Η Λευκωσία καταγγέλλει το Λονδίνο για ελλιπή ενημέρωση μετά την επίθεση ιρανικού drone στη βρετανική βάση Ακρωτηρίου. Στο τραπέζι ακόμη και το καθεστώς των βρετανικών βάσεων.
Η επίθεση μη επανδρωμένου αεροσκάφους τύπου Shahed στη βρετανική αεροπορική βάση της Ακρωτηρίου τα ξημερώματα της Δευτέρας κλονίζει τις σχέσεις Κύπρου – Ηνωμένου Βασιλείου και αναδεικνύει τα όρια της υφιστάμενης συμφωνίας για τις βρετανικές κυρίαρχες βάσεις στο νησί.
Η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας καταλογίζει στο Λονδίνο ελλιπή και ασαφή επικοινωνία για τον τρόπο χρήσης των βάσεων, υποστηρίζοντας ότι η Κύπρος σύρεται, χωρίς δική της απόφαση, στο επίκεντρο της κλιμακούμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Διπλωματική διαμαρτυρία και ανοικτό θέμα βάσεων
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε ότι η Λευκωσία θα προχωρήσει σε επίσημο διάβημα προς το Ηνωμένο Βασίλειο, εκφράζοντας «δυσαρέσκεια» τόσο για τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνήθηκαν οι προθέσεις του Λονδίνου όσο και για την απουσία έγκαιρης προειδοποίησης προς τους Κύπριους πολίτες που ζουν γύρω από την Ακρωτηρίου.
Κατά τον ίδιο, παρά τις διαβεβαιώσεις προς την κυπριακή κυβέρνηση, «δεν υπήρξε σαφής διευκρίνιση» ότι οι βρετανικές βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν «σε καμία περίπτωση» για άλλους σκοπούς πλην ανθρωπιστικών, στην πρόσφατη δημόσια δήλωση του Βρετανού πρωθυπουργού. Σημείωσε δε ότι «δεν αποκλείεται τίποτα» στο πλαίσιο επανεξέτασης, εάν χρειαστεί, του καθεστώτος των βάσεων, αφήνοντας ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης εκ νέου βασικών πτυχών της συμφωνίας του 1960.
Πρόκειται για τη σοβαρότερη κρίση γύρω από τις βάσεις από την εποχή της ρουκετοβολίας από Λίβυους μαχητές το 1986. Αν και οι βάσεις θεωρούνται βρετανικό κυρίαρχο έδαφος, η Κύπρος είναι κράτος-μέλος της ΕΕ και μάλιστα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου, γεγονός που προσδίδει ευρωπαϊκή διάσταση στην ένταση με το Λονδίνο.
Απειλές από Ιράν, ανησυχία για ασφάλεια πολιτών
Το drone τύπου Shahed έπληξε τη βάση λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ενώ άλλα μη επανδρωμένα που στόχευαν την Ακρωτηρίου καταρρίφθηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η προέλευση της επίθεσης δεν έχει επισήμως επιβεβαιωθεί· κυπριακά μέσα αναφέρουν ως πιθανή πηγή τον Λίβανο, ενώ ανώτερος διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στο Ιράν έχει απειλήσει με εντατικοποίηση πυραυλικών πληγμάτων κατά της Κύπρου, επικαλούμενος αυξημένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έσπευσε να δηλώσει ότι «οι βάσεις μας στην Κύπρο δεν χρησιμοποιούνται από αμερικανικά βομβαρδιστικά» και ότι η ασφάλεια των «φίλων και εταίρων» στο νησί είναι «ζωτικής σημασίας». Υποστήριξε ακόμη ότι το πλήγμα στην Ακρωτηρίου «δεν ήταν απάντηση σε καμία δική μας απόφαση», καθώς, σύμφωνα με τη βρετανική εκτίμηση, το drone εκτοξεύθηκε πριν από την ανακοίνωση του Λονδίνου για συνεργασία με τις ΗΠΑ στην καταστροφή ιρανικών πυραύλων «στην πηγή».
Για τους κατοίκους της Ακρωτηρίου και των γύρω χωριών, η κρίση είχε άμεσο και απτό κόστος: σειρήνες ήχησαν μέσα στη νύχτα, άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους προς Λεμεσό ή σε στρατόπεδα της Εθνικής Φρουράς, σε κλίμα σύγχυσης για το αν έπρεπε να παραμείνουν ή να φύγουν, φοβούμενοι για τη δική τους και των παιδιών τους την ασφάλεια. Η περιοχή παραμένει εκκενωμένη, με τις κυπριακές αρχές να επανεκτιμούν την κατάσταση.
Γεωπολιτικός κόμβος υπό πίεση
Η Ακρωτηρίου, στη νότια άκρη της Κύπρου, είναι μία από τις δύο βρετανικές κυρίαρχες βάσεις που διατηρεί το Λονδίνο από την ανεξαρτησία του νησιού. Έχει αξιοποιηθεί επανειλημμένα για επιχειρήσεις σε Ιράκ, Συρία και Υεμένη, καθιστώντας την Κύπρο κρίσιμο κόμβο για τις δυτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή – αλλά ταυτόχρονα και πιθανό στόχο αντιποίνων από περιφερειακούς δρώντες.
Για τη Λευκωσία, η νέα πραγματικότητα αναδεικνύει το δίλημμα ανάμεσα στον ρόλο της ως αξιόπιστου εταίρου της Δύσης και στην υποχρέωση προστασίας των πολιτών της από κινδύνους που απορρέουν από αποφάσεις τρίτων. Η διαχείριση της κρίσης και η επικείμενη διπλωματική αντιπαράθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο θα αποτελέσουν κρίσιμο τεστ για τα όρια της κυπριακής κυριαρχίας σε ένα νησί όπου μέρος της επικράτειας παραμένει, θεσμικά, υπό ξένη κυριαρχία.
Σχόλιο 
: Η επίθεση στην Ακρωτηρίου μετατρέπει τις βρετανικές βάσεις από «γεωπολιτικό πλεονέκτημα» σε εσωτερικό πολιτικό πρόβλημα για τη Λευκωσία και ανοίγει συζήτηση που το Λονδίνο επί δεκαετίες απέφευγε: αν και με ποιους όρους μπορεί να συνεχιστεί η λειτουργία κυρίαρχων ξένων στρατιωτικών θυλάκων στο έδαφος κράτους-μέλους της ΕΕ.
#Κύπρος #ΗνωμένοΒασίλειο #Ακρωτήρι #ΜέσηΑνατολή #Ιράν #Ασφάλεια #ΕΕ
