Η βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Γιβέτ Κούπερ ζητά κλιμάκωση των συντονισμένων κυρώσεων και διεθνή διερεύνηση, μετά τις εργαστηριακές αποδείξεις ότι ο Αλεξέι Ναβάλνι δολοφονήθηκε με σπάνιο νευροτοξικό δηλητήριο από βάτραχο. Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο την κατηγορία περί συστηματικής χρήσης χημικών όπλων από τη Μόσχα, αλλά και τα όρια της ευρωπαϊκής αποτροπής απέναντι στη Ρωσία.
Η βρετανική κυβέρνηση ανεβάζει θεαματικά τους τόνους απέναντι στη Μόσχα, μετά τη δημοσιοποίηση εργαστηριακών ευρημάτων από πέντε ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τα οποία ο ρώσος αντιπολιτευόμενος Αλεξέι Ναβάλνι δολοφονήθηκε με τοξίνη που προέρχεται από βατράχους βέλους του Ισημερινού. Η υπουργός Εξωτερικών Γιβέτ Κούπερ δήλωσε ότι μόνο το ρωσικό κράτος είχε «τα μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία» να χρησιμοποιήσει ένα τόσο εξειδικευμένο δηλητήριο και έκανε λόγο για «σαφή παραβίαση» των διεθνών κανόνων περί χημικών όπλων.
Πίεση για κυρώσεις και παρέμβαση του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων
Μιλώντας στο BBC από το περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, όπου συμμετέχει μαζί με τον πρωθυπουργό Σερ Κιρ Στάρμερ, η Κούπερ τόνισε ότι το Λονδίνο επιδιώκει «συντονισμένη δράση» με τους συμμάχους του. Στο τραπέζι βρίσκεται η περαιτέρω ενίσχυση των κυρώσεων κατά του ρωσικού καθεστώτος, στο πλαίσιο της ευρύτερης απάντησης στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ομάδα ευρωπαίων υπουργών έχει ήδη παραπέμψει την υπόθεση στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW), με το επιχείρημα ότι η χρήση ενός τέτοιου νευροτοξικού παράγοντα συνιστά κατάφωρη παραβίαση της σχετικής διεθνούς σύμβασης. Η Κούπερ υπογράμμισε ότι ζητούμενο είναι η «λογοδοσία» της Μόσχας, σηματοδοτώντας πρόθεση για θεσμική διεθνοποίηση του ζητήματος, πέρα από τις διμερείς ή ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Πολιτική αντιπαράθεση στο Λονδίνο για την αυστηρότητα της στάσης έναντι της Ρωσίας
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση στο Ηνωμένο Βασίλειο αποκτά έντονη εσωτερική πολιτική διάσταση. Η συντηρητική σκιώδης υπουργός Εξωτερικών, Νταίμ Πρίτι Πατέλ, από το ίδιο βήμα στο Μόναχο, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν κάνει αρκετά για να κλείσει τα «παραθυράκια» με τα οποία παρακάμπτονται οι κυρώσεις. Ζήτησε «άμεση δράση» εναντίον ρωσικών οικονομικών ροών, περιλαμβανομένης της στοχοποίησης ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου και επιχειρήσεων που, όπως είπε, εξακολουθούν να στηρίζουν την οικονομία της Ρωσίας.
Η Πατέλ κάλεσε επίσης την κυβέρνηση να καλέσει εκ νέου τον ρώσο πρεσβευτή στο Λονδίνο και να στοχεύσει συγκεκριμένα πρόσωπα και δίκτυα που λειτουργούν ως «οικονομικές σωληνώσεις» του Κρεμλίνου. Η κριτική της αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ανησυχία στη Δύση ότι, παρά τις εκτεταμένες κυρώσεις, η Μόσχα βρίσκει τρόπους να ανακατευθύνει τις εξαγωγές ενέργειας και να αντλεί συνάλλαγμα.
Σκληρή ρωσική διάψευση και προπαγανδιστική αντεπίθεση
Η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο απέρριψε κατηγορηματικά τα ευρήματα, κάνοντας λόγο για «μηδενικά στοιχεία» και «υστερία των δυτικών παραμυθάδων». Σε ανακοίνωσή της ειρωνεύεται τις αναφορές σε δηλητήριο από βάτραχο και επαναφέρει τη γνωστή γραμμή της Μόσχας ότι πρόκειται για «νεκρο-προπαγάνδα» της Δύσης, σε συνέχεια αντίστοιχων κατηγοριών που είχε εκτοξεύσει και στην υπόθεση Σκριπάλ.
Η χημική δολοφονία Ναβάλνι, δύο χρόνια μετά τον αιφνίδιο θάνατό του σε φυλακή της Σιβηρίας, έρχεται να ενισχύσει το αφήγημα των δυτικών κυβερνήσεων ότι η Ρωσία δεν διστάζει να χρησιμοποιεί απαγορευμένα χημικά μέσα εναντίον αντιφρονούντων, εντός και εκτός συνόρων. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει το δίλημμα της Ευρώπης: πώς να αυξήσει την πίεση στη Μόσχα, χωρίς να προκαλέσει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση σε μια ήδη τεταμένη γεωπολιτική συγκυρία.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Ναβάλνι λειτουργεί ως τεστ αξιοπιστίας για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας: αν οι αποδείξεις για χρήση εξωτικού χημικού όπλου δεν οδηγήσουν σε ουσιαστική, συντονισμένη απάντηση, το μήνυμα προς αυταρχικά καθεστώτα θα είναι ότι το κόστος τέτοιων ενεργειών παραμένει διαχειρίσιμο. Η πραγματική σύγκρουση δεν είναι μόνο στρατιωτική ή οικονομική, αλλά θεσμική: αφορά το κατά πόσο οι διεθνείς κανόνες έχουν ακόμη δόντια.
#Ρωσία #ΗνωμένοΒασίλειο #Ναβάλνι #Κυρώσεις #ΧημικάΌπλα
