Η στρατιωτική αντιπαράθεση γύρω από το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει άνοδο των τιμών του αργού και φοβίες για διακοπές στη διέλευση του Στενού του Ορμούζ. Αγορές και πολιτικές αρχές προετοιμάζονται για σενάρια where οι τιμές προσεγγίσουν ή υπερβούν τα $100 το βαρέλι.
Η άμεση κλιμάκωση των επιχειρήσεων μετά από πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις και την απάντηση της Τεχεράνης έχει αναζωπυρώσει συζητήσεις για τον κίνδυνο μεγάλης αναπροσαρμογής στις τιμές ενέργειας. Παρά το ότι το Ιράν συνεισφέρει «μόλις» 3–4% στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου, η γεωγραφική του θέση και ο ρόλος του στο στρίμωγμα του Στενού του Ορμούζ το καθιστούν καταλύτη για διαταραχές προσφοράς.
Γιατί το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμο
Μέσω του Στενού διέρχεται περίπου το 20% της διεθνούς θαλάσσιας ροής πετρελαίου. Ακόμη και προσωρινή παύση της διέλευσης —είτε λόγω ενεργειών του Ιράν είτε εξαιτίας αποφυγής διακινδύνευσης από ναυλωτές— μπορεί να αποκόψει σημαντικούς όγκους πετρελαίου από την αγορά. Αναλύσεις εκτιμούν ότι μια de facto διακοπή θα μπορούσε να αποκόψει 8–10 εκατ. βαρέλια την ημέρα από τις παγκόσμιες ροές, προκαλώντας έντονη ανοδική πίεση στις τιμές.
Αγορές, OPEC+ και τα όρια των αποθεμάτων
Οι τιμές Brent είχαν ήδη αυξητική τάση πριν την πρόσφατη κρίση, φτάνοντας περίπου στα $73/βαρέλι πριν από τα νέα πλήγματα. Το OPEC+ αποφάσισε περιορισμένη αύξηση παραγωγής για να αμβλύνει την αρχική ανησυχία, αλλά οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιπλέον παραγωγή δεν αντικαθιστά ροές που εμποδίζονται στο Στενό. Επιπλέον, η πρόσβαση σε στρατηγικά αποθέματα είναι περιορισμένη· οι ΗΠΑ και άλλονοι αποφάσισαν μέχρι στιγμής να μην προχωρήσουν σε εκτεταμένες απελευθερώσεις.
Οικονομικές συνέπειες σε περίπτωση σημαντικής ανόδου
Ένα άλμα του Brent προς τα $100/βαρέλι θα είχε πολλαπλά αποτελέσματα: άμεση αύξηση κόστους ενέργειας, περαιτέρω πληθωριστική πίεση και πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες για αυξήσεις επιτοκίων. Ως κανόνας, μια άνοδος 5% ετησίως στις τιμές πετρελαίου προσθέτει περίπου 0,1 μονάδα βάσης στον ετήσιο πληθωρισμό — συνεπώς μετάβαση προς $100 θα μπορούσε να αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 0,6–0,7 ποσοστιαίες μονάδες, με αρνητικές επιδράσεις στην ανάπτυξη και την κατανάλωση.
Σχόλιο 
: Η κρίσιμη παράμετρος δεν είναι μόνο το αν το Ιράν μπορεί να μειώσει παραγωγή, αλλά αν το διεθνές εμπόριο πετρελαίου θα παρακάμψει πρακτικά το Στενό. Αν οι μεταφορές παραμείνουν απρόσκοπτες, οι αυξήσεις θα είναι διαχειρίσιμες· αν όμως επικρατήσει παρατεταμένη αποτυχία διέλευσης, οι αγορές θα τιμολογήσουν πολύ υψηλότερο ρίσκο.
