Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να αυξήσει σημαντικά τον προϋπολογισμό της για ιδιωτικές πτήσεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων. Η κίνηση προκαλεί έντονη πολιτική και κλιματική κριτική, εν μέσω πληθωρισμού και πράσινων δεσμεύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προγραμματίζει να δαπανήσει έως και 16 εκατ. ευρώ την επόμενη τετραετία για τη μετακίνηση κορυφαίων αξιωματούχων με ιδιωτικά τζετ, σύμφωνα με διαγωνισμό που έχει δημοσιευθεί. Το ποσό είναι αυξημένο κατά περίπου 3 εκατ. ευρώ σε σχέση με την προηγούμενη σύμβαση και κατά 50% σε σχέση με την περίοδο που έληξε το 2021, όταν το ανώτατο όριο βρισκόταν στα 10,71 εκατ. ευρώ.
Αγορές της σύμβασης εμφανίζονται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, με ρητή αναφορά ότι η δαπάνη «χρηματοδοτείται πλήρως ή μερικώς από κοινοτικούς πόρους».
Επιχειρήματα της Κομισιόν και γεωπολιτική συγκυρία
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι ιδιωτικές πτήσεις δεν αποτελούν το κύριο μέσο μεταφοράς, αλλά χρησιμοποιούνται μόνο όταν οι τακτικές εμπορικές πτήσεις είναι ασύμβατες με τα επίσημα προγράμματα, όταν προκύπτουν αιφνίδιες πολιτικές εξελίξεις που απαιτούν άμεση μετάβαση ή όταν τίθενται ζητήματα ασφάλειας, ιδίως σε ζώνες συγκρούσεων.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν εξήγησε ότι η αύξηση του εκτιμώμενου κόστους συνδέεται με «το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο και την αυξημένη αστάθεια στις διεθνείς σχέσεις», που δημιουργούν περισσότερες ανάγκες για ταξίδια με μικρή προειδοποίηση. Παράλληλα, έχουν συνυπολογιστεί οι εξελίξεις στην αγορά, όπως «υψηλότερα ναύλα ναύλωσης αεροσκαφών και αυξημένο κόστος καυσίμων», σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές στην ευρωζώνη έχουν αυξηθεί περίπου 30% από το 2016 έως το 2026.
Ο νέος διαγωνισμός για «μη προγραμματισμένες υπηρεσίες αεροταξί» ύψους 15,67 εκατ. ευρώ παραμένει ανοικτός για πάνω από έναν χρόνο χωρίς να έχει ανατεθεί ακόμη σε εταιρεία. Η προηγούμενη τετραετής σύμβαση, αξίας λίγο πάνω από 12 εκατ. ευρώ, που επρόκειτο να λήξει στο τέλος του 2025, έχει παραταθεί έως τον Ιούνιο για να καλυφθεί το κενό.
Σφοδρή κριτική για κλίμα και συμβολισμό
Η αύξηση των δαπανών έρχεται σε περίοδο που οι κλιματικές φιλοδοξίες της ΕΕ αμφισβητούνται από ΜΚΟ και μέρος της κοινής γνώμης. Ο Πράσινος ευρωβουλευτής Rasmus Andresen έκανε λόγο για «περίεργο μήνυμα» σε μια εποχή που «οι απλοί πολίτες δεν μπορούν να αντέξουν ούτε τις καλοκαιρινές διακοπές», χαρακτηρίζοντας την επιλογή «ντροπιαστική» και ασύμβατη με τους κλιματικούς στόχους.
Η Diane Vitry, διευθύντρια αεροπορίας της ΜΚΟ Transport and Environment, υπενθύμισε ότι τα ιδιωτικά τζετ ρυπαίνουν «πέντε έως 14 φορές περισσότερο από τα εμπορικά αεροσκάφη και 50 φορές περισσότερο από τα τρένα ανά επιβάτη». Επέκρινε την Επιτροπή ότι, εάν θέλει να ηγείται στην κλιματική πολιτική, «οφείλει να δίνει το παράδειγμα», κλείνοντας φορολογικές «τρύπες» για την πιο ρυπογόνα μορφή πτήσης, αντί να αυξάνει τη δική της χρήση.
Η Πράσινη ευρωβουλευτής Tilly Metz έκανε λόγο για «σκανδαλώδη και ανεύθυνη» αύξηση δαπανών σε περίοδο δημοσιονομικών πιέσεων και κλιματικής κρίσης, τονίζοντας ότι βιώσιμες μορφές μετακίνησης, όπως τα τρένα υψηλής ταχύτητας, θα έπρεπε να αποτελούν τον κανόνα για την ευρωπαϊκή πολιτική ελίτ, ενώ για υπερατλαντικά ταξίδια μπορούν να χρησιμοποιούνται κανονικές εμπορικές πτήσεις.
Η Επιτροπή, από την πλευρά της, απορρίπτει την κριτική ότι πρόκειται για υπαναχώρηση από τις κλιματικές δεσμεύσεις της, επιμένοντας ότι παραμένει «πρωτοπόρος στη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη κοινωνία». Ωστόσο, οι επιλογές για ιδιωτικά τζετ, σε συνδυασμό με πρόσφατες χαλαρώσεις σε βασικά νομοθετήματα, όπως οι κανόνες εκπομπών για τα αυτοκίνητα, εντείνουν το ερώτημα κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να συμβιβάσει την πράσινη ρητορική με τις πρακτικές της εξουσίας.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση φωτίζει το κλασικό ευρωπαϊκό δίλημμα ανάμεσα στη θεσμική λειτουργία και στην πολιτική νομιμοποίηση: ακόμη κι αν ορισμένες ιδιωτικές πτήσεις είναι επιχειρησιακά αναγκαίες, η επιλογή αύξησης του σχετικού προϋπολογισμού σε περιβάλλον ακρίβειας και κλιματικής κρίσης υπονομεύει την αξιοπιστία της ΕΕ ως «πράσινου» πρωταγωνιστή και τροφοδοτεί ευρωσκεπτικισμό, ιδίως στον Νότο.
#ΕΕ #κλιματική_αλλαγή #ιδιωτικά_τζετ #δημόσιες_δαπάνες
