Η παραίτηση του στενότερου συνεργάτη του Κιρ Στάρμερ και οι αποκαλύψεις για τη σχέση του Πίτερ Μάντελσον με τον Τζέφρι Έπσταϊν έχουν βυθίσει τη βρετανική κυβέρνηση σε βαθιά κρίση. Το Εργατικό Κόμμα αναζητά ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη σταθερότητας και την αυξανόμενη εσωκομματική αμφισβήτηση.
Η Βρετανία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο αποχώρησης ακόμη ενός πρωθυπουργού, αυτή τη φορά του Κιρ Στάρμερ, μόλις ενάμιση χρόνο μετά τη σαρωτική νίκη των Εργατικών στις εκλογές του 2024. Η παραίτηση του επικεφαλής της πρωθυπουργικής ομάδας, Μόργκαν ΜακΣουίνι, σε συνδυασμό με το σκάνδαλο γύρω από τον πρώην πρεσβευτή στις ΗΠΑ Πίτερ Μάντελσον και τη σχέση του με τον Τζέφρι Έπσταϊν, έχει προκαλέσει πολιτικό σεισμό στο Λονδίνο.
Η αποχώρηση ΜακΣουίνι και η σκιά του Έπσταϊν
Ο ΜακΣουίνι, άγνωστος στο ευρύ κοινό αλλά κεντρικός αρχιτέκτονας της ανόδου του Στάρμερ στην ηγεσία των Εργατικών και της εκλογικής συντριβής των Συντηρητικών, υπήρξε ο στενότερος πολιτικός του σύμμαχος. Η παραίτησή του την Κυριακή, με ρητή ανάληψη ευθύνης για την εισήγησή του να διοριστεί ο Πίτερ Μάντελσον πρεσβευτής στο Λευκό Οίκο, αφαιρεί από τον πρωθυπουργό τον βασικό του «στρατηγικό εγκέφαλο».
Η κρίση πυροδοτήθηκε από τη δημοσιοποίηση εκατομμυρίων εγγράφων που σχετίζονται με τον Έπσταϊν. Σε αυτά, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, ο Μάντελσον εμφανίζεται όχι ως περιφερειακός γνωστός, όπως ισχυριζόταν, αλλά ως στενός συνεργάτης, με καταγγελίες ότι το 2008, όταν ήταν κορυφαίο στέλεχος της τότε κυβέρνησης των Εργατικών, μοιράστηκε μαζί του ευαίσθητες, δυνητικά προνομιακές, πληροφορίες για τις αγορές. Ιστορικοί και αναλυτές μιλούν ήδη για μία από τις σοβαρότερες πολιτικές υποθέσεις της σύγχρονης βρετανικής ιστορίας, με όρους όπως «προδοσία» να κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο.
Εσωκομματικές πιέσεις και απουσία ξεκάθαρου διαδόχου
Παρότι πολλοί βουλευτές των Εργατικών θεωρούν ότι οι μέρες του Στάρμερ στην Ντάουνινγκ Στριτ είναι μετρημένες, ελάχιστοι το είχαν πει δημόσια μέχρι τώρα. Αυτό άλλαξε όταν ο ηγέτης των Εργατικών στη Σκωτία, Άνας Σαρουάρ, έγινε ο πρώτος βαριάς πολιτικής βαρύτητας παράγοντας που ζήτησε ανοιχτά την αποχώρηση του πρωθυπουργού, δηλώνοντας ότι «η ηγεσία στην Ντάουνινγκ Στριτ πρέπει να αλλάξει».
Ωστόσο, μέσα σε μία ώρα, σχεδόν όλα τα κορυφαία μέλη του υπουργικού συμβουλίου τάχθηκαν δημόσια υπέρ της παραμονής του Στάρμερ, σε μια εμφανώς συντονισμένη προσπάθεια στήριξης. Το πρόβλημα για τους εσωκομματικούς επικριτές είναι ότι δεν υπάρχει προφανής και αδιαμφισβήτητος διάδοχος: η Άντζελα Ρέινερ, που θεωρείται φαβορί από την αριστερή πτέρυγα, έχει αποδυναμωθεί από τις εκκρεμείς φορολογικές της υποθέσεις, ενώ ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, ισχυρό χαρτί της δεξιάς πτέρυγας, παραμένει διχαστική φιγούρα.
Ηθική διάσταση και εκλογικά ορόσημα
Πέρα από τον στενό πολιτικό υπολογισμό, υπάρχει και ένα προσωπικό, ηθικό στοιχείο που βαραίνει τον Στάρμερ. Όπως υπενθυμίζουν Βρετανοί αναλυτές, κεντρικό νήμα στην καριέρα του –ως νομικού και κατόπιν πολιτικού– ήταν η υπεράσπιση γυναικών απέναντι σε κακοποιητικούς και βίαιους άνδρες. Η εμπλοκή της κυβέρνησής του σε σκάνδαλο που σχετίζεται με τον Έπσταϊν, έστω και έμμεσα μέσω του Μάντελσον, χτυπά στον πυρήνα της δημόσιας εικόνας και των αξιών του, γεγονός που μπορεί να τον οδηγήσει ο ίδιος σε επανεξέταση της θέσης του.
Αν αντέξει πολιτικά μέχρι τον Μάιο, κρίσιμο τεστ θα αποτελέσουν οι εκλογές για τα αποκεντρωμένα κοινοβούλια Σκωτίας και Ουαλίας, αλλά και για τα τοπικά συμβούλια στην Αγγλία. Μια κακή επίδοση των Εργατικών θα μπορούσε να καταστήσει την πίεση αφόρητη και να ενεργοποιήσει ανοικτά τις ηγετικές φιλοδοξίες των Ρέινερ, Στρίτινγκ ή άλλων. Μετά από έξι πρωθυπουργούς σε δέκα χρόνια, η βρετανική πολιτική σκηνή δείχνει παγιδευμένη σε έναν φαύλο κύκλο αστάθειας, με την «αγέλη» των βουλευτών να παραμένει προς το παρόν ανήσυχη αλλά όχι ακόμη έτοιμη να κινηθεί μαζικά εναντίον του Στάρμερ.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Στάρμερ δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η κυβερνητική νομιμοποίηση όταν η ηθική αξιοπιστία συγκρούεται με την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας. Αν οι κάλπες του Μαΐου καταγράψουν φθορά των Εργατικών, η εσωκομματική «αγέλη» δύσκολα θα αντισταθεί στον πειρασμό μιας ακόμη αλλαγής ηγεσίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη θεσμική αξιοπιστία της Βρετανίας και την εικόνα της στις αγορές.
#Βρετανία #ΚιρΣτάρμερ #ΕργατικόΚόμμα #ΠολιτικήΚρίση
