Ο Ντόναλντ Τραμπ εγκαινίασε στο Μαϊάμι την περιφερειακή πρωτοβουλία «Shield of the Americas», με στόχο την κοινή στρατιωτική δράση κατά των ναρκοκαρτέλ. Η απουσία Βραζιλίας, Μεξικού και Κολομβίας φωτίζει βαθιές γεωπολιτικές και ιδεολογικές γραμμές ρήξης στην ήπειρο.
Με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την αυξανόμενη αστάθεια στη Λατινική Αμερική, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εγκαινίασε στο γκολφ κλαμπ του στο Ντόραλ της Φλόριντα την περιφερειακή πρωτοβουλία «Shield of the Americas». Η συνάντηση κορυφής με ηγέτες από χώρες της Λατινικής Αμερικής κατέληξε σε διακήρυξη για τη δημιουργία μιας νέας στρατιωτικής συνεργασίας κατά των ναρκοκαρτέλ και του οργανωμένου εγκλήματος.
Μια «αντι-καρτέλ» συμμαχία με στρατιωτική σφραγίδα
Ο Λευκός Οίκος περιγράφει το εγχείρημα ως «Americas Counter Cartel Coalition», δηλαδή ως νέα στρατιωτική σύμπραξη με κυβερνήσεις της περιοχής για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο λεγόμενο «Trump Corollary» του Δόγματος Μονρόε, επαναφέροντας τη λογική ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί ειδικό ρόλο επιτήρησης και παρέμβασης στην αμερικανική ήπειρο.
Στη σύνοδο συμμετείχαν οι ηγέτες Αργεντινής, Βολιβίας, Χιλής, Κόστα Ρίκα, Δομινικανής Δημοκρατίας, Ισημερινού, Ελ Σαλβαδόρ, Γουιάνας, Ονδούρας, Παναμά, Παραγουάης και Τρινιντάντ και Τομπάγκο. Αντίθετα, απουσίαζαν οι τρεις μεγαλύτερες χώρες της περιοχής –Βραζιλία, Μεξικό και Κολομβία– που σήμερα κυβερνώνται από προέδρους της κεντροαριστεράς, γεγονός που περιορίζει εκ των πραγμάτων την εμβέλεια της πρωτοβουλίας.
Κεντρικό ρόλο στο «Shield of the Americas» αναλαμβάνει η πρώην υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νοεμ, ως ειδική απεσταλμένη. Παρά την πρόσφατη απομάκρυνσή της από το υπουργείο, η Νοεμ δηλώνει ότι προσβλέπει στη συνεργασία με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την ασφάλεια στην περιοχή.
Ρητορική στρατιωτικοποίησης και πολιτικές προεκτάσεις
Στις δηλώσεις του, ο Τραμπ επανέλαβε την πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει σκληρή στρατιωτική ισχύ κατά των καρτέλ. Μίλησε για ανάγκη «απελευθέρωσης της δύναμης των στρατών» και δεν δίστασε να αναφερθεί ακόμη και σε στοχευμένα χτυπήματα με πυραύλους, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να κάνουν «ό,τι χρειαστεί» εφόσον το ζητήσουν οι εταίροι τους.
Η ρητορική αυτή ενισχύει μια τάση βαθύτερης στρατιωτικοποίησης της αντιναρκωτικής πολιτικής, σε συνέχεια της πρόσφατης συνόδου που φιλοξένησε το Πεντάγωνο στη Διοίκηση Νοτίου Τομέα των ΗΠΑ, επίσης στη Φλόριντα. Ωστόσο, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την κυριαρχία των κρατών της περιοχής, τη νομιμότητα πιθανών διασυνοριακών επιχειρήσεων και τον κίνδυνο παράπλευρων απωλειών σε ήδη ευάλωτες κοινωνίες.
Παράλληλα, η απουσία των μεγάλων παικτών της Λατινικής Αμερικής αφήνει να εννοηθεί ότι η ήπειρος είναι βαθιά διχασμένη ως προς το αν η καταπολέμηση των ναρκωτικών πρέπει να βασιστεί σε στρατιωτική ισχύ ή σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις, ενίσχυση της δικαιοσύνης και κοινωνικές πολιτικές. Η νέα πρωτοβουλία του Τραμπ μοιάζει περισσότερο με συσπείρωση φιλικών κυβερνήσεων γύρω από την αμερικανική ατζέντα ασφαλείας, παρά με πραγματικά περιεκτική περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Σχόλιο
: Το «Shield of the Americas» δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος επενδύει ξανά σε σκληρή ισχύ και στο δόγμα Μονρόε, σε μια στιγμή που η Ουάσιγκτον είναι ήδη στρατιωτικά εκτεθειμένη αλλού. Η απουσία Βραζιλίας, Μεξικού και Κολομβίας υπονομεύει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα της συμμαχίας και αναδεικνύει τον ιδεολογικό της χαρακτήρα. Για τις αγορές και τους επενδυτές, η προοπτική εντατικοποίησης στρατιωτικών επιχειρήσεων σε χώρες-διόδους διακίνησης ναρκωτικών σημαίνει αυξημένο πολιτικό ρίσκο, πιθανές αναταράξεις στις ροές εμπορίου και νέα αβεβαιότητα σε ήδη εύθραυστες οικονομίες της Λατινικής Αμερικής.






