Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και το πλήγμα σε υποδομές LNG στο Κατάρ πυροδοτούν νέο σοκ σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η ελληνική αγορά καυσίμων και ρεύματος μπαίνει σε φάση έντονης αβεβαιότητας για τις επόμενες εβδομάδες.
Η γεωπολιτική ανάφλεξη στον Περσικό Κόλπο μεταφράζεται ήδη σε απτό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, όπως επισημοποίησε ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης με απειλή πυρών σε κάθε πλοίο που θα επιχειρήσει διέλευση, σε συνδυασμό με το ιρανικό πλήγμα στην κομβική εγκατάσταση Ras Laffan στο Κατάρ, ανατρέπει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Στην αντλία, η χθεσινή εκτίναξη του Brent πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι μεταφράζεται από σήμερα σε αυξήσεις 3-5 λεπτών το λίτρο στις βενζίνες και 6-8 λεπτών στο ντίζελ, υψηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις. Η μέση τιμή της αμόλυβδης ενδέχεται ως τα τέλη της εβδομάδας να προσεγγίσει τα 1,80 ευρώ το λίτρο πανελλαδικά, από 1,75 ευρώ, με τις νησιωτικές περιοχές να βλέπουν τιμές άνω των 1,90 ευρώ στα Δωδεκάνησα και πάνω από 2 ευρώ στις Κυκλάδες.
Πιθανές ελλείψεις στο ντίζελ και κίνδυνος κερδοσκοπίας
Στελέχη εταιρειών πετρελαιοειδών προειδοποιούν ότι ο «λογαριασμός» στο ντίζελ μπορεί να αποδειχθεί βαρύτερος από τις αρχικές προβλέψεις για 4-6 λεπτά ανά λίτρο. Ο λόγος είναι ο κίνδυνος πραγματικών ελλείψεων στην παγκόσμια αγορά, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για ημέρες, σε συνδυασμό με τη μεγάλη κατανάλωση diesel από την Κίνα.
Οι ουρές που σχηματίστηκαν ήδη σε πρατήρια, υπό τον φόβο επερχόμενων αυξήσεων, τροφοδοτούν ανησυχίες για κερδοσκοπικά φαινόμενα στην εσωτερική αγορά. Η συμπεριφορά των διεθνών τιμών τις επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστική για το αν οι ανατιμήσεις θα σταθεροποιηθούν ή θα κλιμακωθούν.
Φυσικό αέριο: σοκ 50% και επιπτώσεις στο ρεύμα
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο. Η επίθεση των Ιρανών στην εγκατάσταση Ras Laffan –η οποία αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας παραγωγής LNG– οδήγησε σε προσωρινό «μπλακ άουτ» του καταριανού LNG και σε άλμα της τιμής έως και 50%, με τα futures TTF να κλείνουν στα 43,3 ευρώ ανά MWh, αυξημένα κατά 35% σε σχέση με την Παρασκευή.
Εάν οι τιμές παραμείνουν για δύο εβδομάδες στην περιοχή των 40-45 ευρώ/MWh, στελέχη μεγάλων ελληνικών ενεργειακών ομίλων εκτιμούν ότι αυτό θα μεταφραστεί με βεβαιότητα σε επιβάρυνση 10-15 ευρώ/MWh στη χονδρική τιμή ρεύματος στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν κυριαρχούσε το αέριο αγωγού και η τιμολόγηση γινόταν με βάση τον μέσο όρο του προηγούμενου μήνα, η αυξημένη συμμετοχή φορτίων LNG spot καθιστά την ελληνική αγορά πιο εκτεθειμένη σε απότομες διακυμάνσεις.
Μέρος των κραδασμών απορροφάται σήμερα από την υψηλή παραγωγή ΑΠΕ και υδροηλεκτρικών, λόγω ευνοϊκών καιρικών συνθηκών. Ωστόσο, όπως σημειώνουν traders, χωρίς αυτό το «μαξιλάρι» οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 10-15 ευρώ/MWh, εφόσον το αέριο παραμείνει πάνω από τα 40 ευρώ.
Πολιτική πίεση στον Τραμπ και παγκόσμιος ανταγωνισμός για LNG
Στο διπλωματικό πεδίο, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ζητούν την άσκηση πιέσεων προς τον Ντόναλντ Τραμπ για μια ταχεία «λύση» με το Ιράν, φοβούμενα νέα πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτίμησε ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει 4-5 εβδομάδες, ενώ το Ισραήλ δηλώνει ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν «όσο χρειαστεί».
Αναλυτές, όπως ο Javier Blas, ερμηνεύουν το πλήρες shutdown της παραγωγής LNG από το Κατάρ ως ηχηρό μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο για το κόστος μιας μακρόσυρτης σύγκρουσης, αλλά και προειδοποίηση προς τους μεγάλους ασιάτες πελάτες του. Η διακοπή των ροών από το Κατάρ, που καλύπτει περίπου το 15% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης αλλά διοχετεύει πάνω από το 80% των φορτίων του στην Ασία, απειλεί να οξύνει τον ανταγωνισμό Ευρώπης–Ασίας για περιορισμένα φορτία σε μια περίοδο που οι ροές από τη Ρωσία έχουν ήδη μειωθεί.
Η ανησυχία εντείνεται από τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ, κάτω από το 31% έναντι 40% πέρυσι, με Γερμανία και Γαλλία γύρω στο 20%-21%. Η Ευρώπη μπαίνει έτσι σε μια άβολη άνοιξη, με περιορισμένα αποθέματα και αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο, γεγονός που προμηνύει παρατεταμένη ενεργειακή αστάθεια και για την Ελλάδα.
Σχόλιο 
: Η κρίση στον Περσικό επαναφέρει με βίαιο τρόπο την έννοια του ενεργειακού γεωπολιτικού ρίσκου στην καθημερινότητα του καταναλωτή. Για την Ελλάδα, η βραχυπρόθεσμη πρόκληση είναι να αποτραπεί κύμα κερδοσκοπίας και να περιοριστεί η μετακύλιση του κόστους στα τιμολόγια, αξιοποιώντας στο έπακρο ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά. Μεσοπρόθεσμα, όμως, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς επιτάχυνση της διαφοροποίησης πηγών και της αποθήκευσης ενέργειας, η οικονομία θα παραμένει όμηρος κάθε επόμενου επεισοδίου στα Στενά του Ορμούζ.
#ενέργεια #τιμές_καυσίμων #φυσικό_αέριο #LNG #ηλεκτρικό_ρεύμα
