Η Halifax προειδοποιεί ότι ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν ανατρέπει τις προσδοκίες για ταχεία αποκλιμάκωση των στεγαστικών επιτοκίων. Η βρετανική αγορά κατοικίας δείχνει εύθραυστη ανάκαμψη, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να επανεισάγουν τον παράγοντα κινδύνου.
Η βρετανική αγορά κατοικίας εισέρχεται σε μια νέα, πιο αβέβαιη φάση, καθώς η Halifax – μέλος του ομίλου Lloyds και μεγαλύτερος στεγαστικός δανειστής του Ηνωμένου Βασιλείου – προειδοποιεί ότι ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν μπορεί να επιβραδύνει σημαντικά τη μείωση των στεγαστικών επιτοκίων μέσα στο 2026.
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές κατοικιών συνέχισαν να αυξάνονται τον Φεβρουάριο, η δυναμική εξασθένησε αισθητά, με την τράπεζα να συνδέει πλέον ξεκάθαρα την πορεία των επιτοκίων με την κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή.
Ανακοπή της ανόδου στις τιμές και νέα πίεση στα επιτόκια
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Halifax, η μέση τιμή κατοικίας στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε τον Φεβρουάριο κατά 0,3%, φτάνοντας τις 301.151 λίρες. Πρόκειται για σαφή επιβράδυνση σε σχέση με τον Ιανουάριο, όταν είχε καταγραφεί άνοδος 0,8% και για πρώτη φορά ο μέσος όρος ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 300.000 λιρών.
Η επικεφαλής στεγαστικών της Halifax, Amanda Bryden, υπογράμμισε ότι «οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες φαίνεται να καθορίζουν πλέον τις προοπτικές για τον πληθωρισμό και την ευρύτερη οικονομία», προειδοποιώντας πως οι αγορές προεξοφλούν πλέον πιο αργή και πιο ήπια πορεία μειώσεων στα βασικά επιτόκια. Εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, η αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού για τα νοικοκυριά θα είναι πιο περιορισμένη και χρονοβόρα.
Ήδη οι αναλυτές έχουν περιορίσει σημαντικά τις πιθανότητες νέας μείωσης του βασικού επιτοκίου της Τράπεζας της Αγγλίας, που σήμερα βρίσκεται στο 3,75%, στη συνεδρίαση της νομισματικής επιτροπής αργότερα μέσα στον μήνα. Η άνοδος των τιμών ενέργειας λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο και οι φόβοι αναζωπύρωσης του πληθωρισμού λειτουργούν ανασταλτικά.
Αντίδραση τραπεζών, πίεση στους δανειολήπτες και περιφερειακές ανισότητες
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαμεσολάβησης SPF Private Clients, Mark Harris, σημείωσε ότι οι αποδόσεις των swaps – που αποτελούν τη βάση τιμολόγησης των σταθερών στεγαστικών δανείων – έχουν κινηθεί ανοδικά, οδηγώντας ήδη αρκετούς δανειστές σε αυξήσεις επιτοκίων. HSBC, Nationwide και Coventry ήταν από τα πρώτα μεγάλα ιδρύματα που αναθεώρησαν προς τα πάνω τα επιτόκια στα σταθερά στεγαστικά πακέτα, με τους μεσίτες να αναμένουν ότι θα ακολουθήσουν και άλλοι.
Στο επίπεδο της ζήτησης, ο βορειολονδρέζος μεσίτης και πρώην πρόεδρος του Royal Institution of Chartered Surveyors, Jeremy Leaf, περιέγραψε μια αγορά όπου «αγοραστές και πωλητές πατούν παύση» από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας ότι η βελτίωση της δραστηριότητας που είχε καταγραφεί έως τα τέλη Φεβρουαρίου κινδυνεύει να αναστραφεί αν η αβεβαιότητα παραταθεί.
Παρά την επιβράδυνση σε μηνιαία βάση, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης τιμών ενισχύθηκε στο 1,3%, το υψηλότερο επίπεδο τετραμήνου. Ωστόσο, η Halifax επισημαίνει ότι η προσιτότητα παραμένει οξύ πρόβλημα: τα εισοδήματα δεν συμβαδίζουν με τις τιμές, η προσφορά κατοικιών είναι περιορισμένη και οι περιφερειακές ανισότητες διευρύνονται. Η Amanda Bryden αναγνώρισε ότι για όσους δεν διαθέτουν οικογενειακή στήριξη, «ο δρόμος προς την ιδιοκατοίκηση είναι ιδιαίτερα δύσβατος».
Σε επίπεδο περιφερειών, η Βόρεια Ιρλανδία καταγράφει την ισχυρότερη ετήσια άνοδο τιμών με 6,3%, με μέση τιμή 218.608 λιρών, ενώ ακολουθεί η Σκωτία με 4,7% και μέση τιμή 222.286 λιρών. Στην Ουαλία, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,4% σε ετήσια βάση, στις 231.637 λίρες. Αντίθετα, στον Νότο της Αγγλίας καταγράφονται πτώσεις: στη νοτιοανατολική Αγγλία οι τιμές υποχωρούν κατά 2,2% ετησίως στις 383.834 λίρες, ενώ στο Λονδίνο η διόρθωση φτάνει το 1%, με μέση τιμή 538.200 λιρών.
Σχόλιο 
: Η βρετανική εμπειρία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η γεωπολιτική ένταση μεταφράζεται άμεσα σε κόστος χρήματος για τα νοικοκυριά, μέσω ενέργειας, πληθωρισμού και προσδοκιών για τα επιτόκια. Για αγορές όπως η ελληνική, η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως προειδοποίηση: η αποκλιμάκωση των επιτοκίων στεγαστικών δεν είναι γραμμική ούτε δεδομένη, αλλά εξαρτάται από έναν εύθραυστο διεθνή συσχετισμό κινδύνου, ρευστότητας και νομισματικής πολιτικής.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Στεγαστικά #ΑγοράΚατοικίας #Γεωπολιτική #Ιράν #Επιτόκια
