Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών στα Στενά του Ορμούζ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου μπορεί να εκτοξευθούν έως 130%. Τα σενάρια λειτουργούν ως stress test για αγορές, βιομηχανία, νοικοκυριά και ενεργειακή πολιτική.
Το πολεμικό κλίμα στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο των Στενών του Ορμούζ ως κρίσιμου κόμβου για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Από το στενό αυτό πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού με πετρέλαιο, καθώς και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από βασικούς εξαγωγείς της περιοχής προς την Ασία και την Ευρώπη.
Ορμούζ: στενό «λαιμός μπουκαλιού» για LNG και πετρέλαιο
Σε περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, οι αγορές προεξοφλούν τον κίνδυνο καθυστερήσεων ή διακοπών στις ροές φορτίων LNG. Μια τέτοια εξέλιξη συνιστά κλασικό σοκ προσφοράς: όταν η διαθέσιμη προσφορά περιορίζεται ή θεωρείται ότι μπορεί να περιοριστεί, οι συμμετέχοντες στην αγορά σπεύδουν να εξασφαλίσουν φορτία, ασκώντας έντονες ανοδικές πιέσεις στις τιμές spot.
Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι, σε περίπτωση διαταραχών στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 130%. Η ανησυχία εστιάζει ιδίως σε καθυστερήσεις αποστολών LNG, που θα επιβάρυναν ταυτόχρονα την ασιατική αγορά spot και την ευρωπαϊκή χονδρική αγορά φυσικού αερίου.
Τα σενάρια της Goldman ως ασκήσεις αντοχής
Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman Sachs, μια διακοπή διέλευσης διάρκειας ενός μήνα θα μπορούσε να ωθήσει τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου και την spot τιμή LNG έως περίπου τα 25 δολάρια ανά mmBtu, που αντιστοιχεί σε αύξηση έως 130%. Σε δυσμενέστερο σενάριο, με παύση διακίνησης άνω των δύο μηνών, οι ευρωπαϊκές τιμές ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δηλαδή περίπου 35 δολάρια ανά mmBtu.
Τα σενάρια αυτά λειτουργούν ως ασκήσεις αντοχής για ολόκληρο το ενεργειακό οικοσύστημα της Ευρώπης και της Ασίας. Για τις αγορές, αποτυπώνουν το εύρος πιθανών διακυμάνσεων στις τιμές και τις ανάγκες ενίσχυσης της ρευστότητας και της αντιστάθμισης κινδύνου. Για τη βιομηχανία, ιδίως τους ενεργοβόρους κλάδους, υπογραμμίζουν την έκθεση σε ακραίες διακυμάνσεις κόστους και την ανάγκη μακροπρόθεσμων συμβολαίων ή εναλλακτικών καυσίμων.
Σε επίπεδο νοικοκυριών, τέτοια επίπεδα τιμών θα μετέφεραν αυξημένο ενεργειακό κόστος σε θέρμανση και ηλεκτρισμό, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα. Για την ενεργειακή πολιτική, τα σενάρια της Goldman Sachs αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης αποθεμάτων, διαφοροποίησης προμηθευτών, επενδύσεων σε υποδομές LNG, καθώς και επιτάχυνσης των ΑΠΕ και της εξοικονόμησης ενέργειας.
Διαφορετική εικόνα για την αγορά φυσικού αερίου των ΗΠΑ
Παρά τις δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις για την Ευρώπη και την Ασία, η Goldman Sachs εκτιμά ότι ο αντίκτυπος στην αγορά φυσικού αερίου των ΗΠΑ θα είναι συγκριτικά περιορισμένος. Η αμερικανική αγορά χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από εγχώρια παραγωγή και πιο «κλειστή» δομή, με τις τιμές να διαμορφώνονται κυρίως από εσωτερικούς παράγοντες προσφοράς και ζήτησης.
Η διαφοροποίηση πηγών, η ισχυρή παραγωγή σχιστολιθικού αερίου και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της κατανάλωσης καλύπτεται από ενδογενείς πόρους μειώνουν την άμεση έκθεση των ΗΠΑ σε διαταραχές που αφορούν τα Στενά του Ορμούζ. Έτσι, ενώ οι διεθνείς τιμές LNG και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο ενδέχεται να υποστούν έντονη μεταβλητότητα, η αμερικανική αγορά –βάσει της ανάλυσης της Goldman Sachs– αναμένεται να απορροφήσει πιο ομαλά εξωτερικές αναταράξεις.
Συνολικά, η επενδυτική τράπεζα επισημαίνει ότι τόσο υψηλά επίπεδα τιμών θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντική επιβράδυνση της παγκόσμιας ζήτησης φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας βιομηχανία και καταναλωτές και εντείνοντας τις πιέσεις στις οικονομίες, ιδίως στις πιο εξαρτημένες από εισαγόμενο LNG.
Σχόλιο
: Η ανάλυση της Goldman Sachs υπενθυμίζει ότι το Ορμούζ παραμένει το στενότερο σημείο ενός παγκόσμιου συστήματος ενέργειας που η Ευρώπη δεν έχει ακόμη πλήρως θωρακίσει απέναντι στα γεωπολιτικά σοκ.






