Την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς ανέδειξε ως κεντρική πολιτική προτεραιότητα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης Αλέν Μπερσέ. Ο πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τη νέα συνταγματική αναθεώρηση με μια πιο φιλόδοξη θεσμική θωράκιση της χώρας.
Σε μια συγκυρία όπου η συζήτηση για τη θεσμική ποιότητα της δημοκρατίας επανέρχεται στο προσκήνιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χρησιμοποίησε τη συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, στο Μέγαρο Μαξίμου, για να παρουσιάσει το αφήγημα της κυβέρνησης γύρω από το κράτος δικαίου και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις.
Ο πρωθυπουργός περιέγραψε την τελευταία δεκαετία ως περίοδο σκληρής δοκιμασίας για θεσμούς και κοινωνία, υποστηρίζοντας ότι «η Ελλάδα έχει ξεκάθαρα γυρίσει σελίδα» τα τελευταία χρόνια. Επικαλέστηκε μάλιστα την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου, σημειώνοντας πως αναγνωρίζει «σημαντική πρόοδο» στην ενίσχυση των θεσμών και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους.
Κράτος δικαίου, διαφθορά και διεθνείς αξιολογήσεις
Κεντρικός άξονας της συζήτησης ήταν η ενίσχυση του κράτους δικαίου μέσω μεγαλύτερης διαφάνειας, αποτελεσματικής εποπτείας και ισχυρών θεσμικών αντιβάρων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου της Ευρώπης, του ΟΟΣΑ αλλά και οργανισμών όπως η Διεθνής Διαφάνεια λαμβάνονται «πολύ σοβαρά υπόψη», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα βελτιώνει σταδιακά τη θέση της σε σχετικούς δείκτες.
Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι η χώρα δεν έχει φτάσει «εκεί όπου θα ήθελα να είμαστε», αλλά κινείται «σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση». Η παραδοχή αυτή δείχνει προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στην ανάδειξη προόδου και στην επίγνωση ότι τα ελλείμματα εμπιστοσύνης παραμένουν έντονα, ειδικά σε μια περίοδο όπου σκάνδαλα, καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη και ζητήματα λογοδοσίας τροφοδοτούν τη δυσπιστία των πολιτών.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τη μάχη κατά της διαφθοράς και την ενίσχυση του κράτους δικαίου με το θεμελιώδες ζήτημα της «εμπιστοσύνης στις ικανότητες διακυβέρνησης», επισημαίνοντας ότι αυτά τα θέματα πρέπει να αποτελούν βασικές προτεραιότητες σε μια εποχή γενικευμένης αμφισβήτησης.
Συνταγματική αναθεώρηση ως εργαλείο θεσμικής αναβάθμισης
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στην έναρξη της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης. Υπενθύμισε ότι στην ελληνική έννομη τάξη απαιτούνται δύο διαδοχικές κοινοβουλευτικές περίοδοι για την ολοκλήρωση της αναθεώρησης, υπογραμμίζοντας ότι επιδιώκει ένα «πολύ φιλόδοξο σχέδιο».
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, στόχος είναι η ενίσχυση των θεσμών και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών σε αυτούς, ώστε το Σύνταγμα να ανταποκρίνεται «στις απαιτήσεις της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα». Πρόκειται για σήμα ότι η κυβέρνηση θέλει να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στη θεσμική ατζέντα, γνωρίζοντας ωστόσο πως θα βρεθεί αντιμέτωπη με έντονη κριτική της αντιπολίτευσης ως προς τον κατεύθυνση και το περιεχόμενο των αλλαγών.
Το μήνυμα Μπερσέ και ο ρόλος της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική
Από την πλευρά του, ο Αλέν Μπερσέ ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη «πολύ ισχυρή δέσμευση» στο έργο του Συμβουλίου της Ευρώπης και σε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες, την πολυμέρεια και το Διεθνές Δίκαιο. Τόνισε τη σημασία της σταθερότητας και της μακροπρόθεσμης δέσμευσης, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι αρχές αυτές βρίσκονται υπό πίεση.
Ο ΓΓ του Συμβουλίου της Ευρώπης στάθηκε ιδιαίτερα στη λογοδοσία σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, αναφέροντας ότι περισσότερες από 35 χώρες έχουν προσχωρήσει στην επιτροπή αξιώσεων, καθώς και στο νέο «Δημοκρατικό Σύμφωνο για την Ευρώπη». Παράλληλα, υπογράμμισε τον ιστορικό ρόλο της Ελλάδας ως κοιτίδας της δημοκρατίας, σημειώνοντας ότι σε μια εποχή πίεσης των δημοκρατικών θεσμών, η δέσμευση σε αυτές τις αξίες πρέπει να επαναβεβαιώνεται συλλογικά.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί να «χτίσει» διεθνή νομιμοποίηση για την αφήγηση προόδου στο κράτος δικαίου, την ώρα που στο εσωτερικό η εμπιστοσύνη των πολιτών δοκιμάζεται και οι δείκτες διαφθοράς παραμένουν προβληματικοί. Η συνταγματική αναθεώρηση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία ουσιαστικής θεσμικής θωράκισης, αλλά και πεδίο σκληρής πολιτικής σύγκρουσης, όπου θα κριθεί αν οι εξαγγελίες για ενίσχυση θεσμών θα μεταφραστούν σε δεσμευτικούς κανόνες λογοδοσίας ή θα μείνουν σε επίπεδο ρητορικής.
#Μητσοτάκης #ΣυμβούλιοΤηςΕυρώπης #ΚράτοςΔικαίου #Θεσμοί #Σύνταγμα
