Σε μια σπάνια σκληρή παρέμβαση, η υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας Λίζα Νάντι χαρακτηρίζει «ανεπίτρεπτη» την κρίση που συγκλονίζει την κυβέρνηση των Εργατικών, μετά τις αποκαλύψεις για τις σχέσεις του Πίτερ Μάντελσον με τον Τζέφρι Έπσταϊν. Θέτει θέμα κατάχρησης εξουσίας από μια ελίτ ισχυρών ανδρών και καλεί το κόμμα της σε βαθύ αναστοχασμό για το ποιον πραγματικά εκπροσωπεί.
Η Βρετανία ζει μία από τις πιο ταραχώδεις εβδομάδες της σύντομης διακυβέρνησης των Εργατικών, με τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να δέχεται ασφυκτική πίεση μετά το σκάνδαλο που εμπλέκει τον πρώην ισχυρό άνδρα του κόμματος Πίτερ Μάντελσον και τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Στο επίκεντρο της κρίσης, η υπουργός Πολιτισμού, Μέσων και Αθλητισμού Λίζα Νάντι επιχειρεί να χαράξει διαχωριστική γραμμή από τις πρακτικές της παλιάς φρουράς, μιλώντας για «ανεπίτρεπτη» κατάσταση που υπονομεύει την εμπιστοσύνη στην πολιτική.
Η υπόθεση Μάντελσον και η κριτική στη «δικτατορία των ισχυρών»
Ο Στάρμερ διόρισε τον Μάντελσον πρεσβευτή στις ΗΠΑ, γνωρίζοντας –όπως παραδέχθηκε– ότι εκείνος διατήρησε επαφές με τον Έπσταϊν ακόμη και μετά την καταδίκη του. Οι αποκαλύψεις ότι ο Μάντελσον φέρεται να μετέφερε εμπιστευτικές πληροφορίες κυβερνητικών υποθέσεων προς τον Έπσταϊν, και ότι πλέον ερευνάται από τη Μητροπολιτική Αστυνομία, προκάλεσαν πολιτικό σεισμό και εσωκομματική ανταρσία.
Η Νάντι απορρίπτει τον χαρακτηρισμό «χάος» ως επιεική, τονίζοντας ότι αυτό που αποκαλύπτεται είναι ένα σύστημα στο οποίο «ισχυροί, πλούσιοι άνδρες» φροντίζουν τα συμφέροντά τους «σε βάρος όλων των υπόλοιπων». Υπογραμμίζει ότι η οργή της κοινωνίας για ένα «στημένο σύστημα» είναι απολύτως δικαιολογημένη, καθώς η ανισότητα ισχύος διαπερνά τη φορολογία, τη στέγαση, το νερό, την ενέργεια και τις ευκαιρίες ζωής για την πλειονότητα των πολιτών.
Εργατικοί σε κρίση ταυτότητας και η «στιγμή λογοδοσίας»
Παρά την υπόσχεση για ρήξη με τις Συντηρητικές κυβερνήσεις, η κυβέρνηση των Εργατικών κατηγορείται ήδη για αλλεπάλληλες κωλοτούμπες, οικονομικά σκάνδαλα, παραιτήσεις και σκληρή στάση απέναντι σε ευάλωτες ομάδες, ενώ η υπόθεση Μάντελσον ενίσχυσε την εικόνα ενός κόμματος που αναπαράγει παλιές παθογένειες. Η Νάντι αναγνωρίζει ότι προς τα έξω φαίνεται πως η κυβέρνηση ενδιαφέρεται περισσότερο για τις εσωτερικές της ισορροπίες παρά για την αποτροπή του χάους, επιμένοντας όμως ότι αυτή πρέπει να είναι η «στιγμή λογοδοσίας» για το ποιον εκπροσωπούν οι Εργατικοί.
Η ίδια επαναφέρει μια παλαιότερη διάσταση της εργατικής παράδοσης: ότι η Αριστερά δεν μπορεί να περιορίζεται στην αναδιανομή πλούτου, αλλά οφείλει να αναμετρηθεί με το ερώτημα «ποιος κατέχει την εξουσία». Κατά την άποψή της, το κόμμα έχει ξεχάσει αυτή τη θεμελιώδη αποστολή και χρειάζεται να επανασυνδεθεί με όσους «δεν βρίσκονται μέσα στους διαδρόμους της εξουσίας» και αισθάνονται συστηματικά περιφρονημένοι.
Μετατόπιση πόρων και αναδιανομή ισχύος στη βάση
Ως υπουργός Πολιτισμού, η Νάντι προβάλλει ως παράδειγμα αλλαγής την ανακατεύθυνση της κρατικής χρηματοδότησης για τις τέχνες: από τα μεγάλα λονδρέζικα ιδρύματα προς κοινότητες σε όλη τη χώρα, δίνοντας σήμα ότι η πολιτιστική παραγωγή δεν είναι προνόμιο της πρωτεύουσας. Παράλληλα, αναδεικνύει τη δημιουργία «youth hubs» –χώρων όπου οι νέοι αποφασίζουν οι ίδιοι για τις προτεραιότητες και τις δράσεις– ως υπόδειγμα «αναδιανομής εξουσίας» και όχι απλώς πόρων.
Αναφέρεται επίσης με υπερηφάνεια στον ρόλο της στην εγκαθίδρυση ανεξάρτητου ρυθμιστή για το ποδόσφαιρο, μετά την οικονομική κατάρρευση της Bury FC, παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία ως προστασία των φιλάθλων από την αυθαιρεσία ισχυρών ιδιοκτητών.
Η απειλή του φασισμού και το στοίχημα της αξιοπιστίας
Η Νάντι προειδοποιεί ότι η βρετανική δημοκρατία αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη απειλή της, μιλώντας ακόμη και για «κίνδυνο φασιστικής κυβέρνησης» εάν η κεντροαριστερά αποτύχει. Θεωρεί ότι οι Εργατικοί έχουν αρχίσει να λειτουργούν ως «κυβέρνηση εθνικής ανάγκης» και όχι ως σαφώς ταυτοποιημένη προοδευτική δύναμη, χάνοντας το νήμα της ελπίδας που υποσχέθηκαν.
Επιμένει πως το κόμμα πρέπει να σταματήσει την προσωπολατρία και τις εσωτερικές μηχανορραφίες, να λειτουργήσει ως συλλογικό κίνημα και να γίνει πιο «ανοιχτό, πορώδες και ανεκτικό» σε διαφορετικές απόψεις. Η δική της στόχευση, όπως λέει, δεν είναι να ικανοποιήσει τους σχολιαστές ή τα μέσα ενημέρωσης, αλλά τους «αόρατους» πολίτες που έχουν συμβάλει στην εθνική ιστορία χωρίς να αναγνωρίζονται.
Σχόλιο 
: Η συνέντευξη της Λίζα Νάντι λειτουργεί ως καμπανάκι όχι μόνο για τους Βρετανούς Εργατικούς αλλά και για κάθε κεντροαριστερό κόμμα στην Ευρώπη: όταν η υπόσχεση «κανονικότητας» μετατρέπεται σε διαχείριση κρίσης με παλιές νοοτροπίες, το κενό το καλύπτουν λαϊκιστές και ακραίες δυνάμεις. Η Νάντι κατανοεί το δομικό πρόβλημα –την υπερσυγκέντρωση ισχύος σε κλειστές ελίτ– αλλά μένει να αποδειχθεί αν η κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει μπορεί πράγματι να σπάσει τους δεσμούς με το παρελθόν και να περάσει από τη ρητορική περί «αναδιανομής εξουσίας» σε συγκρουσιακές, απτές μεταρρυθμίσεις.
#Βρετανία #ΛίζαΝάντι #Εργατικοί #Μάντελσον #Έπσταϊν #Πολιτική
