Ο Κιρ Στάρμερ ξεπέρασε τη σοβαρότερη μέχρι σήμερα εσωκομματική κρίση του, εξασφαλίζοντας δημόσια στήριξη από το υπουργικό συμβούλιο και την κοινοβουλευτική ομάδα. Ωστόσο, οι επόμενες εβδομάδες και οι κάλπες της άνοιξης θα κρίνουν αν η ηγεσία του Εργατικού Κόμματος παραμένει βιώσιμη.
Η Δευτέρα περιγράφηκε από κορυφαία στελέχη των Εργατικών ως η πιο επικίνδυνη ημέρα για την πολιτική επιβίωση του Κιρ Στάρμερ. Η ανοιχτή έκκληση του ηγέτη των Σκωτσέζων Εργατικών, Άνας Σαρβάρ, για παραίτηση του πρωθυπουργού, σε συνδυασμό με τη σιωπή πολλών υπουργών, δημιούργησε την εντύπωση ότι η πτώση του ήταν θέμα ωρών. Ωστόσο, μια συντονισμένη αντεπίθεση από το επιτελείο του στην Ντάουνινγκ Στριτ ανέτρεψε το κλίμα, τουλάχιστον προσωρινά.
Το «πολεμικό δωμάτιο» και η επίδειξη πίστης
Κομβική στιγμή θεωρείται η δημόσια παρέμβαση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Ντέιβιντ Λάμι, στην πλατφόρμα Χ, όπου ζήτησε να γίνει σεβαστή η «τεράστια εντολή» του Στάρμερ. Η ανάρτηση αυτή λειτούργησε ως σήμα εκκίνησης για ένα κύμα δηλώσεων στήριξης από υπουργούς, βουλευτές και εσωκομματικούς παράγοντες.
Πίσω από αυτή την επίδειξη ενότητας βρισκόταν μια μικρή ομάδα συνεργατών του πρωθυπουργού, οχυρωμένη στην αίθουσα του υπουργικού συμβουλίου, που βαφτίστηκε προσωρινά «πολεμικό δωμάτιο». Από εκεί, δόθηκαν οδηγίες σε υπουργούς να τοποθετηθούν δημόσια υπέρ του Στάρμερ, ακόμη και με προτεινόμενες διατυπώσεις, ενώ σε βουλευτές που σκέφτονταν να στηρίξουν κίνηση ανατροπής τέθηκαν τα ερωτήματα: «Ποιος θα τον αντικαταστήσει; Ποιο είναι το σχέδιο;».
Χρονικό περιθώριο έως τις κάλπες της άνοιξης
Παρότι ο Στάρμερ δείχνει για την ώρα ασφαλής, πολλές από τις δηλώσεις στήριξης είναι σιωπηρά «χρονομετρημένες». Στελέχη του κόμματος επισημαίνουν ότι θα επανεκτιμήσουν τη στάση τους μετά τις τοπικές και περιφερειακές εκλογές του Μαΐου, αλλά και μετά τη συμπληρωματική εκλογή στο Γκόρτον και Ντέντον, όπου οι Εργατικοί δέχονται πίεση τόσο από τους Πράσινους όσο και από το Reform UK.
Αυτές οι αναμετρήσεις αποκτούν πλέον χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την ηγεσία Στάρμερ. Μια κακή επίδοση μπορεί να αναζωπυρώσει τα σενάρια διαδοχής, τα οποία ήδη τροφοδοτούνται από φήμες και εσωτερικές διαρροές.
Ο ρόλος του Γουές Στρίτινγκ και οι πιθανοί διάδοχοι
Στο επίκεντρο της εσωκομματικής καχυποψίας βρίσκεται ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ. Η απόφασή του να δημοσιοποιήσει προληπτικά τα μηνύματα WhatsApp με τον λόρδο Μάντελσον, εκτός της θεσμικής διαδικασίας του κοινοβουλίου, ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως κίνηση αυτοπροβολής με βλέμμα στην ηγεσία. Η κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα, διατάσσοντας μέσω του Cabinet Office τους υπόλοιπους υπουργούς να μην ακολουθήσουν το παράδειγμά του.
Ο Στρίτινγκ διαβεβαιώνει ότι στηρίζει τον πρωθυπουργό και επικεντρώνεται στη μείωση των λιστών αναμονής στο ΕΣΥ, ωστόσο η σχέση του με τον Στάρμερ περιγράφεται πλέον ως «δηλητηριασμένη». Στη λίστα των πιθανών διαδόχων περιλαμβάνονται επίσης η πρώην αντιπρωθυπουργός Άντζελα Ρέινερ, η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι και ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιοι βουλευτές που αναφέρουν τα ονόματα αυτά, σπεύδουν να υπογραμμίσουν τα μειονεκτήματά τους – γεγονός που, ειρωνικά, ενισχύει προς το παρόν τον Στάρμερ.
Αποχωρήσεις στην Ντάουνινγκ Στριτ και το διακύβευμα της ατζέντας
Η κρίση συμπίπτει με αναταράξεις στον στενό πυρήνα εξουσίας. Ο διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου, Μόργκαν ΜακΣουίνι, αποχώρησε την Κυριακή, ενώ τη Δευτέρα ακολούθησε και ο διευθυντής επικοινωνίας – ο τέταρτος σε λιγότερο από έναν χρόνο. Παρόλα αυτά, η επιχειρησιακή διαχείριση της κρίσης θεωρείται επιτυχημένη, στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει τον Στάρμερ να μην βιαστεί στις μόνιμες αντικαταστάσεις.
Αναμένεται επίσης η αποχώρηση του επικεφαλής της δημόσιας διοίκησης, σερ Κρις Γουόρμολντ, ο οποίος είχε τοποθετηθεί μόλις τον Δεκέμβριο του 2024, με ήδη έντονες αμφιβολίες για το κατά πόσο ταίριαζε με τη φιλοδοξία της κυβέρνησης να «ανασυνδέσει το κράτος». Κάθε νέα αλλαγή, όμως, υπενθυμίζει ότι ο ίδιος ο Στάρμερ είναι αυτός που επέλεξε τα πρόσωπα που τώρα απομακρύνει, άρα και ότι η ευθύνη για τη λειτουργία του συστήματος βαραίνει τον ίδιο.
Πίεση για πιο «τολμηρή» πολιτική κατεύθυνση
Στο πολιτικό επίπεδο, κορυφαίοι Εργατικοί, όπως ο Εντ Μίλιμπαντ, καλούν τον πρωθυπουργό να γίνει «πιο τολμηρός». Ένα μέρος της κοινοβουλευτικής ομάδας επιθυμεί στροφή προς πιο αριστερή ατζέντα, ενώ άλλοι ανησυχούν για τις συνεχείς αλλαγές πορείας σε ευαίσθητα ζητήματα. Η αποχώρηση ΜακΣουίνι, ο οποίος λειτουργούσε ως «αλεξικέραυνο» για πολλές από αυτές τις επιλογές, θα δείξει αν η στρατηγική ήταν δική του ή του ίδιου του Στάρμερ.
Στο άμεσο μέλλον, επίμαχα νομοθετήματα – όπως οι αλλαγές στο σύστημα ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών (SEND) – μπορεί να εξελιχθούν σε νέες εστίες σύγκρουσης με την κοινοβουλευτική ομάδα. Όπως σχολίασε σκωπτικά ένας βουλευτής των Εργατικών: «Λέει ότι έχει κερδίσει κάθε μάχη στην οποία μπήκε. Δεν είναι αλήθεια – έχει χάσει κάθε μάχη με την κοινοβουλευτική ομάδα, και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί».
Σχόλιο 
: Ο Στάρμερ κέρδισε μια μάχη τακτικής, όχι όμως τον πόλεμο φθοράς που ήδη εξελίσσεται στο εσωτερικό των Εργατικών. Χωρίς σαφή πολιτική ανασύνταξη και πειστικό αφήγημα για την επόμενη φάση της διακυβέρνησης, οι επερχόμενες κάλπες μπορεί να λειτουργήσουν ως καταλύτης για νέο γύρο αμφισβήτησης, με άγνωστες ακόμη επιπτώσεις για τη σταθερότητα της βρετανικής κυβέρνησης.
#Στάρμερ #Εργατικοί #Βρετανία #Πολιτική
