αναδεικνύει μια σπάνια για τα ευρωπαϊκά δεδομένα δόση ρεαλισμού: η συζήτηση για πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να αγνοεί ότι το φυσικό αέριο –και ειδικά το LNG– θα παραμείνει κρίσιμο καύσιμο για τουλάχιστον δύο δεκαετίες. Ο Κάθετος Διάδρομος μετατρέπεται έτσι σε γεωπολιτικό στοίχημα για Ελλάδα και ΕΕ, όπου η ταχύτητα λήψης αποφάσεων και υλοποίησης έργων θα κρίνει αν η περιοχή θα έχει φθηνή και ασφαλή ενέργεια ή θα βρεθεί όμηρος της έλλειψης ποσοτήτων.
#LNG #ΚάθετοςΔιάδρομος #Aktor #Ενέργεια #ΕνεργειακήΑσφάλεια
