Το Συμβούλιο της ΕΕ έδωσε το τελικό πράσινο φως για την κατάργηση της απαλλαγής από δασμούς στα μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ, που εισέρχονται κυρίως μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου. Ενδιάμεσα θεσπίζεται από 1η Ιουλίου 2026 πάγιος δασμός 3 ευρώ ανά κατηγορία είδους, έως την πλήρη λειτουργία του νέου τελωνειακού κόμβου δεδομένων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά σε μια νέα, πιο αυστηρή φάση ελέγχου του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου, βάζοντας στο στόχαστρο τα εκατοντάδες εκατομμύρια μικροδέματα που εισέρχονται καθημερινά στην ενιαία αγορά. Το Συμβούλιο ενέκρινε τυπικά το νέο πλαίσιο επιβολής τελωνειακών δασμών στα μικρά δέματα, καταργώντας την έως σήμερα απαλλαγή για αποστολές αξίας κάτω των 150 ευρώ.
Κατάργηση ορίου, πάγιος δασμός 3 ευρώ και μεταβατική περίοδος
Η σημερινή συμφωνία βάζει τέλος στο καθεστώς αδασμολόγητης εισόδου για δέματα μικρής αξίας από τρίτες χώρες. Μόλις τεθεί σε λειτουργία ο νέος τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ –που εντάσσεται στη συνολική μεταρρύθμιση του τελωνειακού πλαισίου και σήμερα τοποθετείται χρονικά στο 2028– θα επιβάλλονται κανονικοί δασμοί σε όλα τα εμπορεύματα, ανεξαρτήτως αξίας.
Μέχρι τότε, τα κράτη μέλη συμφώνησαν σε ένα μεταβατικό, απλοποιημένο σύστημα: από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028 θεσπίζεται πάγιος δασμός 3 ευρώ για κάθε κατηγορία ειδών αξίας κάτω των 150 ευρώ, όταν αποστέλλονται απευθείας σε καταναλωτές εντός ΕΕ. Η κατηγοριοποίηση θα γίνεται βάσει των δασμολογικών διακρίσεων. Έτσι, αν ένα δέμα περιέχει, για παράδειγμα, μία μεταξωτή και δύο μάλλινες μπλούζες –δύο διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες– ο δασμός θα ανέρχεται σε 6 ευρώ.
Ο Μάκης Κεραυνός, υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, τόνισε ότι «με τη ραγδαία αύξηση του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου, οι τελωνειακοί κανόνες της ΕΕ οφείλουν να συμβαδίζουν με την εποχή». Κατά τον ίδιο, η κατάργηση της «παρωχημένης» απαλλαγής θα στηρίξει τις επιχειρήσεις της ΕΕ και θα περιορίσει πρακτικές καταστρατήγησης από «ασύδοτους πωλητές» εκτός Ένωσης.
Δημοσιονομικό όφελος και γεωοικονομική διάσταση
Οι τελωνειακοί δασμοί αποτελούν παραδοσιακό ίδιο πόρο της ΕΕ, με τα κράτη μέλη να παρακρατούν μέρος τους ως έξοδα είσπραξης. Η νέα ρύθμιση αναμένεται να ενισχύσει τόσο τον κοινοτικό προϋπολογισμό όσο και τα εθνικά δημόσια οικονομικά, ιδίως σε μια περίοδο που η δημοσιονομική πίεση παραμένει υψηλή. Το μέτρο είναι διακριτό από το προτεινόμενο «τέλος διεκπεραίωσης», το οποίο ακόμη συζητείται στο πλαίσιο της ευρύτερης τελωνειακής μεταρρύθμισης.
Η κίνηση της ΕΕ έρχεται ως απάντηση στην εκρηκτική αύξηση των μικροδεμάτων: σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από το 2022 και μετά ο όγκος τους διπλασιάζεται κάθε χρόνο, ενώ μόνο το 2024 εισήλθαν στην αγορά της Ένωσης 4,6 δισ. τέτοια δέματα. Ενδεικτικό της γεωοικονομικής διάστασης είναι ότι το 91% των μικροδεμάτων προέρχεται από την Κίνα, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος ευρωπαίων λιανεμπόρων και παραγωγών.
Παράλληλα, σε διαπραγμάτευση βρίσκεται το συνολικό πακέτο μεταρρύθμισης του τελωνειακού συστήματος, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία του τελωνειακού κόμβου δεδομένων υπό την εποπτεία νέας τελωνειακής αρχής της ΕΕ. Στόχος είναι η αντιμετώπιση της πίεσης από την αύξηση των εμπορικών ροών, ο περιορισμός του κατακερματισμού των εθνικών συστημάτων, η προσαρμογή στην έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και η θωράκιση απέναντι στη μεταβαλλόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα.
Σχόλιο 
: Η ΕΕ εγκαταλείπει οριστικά την «φθηνή» διευκόλυνση του διασυνοριακού e-commerce και επιλέγει να προστατεύσει φορολογικά έσοδα και εγχώριους παίκτες, ακόμη και με κόστος μικρές αυξήσεις τιμών για τους καταναλωτές. Η ουσία θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης του τελωνειακού κόμβου δεδομένων: χωρίς αυτόν, το νέο πλαίσιο κινδυνεύει να μείνει μια ακριβή, αλλά γραφειοκρατική λύση.
#ΕΕ #Δασμοί #ΗλεκτρονικόΕμπόριο #ΜικράΔέματα
