Προφυλακιστέος κρίθηκε ο 31χρονος Μαροκινός που φέρεται ως διακινητής στο ναυάγιο ανοικτά της Χίου, όπου έχασαν τη ζωή τους 15 άνθρωποι. Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά το σκοτεινό κύκλωμα διακίνησης μεταναστών στο Αιγαίο και τα κενά στην αποτροπή τέτοιων διαδρομών.
Με τη σύμφωνη γνώμη ανακριτή και εισαγγελέα, προφυλακιστέος κρίθηκε ο 31χρονος Μαροκινός που έχει υποδειχθεί από επιβαίνοντες του μοιραίου σκάφους ως ο διακινητής της θαλάσσιας διαδρομής που κατέληξε σε ναυάγιο ανοικτά της Χίου, με τραγικό απολογισμό 15 νεκρούς. Η υπόθεση προστίθεται σε μια μακρά λίστα πολύνεκρων περιστατικών στο Ανατολικό Αιγαίο, φωτίζοντας εκ νέου τόσο τη δράση των κυκλωμάτων διακίνησης όσο και τα όρια της ευρωπαϊκής και ελληνικής πολιτικής στο μεταναστευτικό.
Η απολογία του κατηγορούμενου και οι κατηγορίες
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε η ΕΡΤ, ο 31χρονος στην απολογία του υποστήριξε ότι δεν ανήκει στους διακινητές, αλλά είναι και ο ίδιος θύμα τους. Φέρεται να δήλωσε ότι πλήρωσε για να επιβιβαστεί στη βάρκα, αρνούμενος ότι ήταν ο χειριστής του σκάφους, παρότι έχει ήδη αναγνωριστεί από καταθέσεις διασωθέντων ως το πρόσωπο που είχε ρόλο διακινητή.
Ο ίδιος φέρεται να ανέφερε ότι οι γονείς του κατέβαλαν 3.000 ευρώ σε άτομο που μιλούσε τουρκικά, με το οποίο έγινε η συνεννόηση για τη μεταφορά του στην Ελλάδα. Η περιγραφή αυτή παραπέμπει στην τυπική δομή των κυκλωμάτων διακίνησης, όπου οι «οδηγοί» ή χειριστές σκαφών συχνά είναι οι τελευταίοι κρίκοι μιας αλυσίδας, ενώ τα πραγματικά κέντρα οργάνωσης παραμένουν στην αφάνεια και σπάνια φθάνουν στο εδώλιο.
Σε βάρος του 31χρονου έχουν ασκηθεί βαρύτατες κακουργηματικές διώξεις: για πρόκληση ναυαγίου από το οποίο επήλθαν θάνατοι, για διακίνηση μεταναστών και για παράνομη είσοδο στη χώρα. Οι κατηγορίες αυτές, εφόσον στοιχειοθετηθούν, επισύρουν πολυετείς καθείρξεις, σε ένα νομικό πλαίσιο που τα τελευταία χρόνια έχει αυστηροποιηθεί ακριβώς για να λειτουργήσει αποτρεπτικά έναντι των κυκλωμάτων.
Το διαχρονικό αδιέξοδο της διακίνησης στο Αιγαίο
Το συγκεκριμένο ναυάγιο στη Χίο αναδεικνύει για άλλη μια φορά το δομικό πρόβλημα: η αυξημένη επιτήρηση των συνόρων και οι συμφωνίες επανεισδοχής δεν έχουν εξαλείψει τη ζήτηση για παράτυπες διαδρομές, αλλά συχνά ωθούν τις ροές σε ολοένα πιο επικίνδυνα περάσματα και πιο πρόχειρα σκάφη. Τα μεγάλα χρηματικά ποσά – όπως τα 3.000 ευρώ που φέρεται να κατέβαλε η οικογένεια του 31χρονου – αποτυπώνουν την κερδοφορία των κυκλωμάτων, τα οποία λειτουργούν με ευελιξία και διακρατικές διασυνδέσεις.
Παράλληλα, η συστηματική ποινικοποίηση όσων εμφανίζονται ως «χειριστές» ή «καπετάνιοι» των σκαφών, χωρίς πάντοτε να τεκμηριώνεται ο πραγματικός τους ρόλος στην ιεραρχία της διακίνησης, εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο η δικαστική αυστηρότητα φθάνει τελικά στους οργανωτές και χρηματοδότες. Η υπόθεση της Χίου θα αποτελέσει ακόμη ένα τεστ για τη δυνατότητα των Αρχών να διαχωρίσουν τον επαγγελματία διακινητή από τον απελπισμένο μετανάστη που αναλαμβάνει ρόλο στο σκάφος προκειμένου να μειώσει το κόστος του ταξιδιού.
Σε κάθε περίπτωση, η προφυλάκιση του 31χρονου σηματοδοτεί την έναρξη μιας μακράς δικαστικής διαδρομής, ενώ οι οικογένειες των 15 θυμάτων αναμένουν απαντήσεις όχι μόνο για τις ποινικές ευθύνες του συγκεκριμένου προσώπου, αλλά και για τις θεσμικές ανεπάρκειες που επιτρέπουν τέτοιες τραγωδίες να επαναλαμβάνονται.
Σχόλιο
: Η υπόθεση της Χίου δείχνει ότι, όσο η Ευρώπη δεν διαμορφώνει νόμιμες και ελεγχόμενες οδούς μετανάστευσης, τα κενά θα τα καλύπτουν τα κυκλώματα διακίνησης, με βαρύ ανθρώπινο και πολιτικό κόστος· η αυστηρή τιμωρία μεμονωμένων κατηγορουμένων δεν αρκεί χωρίς στοχευμένη δράση στα ανώτερα επίπεδα των δικτύων.






