Ανοικτή διάψευση του Λευκού Οίκου από τη Μαδρίτη για τη φερόμενη «συνεργασία» σε στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν. Η αντιπαράθεση δοκιμάζει τα όρια της διατλαντικής σχέσης και της ευρωπαϊκής συνοχής.
Σε μια από τις πιο οξείες διπλωματικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων ετών μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκού συμμάχου, η Ισπανία διέψευσε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό του Λευκού Οίκου ότι έχει συμφωνήσει να «συνεργαστεί» με τον αμερικανικό στρατό στα πλήγματα κατά του Ιράν.
Λιγότερο από 24 ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να διακόψει τις εμπορικές σχέσεις με τη Μαδρίτη λόγω της άρνησής της να επιτρέψει τη χρήση αμερικανικών βάσεων σε ισπανικό έδαφος για επιθέσεις στο Ιράν, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ υποστήριξε ότι η Ισπανία «άκουσε το μήνυμα» και πλέον συντονίζεται με τις ΗΠΑ.
Κατηγορηματική διάψευση από την ισπανική κυβέρνηση
Ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Λουίς Άλβαρες αντέδρασε άμεσα, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο Cadena Ser: «Το διαψεύδω κατηγορηματικά. Η θέση της Ισπανίας για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, για την επίθεση στο Ιράν, για τη χρήση των βάσεών μας, δεν έχει αλλάξει».
Ο Άλβαρες υπενθύμισε ότι η χρήση των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ισπανία ρυθμίζεται από διμερές πλαίσιο που ανάγεται στη συμφωνία του 1953, και τόνισε πως «εκτός αυτού του πλαισίου δεν θα υπάρξει χρήση των ισπανικών κυρίαρχων βάσεων». Κάθε στρατιωτική επιχείρηση, υπογράμμισε, πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου, το οποίο –κατά την εκτίμηση της Μαδρίτης– παραβιάζεται από τα τρέχοντα πλήγματα.
Η σκληρή στάση του υπουργού ήρθε σε συνέχεια τηλεοπτικού διαγγέλματος του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος καταδίκασε απερίφραστα την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν και διακήρυξε ότι η Ισπανία λέει «όχι στον πόλεμο».
Ευρωπαϊκή διάσταση και κριτική σε Μερτς
Πέρα από τη διμερή σύγκρουση με τις ΗΠΑ, ο Άλβαρες αξιοποίησε την ευκαιρία για να στείλει μηνύματα και εντός Ευρώπης. Τόνισε ότι η Ισπανία «δεν έχει τίποτα να φοβηθεί» από την Ουάσιγκτον, καθώς «μια χώρα που σέβεται το διεθνές δίκαιο και επιδιώκει την ειρήνη» δεν έχει λόγο να ανησυχεί από απειλές.
Υπενθύμισε επίσης ότι, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ισπανία αποτελεί μέρος ενιαίου εμπορικού μπλοκ και δεν μπορεί να στοχοποιηθεί μεμονωμένα με κυρώσεις, αφήνοντας να εννοηθεί ότι τυχόν αμερικανικά μέτρα θα έπλητταν συνολικά τις διατλαντικές οικονομικές σχέσεις.
Ο Ισπανός ΥΠΕΞ άσκησε παράλληλα δριμεία κριτική στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, επειδή παρέμεινε σιωπηλός δίπλα στον Τραμπ όταν ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυε απειλές κατά της Ισπανίας. «Αυτή η κυβέρνηση έχει συνεργαστεί με τρεις Γερμανούς καγκελάριους – τη Μέρκελ, τον Σολτς, τον Μερτς – και δεν μπορώ να φανταστώ τη Μέρκελ ή τον Σολτς να στέκονται έτσι», είπε, προσθέτοντας ότι η στάση Μερτς δεν αντανακλά ούτε τις αξίες της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης ούτε της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Διατλαντική σχέση υπό πίεση
Η αντιπαράθεση γύρω από τις βάσεις και τα πλήγματα στο Ιράν αναδεικνύει τα νέα όρια της διατλαντικής σχέσης. Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί σκληρή ρητορική και εμπορικές απειλές για να διασφαλίσει επιχειρησιακή στήριξη. Από την άλλη, η Ισπανία προβάλλει την ευρωπαϊκή της ταυτότητα, τη νομιμοποίηση μέσω ΟΗΕ και την κυριαρχία της ως κόκκινες γραμμές.
Για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η στάση της Μαδρίτης λειτουργεί ως τεστ αντοχής της κοινής εξωτερικής πολιτικής και του κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να προστατεύσει κράτος-μέλος από μονομερείς αμερικανικές πιέσεις, χωρίς να διαρραγούν οριστικά οι δεσμοί με την Ουάσιγκτον.
Σχόλιο 
: Η Ισπανία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον ηθικό λόγο περί διεθνούς δικαίου για να καλύψει μια σκληρή, κυριαρχική επιλογή: να αρνηθεί στρατιωτική εμπλοκή παρά τις εμπορικές απειλές. Αν η ΕΕ δεν στηρίξει έμπρακτα αυτή τη στάση, το μήνυμα προς τα κράτη-μέλη θα είναι ότι, απέναντι στις ΗΠΑ, ο καθένας είναι μόνος του – με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
#ΗΠΑ #Ισπανία #Ιράν #Τραμπ #Σάντσεθ #ΕΕ
