Ο Εμανουέλ Μακρόν ζητά από τον Ντόναλντ Τραμπ την άρση αμερικανικών κυρώσεων σε Ευρωπαίους αξιωματούχους, με αιχμή τον πρώην επίτροπο Τιερί Μπρετόν. Η υπόθεση φωτίζει την ένταση γύρω από το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις μεγάλες πλατφόρμες τεχνολογίας.
Σε μια κίνηση με έντονο θεσμικό και γεωπολιτικό φορτίο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε επιστολή στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας την άρση των αμερικανικών κυρώσεων εις βάρος Ευρωπαίων πολιτών, μεταξύ των οποίων ο πρώην Ευρωπαίος επίτροπος και επικεφαλής του χαρτοφυλακίου Ψηφιακής Πολιτικής, Τιερί Μπρετόν, και ο Γάλλος δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, Νικολά Γκιγιού.
Η επιστολή Μακρόν και το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με τη διαρροή που δημοσίευσε η γαλλική εφημερίδα «La Tribune», ο Μακρόν τονίζει στην επιστολή του ότι οι κυρώσεις αυτές επιβλήθηκαν «αδίκως» από την αμερικανική διοίκηση. «Θα ήθελα να επιστήσω προσωπικά την προσοχή σας στις κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε διάφορους Ευρωπαίους πολίτες, μεταξύ των οποίων δύο Γάλλοι, ο Νικολά Γκιγιού, δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, και ο Τιερί Μπρετόν, πρώην Ευρωπαίος επίτροπος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο Γάλλος πρόεδρος ζητά ρητά από τον Τραμπ να «επανεξετάσει αυτές τις αποφάσεις» και να άρει τις κυρώσεις σε Γκιγιού και Μπρετόν. Οι κυρώσεις συνεπάγονται απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ, αλλά και αποκλεισμό από τη χρήση αμερικανικών τεχνολογικών και πληρωτικών υπηρεσιών, πλήττοντας έτσι όχι μόνο την προσωπική ελευθερία, αλλά και την επαγγελματική και οικονομική δραστηριότητα των στοχοποιημένων προσώπων.
Σύγκρουση για τη ρύθμιση της τεχνολογίας και το διεθνές δίκαιο
Η περίπτωση Μπρετόν έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ως επίτροπος είχε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του Digital Services Act (DSA), του εμβληματικού ευρωπαϊκού κανονισμού που επιδιώκει να επιβάλει διαφάνεια και υποχρεώσεις λογοδοσίας στις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Η Ουάσινγκτον είχε επικρίνει έντονα τον κανονισμό, ιδίως μετά τη χρήση του ως νομικής βάσης για την επιβολή υψηλού προστίμου στην αμερικανική πλατφόρμα X, γεγονός που ερμηνεύτηκε από αμερικανικούς κύκλους ως στοχευμένη επίθεση σε αμερικανικά επιχειρηματικά συμφέροντα.
Από την άλλη πλευρά, η στοχοποίηση του δικαστή Νικολά Γκιγιού συνδέεται με την απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου να εκδώσει εντάλματα σύλληψης σε βάρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ για πιθανά εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα. Η αμερικανική αντίδραση με κυρώσεις κατά δικαστών του ΔΠΔ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, που τη θεωρεί ευθεία υπονόμευση της ανεξαρτησίας της διεθνούς δικαιοσύνης.
Ευρωπαϊκή κυριαρχία, διατλαντικές σχέσεις και σήμα προς τις αγορές
Η υπόθεση αναδεικνύει την αυξανόμενη τριβή στις διατλαντικές σχέσεις γύρω από δύο κρίσιμους άξονες: την ψηφιακή κυριαρχία της ΕΕ και τον σεβασμό των διεθνών θεσμών. Οι κυρώσεις σε Μπρετόν στέλνουν μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει εργαλεία ισχύος ακόμη και κατά μεμονωμένων αξιωματούχων που προωθούν ένα πιο αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις Big Tech. Για τις αγορές τεχνολογίας, αυτό σημαίνει ότι η ρυθμιστική σύγκρουση ΕΕ–ΗΠΑ δεν είναι αφηρημένη θεσμική διαφωνία, αλλά μπορεί να πάρει τη μορφή στοχευμένων πολιτικών αντιποίνων.
Παράλληλα, η πίεση κατά του ΔΠΔ και των δικαστών του δημιουργεί προηγούμενο που ανησυχεί ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς υπονομεύει την αρχιτεκτονική διεθνούς δικαίου πάνω στην οποία στηρίζεται σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Η παρέμβαση Μακρόν επιχειρεί να αποκαταστήσει ένα ελάχιστο επίπεδο θεσμικού σεβασμού, αλλά και να δείξει ενότητα απέναντι σε κινήσεις που θεωρούνται εξωεδαφική άσκηση αμερικανικής ισχύος.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Μακρόν δεν είναι απλώς διπλωματική ευγένεια, αλλά δοκιμασία για το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί την κανονιστική της αυτονομία και τους θεσμούς της απέναντι σε μια Ουάσινγκτον που χρησιμοποιεί τις κυρώσεις και ως εργαλείο πολιτικής πίεσης στον ψηφιακό και γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
#Γαλλία #ΗΠΑ #Μακρόν #Τραμπ #Μπρετόν #Κυρώσεις #DigitalServicesAct #BigTech
