Ο Γερμανός αντικαγκελάριος Λαρς Κλίνγκμπαϊλ ξεκαθαρίζει ότι το Βερολίνο δεν θα συμμετάσχει στη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν. Η τοποθέτησή του αναδεικνύει τις εσωτερικές τριβές στον γερμανικό κυβερνητικό συνασπισμό για τον ρόλο της χώρας στον πόλεμο.
Ένα σαφές μήνυμα αποστασιοποίησης από την κλιμακούμενη στρατιωτική εκστρατεία ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν έστειλε ο Γερμανός αντικαγκελάριος Λαρς Κλίνγκμπαϊλ. Σε συνέντευξή του σε γερμανικό μέσο, ο ηγετικός πολιτικός των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) δήλωσε ότι η εκστρατεία αυτή «δεν είναι ο δικός μας πόλεμος» και ότι η Γερμανία «δεν θα συμμετάσχει».
Αποστασιοποίηση με επίκληση του διεθνούς δικαίου
Ο Κλίνγκμπαϊλ, αν και χαρακτήρισε την ιρανική κυβέρνηση «καθεστώς τρόμου», εξέφρασε «σοβαρές αμφιβολίες» για το κατά πόσο οι αεροπορικές επιθέσεις μπορούν να οδηγήσουν σε βιώσιμη λύση ή να θεωρηθούν συμβατές με το διεθνές δίκαιο. Με αυτή τη διπλή γραμμή –σκληρή ρητορική έναντι της Τεχεράνης αλλά απόρριψη στρατιωτικής εμπλοκής– επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις δεσμεύσεις της Γερμανίας ως συμμάχου των ΗΠΑ και στις έντονες ανησυχίες της γερμανικής κοινής γνώμης για έναν νέο, παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ο ίδιος προειδοποίησε για τον κίνδυνο να παγιωθεί μια παγκόσμια τάξη στην οποία «ισχύει μόνο ο νόμος του ισχυρότερου» και κάλεσε σε επιστροφή σε ένα σύστημα κανόνων, όπου το διεθνές δίκαιο και οι πολυμερείς θεσμοί έχουν τον πρώτο λόγο. Η τοποθέτηση αυτή συνδέεται με τον παραδοσιακό γερμανικό ρόλο ως υπέρμαχου της πολυμερούς διπλωματίας και της αποτροπής μονομερών στρατιωτικών ενεργειών.
Ρήγματα στη γραμμή του Βερολίνου και τα διλήμματα της Ευρώπης
Οι δηλώσεις Κλίνγκμπαϊλ αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς έρχονται σε μια στιγμή που ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει ήδη αναδιπλωθεί από την αρχική του ένθερμη στήριξη στην εκστρατεία των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Μετά από συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο Μερτς είχε υπερασπιστεί τις επιθέσεις ως αναγκαία απάντηση σε δεκαετίες αποτυχημένης διπλωματίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τον αποσταθεροποιητικό του ρόλο στην περιοχή.
Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες έχει τονίσει ότι ούτε ένας «ατελείωτος πόλεμος» ούτε η κατάρρευση του ιρανικού κράτους εξυπηρετούν τα γερμανικά συμφέροντα. Η μετατόπιση αυτή αντανακλά τόσο τις ανησυχίες για νέα προσφυγικά κύματα και περιφερειακή αποσταθεροποίηση, όσο και τις πιέσεις εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, όπου οι Σοσιαλδημοκράτες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι στη στρατιωτική κλιμάκωση.
Για την Ευρώπη συνολικά, η γερμανική συζήτηση έχει ευρύτερες προεκτάσεις. Η στάση του Βερολίνου επηρεάζει την ικανότητα της ΕΕ να διαμορφώσει ενιαία γραμμή απέναντι στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, σε μια συγκυρία όπου ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να ανατρέψει ενεργειακές ισορροπίες, να επιβαρύνει τους ήδη πιεσμένους αμυντικούς προϋπολογισμούς και να οξύνει γεωπολιτικές εντάσεις από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τον Περσικό Κόλπο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Γερμανία καλείται να επιλέξει ανάμεσα στην έμπρακτη ευθυγράμμιση με τη σκληρή γραμμή των ΗΠΑ και στη διατήρηση ενός ρόλου μεσολαβητή που επενδύει στη διπλωματία και στο διεθνές δίκαιο.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Κλίνγκμπαϊλ φωτίζει τη ρωγμή ανάμεσα στον ατλαντισμό και τον νομικό πραγματισμό της Γερμανίας. Αν το Βερολίνο επιμείνει στη μη συμμετοχή, ενισχύει την ευρωπαϊκή φωνή υπέρ του διεθνούς δικαίου, αλλά ρισκάρει τριβές με την Ουάσιγκτον. Για την ΕΕ, το ζητούμενο είναι αν θα αξιοποιήσει αυτή τη διαφοροποίηση για μια αυτόνομη, συνεκτική στρατηγική στη Μέση Ανατολή ή αν θα περιοριστεί σε αντιδράσεις υπό το βάρος των αμερικανικών επιλογών.
#Γερμανία #Ιράν #Κλίνγκμπαϊλ #Μερτς #ΗΠΑ #Πόλεμος #ΔιεθνέςΔίκαιο #ΕΕ
