Στην Ουάσιγκτον εντείνεται η κριτική ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ανοίξει μέτωπο με το Ιράν χωρίς σαφές πολιτικό τέλος. Γερουσιαστές και ειδικοί προειδοποιούν για κενό στρατηγικής τόσο στο πεδίο όσο και στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Η συζήτηση στην Ουάσιγκτον δηλητηριάζεται από μια ολοένα και πιο έντονη ανησυχία: ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν κλιμακώνεται, αλλά η κυβέρνηση Τραμπ δεν παρουσιάζει καμία πειστική απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα «τι έπεται». Παρά την απόρριψη από τη Γερουσία ψηφίσματος που θα υποχρέωνε τον Λευκό Οίκο να λάβει ρητή έγκριση του Κογκρέσου για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, το πολιτικό και θεσμικό κατεστημένο βλέπει ένα επικίνδυνο στρατηγικό κενό.
Γερουσιαστές καταγγέλλουν «παράλογη» πορεία χωρίς σχέδιο
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, μίλησε για «παράνοια» και κατηγόρησε τον Λευκό Οίκο ότι δεν έχει εξηγήσει ούτε τη διάρκεια της εμπλοκής ούτε τον τελικό της στόχο. Ανάλογα αιχμηρός εμφανίστηκε και ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μαρκ Γουόρνερ, αντιπρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών, ο οποίος τόνισε ότι σε καμία ενημέρωση δεν του παρουσιάστηκε περιγραφή «φάσης δύο» για την επόμενη μέρα του πολέμου. Όπως είπε, ακόμη και η εικόνα για την εσωτερική ιρανική αντιπολίτευση παραμένει θολή για τις αμερικανικές υπηρεσίες.
Ακόμη και Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές παραδέχονται, ανώνυμα, ότι αμφιβάλλουν αν ο Λευκός Οίκος έχει επεξεργαστεί σε βάθος τις συνέπειες της σύρραξης. Η επίσημη εξήγηση της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενήργησε βάσει «αίσθησης» πως η Τεχεράνη ετοιμαζόταν να πλήξει αμερικανικά συμφέροντα, τροφοδότησε επιπλέον σκεπτικισμό σε θεσμούς που απαιτούν τεκμηριωμένες αξιολογήσεις απειλής.
Ανοιχτό χρονοδιάγραμμα επιχειρήσεων και θολή μεταπολεμική αρχιτεκτονική
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, απέφυγε να θέσει οποιοδήποτε χρονικό όριο, δηλώνοντας ότι «το Ιράν δεν μπορεί να μας αντέξει» και ότι η διάρκεια μπορεί να είναι από λίγες εβδομάδες έως και δύο μήνες, με τις ΗΠΑ να «ορίζουν τον ρυθμό». Την ίδια στιγμή, ανώτερο στέλεχος του Πενταγώνου, ο Έλμπριτζ Κόλμπι, ξεκαθάρισε ότι ο Τραμπ δεν αισθάνεται δεσμευμένος από τα συνήθη όρια και παραδοχές της στρατηγικής κοινότητας για το τι συνιστά ρεαλιστικό σχέδιο εξόδου.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ότι ο Λευκός Οίκος αποφεύγει να αναδείξει κάποιον πιθανό ιρανικό πολιτικό πόλο – είτε μετριοπαθή του καθεστώτος είτε ηγεσία της εξόριστης αντιπολίτευσης – ως μελλοντικό συνομιλητή για τη διακυβέρνηση της χώρας μετά τον πόλεμο. Ο Τραμπ έχει μάλιστα δηλώσει ότι ορισμένοι από τους «καλύτερους υποψηφίους» έχουν ήδη σκοτωθεί σε αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, γεγονός που περιορίζει ακόμη περισσότερο τις επιλογές.
Επισήμως, η αποστολή χερσαίων στρατευμάτων στο Ιράν «δεν αποτελεί μέρος του σχεδίου». Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε για τον ρόλο των ΗΠΑ σε ένα μεταπολεμικό Ιράν, η Λέβιτ παραδέχθηκε ότι το θέμα «συζητείται ακόμη» σε επίπεδο προέδρου και συμβούλων εθνικής ασφαλείας. Προς το παρόν, η κυβέρνηση επιμένει ότι η προτεραιότητα είναι η «γρήγορη και αποτελεσματική επιτυχία» της επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Epic Fury», χωρίς να αποσαφηνίζει πώς αυτή μεταφράζεται σε βιώσιμη πολιτική τάξη στην περιοχή.
Κίνδυνοι για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία
Η απουσία ξεκάθαρου οδικού χάρτη για την επόμενη μέρα στο Ιράν δεν είναι απλώς εσωτερικό αμερικανικό ζήτημα. Η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο και η εμπλοκή τρίτων δυνάμεων – από τη Ρωσία μέχρι τις περιφερειακές μοναρχίες – εξαρτώνται από το αν η Ουάσιγκτον θα καταφέρει να συνδέσει τον στρατιωτικό της στόχο με μια ρεαλιστική πολιτική διευθέτηση.
Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, ένα παρατεταμένο κενό στρατηγικής αυξάνει τον κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ, αναταράξεων στις αγορές και πίεσης στα δημόσια οικονομικά μέσω υψηλότερων τιμών ενέργειας. Παράλληλα, η εικόνα μιας υπερδύναμης που εισέρχεται σε πόλεμο χωρίς σαφές σχέδιο εξόδου υπονομεύει την αξιοπιστία της Δύσης και τροφοδοτεί αντισυσπειρώσεις στον παγκόσμιο Νότο.
Σχόλιο 
: Το κενό στρατηγικής της Ουάσιγκτον στο ιρανικό μέτωπο δεν είναι θεωρητικό: αυξάνει τον κίνδυνο παράτασης του πολέμου, βαθέματος της περιφερειακής αποσταθεροποίησης και δημιουργίας ενός ακόμη «ανολοκλήρωτου» πολέμου τύπου Ιράκ ή Αφγανιστάν. Για τους συμμάχους, το μήνυμα είναι διπλό: ανάγκη διαφοροποίησης ενεργειακών πηγών και ψύχραιμης αποτίμησης της αμερικανικής αξιοπιστίας όταν διακυβεύονται ζωτικά συμφέροντα.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #πολιτική
