Η Ουάσιγκτον γίνεται το κέντρο κρίσιμων ενεργειακών και γεωπολιτικών ζυμώσεων γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο. Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο βασικού κόμβου για το αμερικανικό LNG και νέων βιομηχανικών συνεργασιών.
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου εισέρχεται σε φάση επιτάχυνσης, με την Ουάσιγκτον να φιλοξενεί σήμερα και αύριο ένα πυκνό διήμερο πολιτικών και επιχειρηματικών επαφών. Στόχος είναι να παγιωθεί ο ρόλος του ως κεντρικής «αρτηρίας» για τη ροή αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με αφετηρία την Ελλάδα.
Η ελληνική παρουσία είναι ισχυρή, τόσο σε πολιτικό όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο, με την Αθήνα να διεκδικεί αναβάθμιση του γεωοικονομικού της ρόλου και πρόσθετα οφέλη από τη μεταστροφή της ευρωπαϊκής αγοράς αερίου μακριά από τη Ρωσία.
Διατλαντική σύνοδος για την ασφάλεια αερίου και ο ρόλος της Ελλάδας
Η εκδήλωση «Transatlantic Gas Security Summit», με διοργανωτές τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, έχει χαρακτήρα άτυπης Υπουργικής Συνόδου. Συμμετέχουν 12 ευρωπαϊκές χώρες, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ και κορυφαίοι ενεργειακοί όμιλοι από ΗΠΑ και Ευρώπη.
Την Ελλάδα εκπροσωπεί ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, επικεφαλής της πολιτικής αντιπροσωπείας. Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνονται διμερείς συναντήσεις με τον υπουργό Εσωτερικών και πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, καθώς και με τον υπουργό Ενέργειας και αντιπρόεδρο του ίδιου οργάνου, Κρις Ράιτ.
Αύριο, το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας συγκαλεί ειδική συνάντηση Διαχειριστών Συστημάτων και Ρυθμιστικών Αρχών των χωρών που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο. Κεντρικό θέμα θα είναι η χαρτογράφηση και η αντιμετώπιση των ρυθμιστικών εμποδίων που σήμερα περιορίζουν την πλήρη αξιοποίηση της διασυνδεδεμένης υποδομής.
Atlantic SEE LNG Trade, νέα MoUs και αρχιτεκτονική «back to back»
Καθοριστικό ρόλο στις εμπορικές εξελίξεις έχει η Atlantic SEE LNG Trade, κοινοπραξία με αιχμή την Aktor και τη ΔΕΠΑ Εμπορίας. Ο πρόεδρος και CEO της Aktor και CEO της Atlantic, Αλέξανδρος Εξάρχου, έχει ξεκαθαρίσει ότι ο στόχος στην Ουάσιγκτον είναι η υπογραφή νέων μακροχρόνιων συμφωνιών προμήθειας αμερικανικού LNG.
Οι νέες συμφωνίες θα «κουμπώσουν» πάνω στα deals που κλείστηκαν στην P-TEC στην Αθήνα: το 20ετές συμβόλαιο με τη Venture Global για 0,7 έως 4 bcm ετησίως από το 2030, αλλά και τα MoUs έως 3,7 bcm με την ουκρανική Naftogaz και τη ρουμανική Nova Power & Gas. Όλα αυτά ακολουθούν την αρχιτεκτονική «back to back»: η Atlantic δεσμεύει ποσότητες LNG μόνο έχοντας ήδη εξασφαλισμένο αγοραστή στην Ευρώπη.
Πληροφορίες συγκλίνουν ότι στο διήμερο θα ανακοινωθούν νέα MoUs και δεσμευτικές μακροχρόνιες συμβάσεις, διευρύνοντας τον αριθμό των ευρωπαϊκών χωρών που θα τροφοδοτηθούν μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Ο χρονισμός δεν είναι τυχαίος, καθώς στόχος είναι μέρος των deals να ξεκινήσει από το 2028, όταν προβλέπεται να διακοπούν οι εισαγωγές ρωσικού αερίου στην ΕΕ.
Ρυθμιστικές εκκρεμότητες, νέα προϊόντα και δεύτερο FSRU
Η αναμενόμενη αύξηση των ροών αμερικανικού LNG μέσω του Vertical Corridor εντείνει την πίεση για λύσεις στα κανονιστικά ζητήματα. Κομβικό πρόβλημα είναι ότι σήμερα υπάρχουν κυρίως μηνιαία προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας, τα οποία δεν επαρκούν για τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό εισαγωγών. Στη συνάντηση της Τετάρτης, υπό τον ειδικό απεσταλμένο του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας Τζόσουα Βολζ, θα τεθεί επί τάπητος η δημιουργία μακροχρόνιων προϊόντων.
Η Κομισιόν δεν έχει ακόμη καταλήξει σε οριστικές θέσεις και βρίσκεται σε φάση συλλογής απόψεων από υπουργεία Ενέργειας, Διαχειριστές και Ρυθμιστικές Αρχές. Εδώ εξηγείται η παρουσία ΔΕΣΦΑ και Gastrade: ο πρώτος ως Διαχειριστής του ελληνικού συστήματος, η δεύτερη ως φορέας του FSRU Αλεξανδρούπολης, αλλά και ως εταιρεία που συζητά με την αμερικανική DFC και την EXIM Bank για τη χρηματοδότηση του δεύτερου FSRU «Θράκη».
Πέρα από το αέριο: data centers και ναυπηγική συνεργασία
Το διήμερο στην Ουάσιγκτον υπερβαίνει τον στενό ενεργειακό ορίζοντα και λειτουργεί ως πλατφόρμα εμβάθυνσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Η παρουσία της ΔΕΗ συνδέεται με τις επαφές για την αξιοποίηση του mega Data Center που σχεδιάζει στη Δυτική Μακεδονία, αναζητώντας τεχνολογικούς και στρατηγικούς εταίρους.
Παράλληλα, η ONEX Shipyards and Technologies, που ελέγχει τα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου, αναμένεται να υπογράψει συμφωνία με τη νοτιοκορεατική Hanwa για ναυπηγήσεις πλοίων στις ΗΠΑ, προσθέτοντας ένα ακόμη πεδίο βιομηχανικής διασύνδεσης στο ελληνοαμερικανικό πλέγμα.
Όλα αυτά εξελίσσονται σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας γύρω από τις δασμολογικές πολιτικές Τραμπ και την ευρύτερη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ για εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων μέχρι το 2028. Ωστόσο, η ανάγκη της Ευρώπης για αξιόπιστες και ανταγωνιστικές εναλλακτικές στο ρωσικό αέριο διατηρεί ακέραιη τη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και, κατ’ επέκταση, της Ελλάδας.
Σχόλιο 
: Ο Κάθετος Διάδρομος εξελίσσεται σε εργαλείο όχι μόνο ενεργειακής ασφάλειας αλλά και γεωοικονομικής αναβάθμισης της Ελλάδας. Το πραγματικό στοίχημα είναι η ταχεία επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων και η κατοχύρωση μακροχρόνιων, εμπορικά βιώσιμων συμβολαίων, πριν οι ευρωπαϊκές αγορές «κλειδώσουν» εναλλακτικές διαδρομές προμήθειας.
#KathetosDiadromos #LNG #Energeia #Ellada #USA
