Η Βουλή των Κοινοτήτων απέρριψε πρόταση για καθολική απαγόρευση των social media σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Αντ’ αυτού, ενισχύει ευέλικτες κυβερνητικές αρμοδιότητες για στοχευμένους περιορισμούς.
Μια έντονη πολιτική και κοινωνική διαμάχη για τον ρόλο των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης στη ζωή των παιδιών εξελίσσεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι βουλευτές απέρριψαν με 307 ψήφους έναντι 173 την πρόταση της Βουλής των Λόρδων για αυστραλιανού τύπου, οριζόντια απαγόρευση χρήσης social media από κάτω των 16 ετών, επιλέγοντας αντ’ αυτού ένα πιο ευέλικτο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Από το «σκληρό μπαν» σε στοχευμένες παρεμβάσεις
Η πρόταση για καθολική απαγόρευση είχε κατατεθεί ως τροπολογία στο νομοσχέδιο για την Ευημερία των Παιδιών και τα Σχολεία. Θα οδηγούσε σε απαγόρευση πρόσβασης σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram και Snapchat για όλους τους ανηλίκους κάτω των 16 ετών, ακολουθώντας το παράδειγμα της Αυστραλίας, που ήδη εφαρμόζει ανάλογο μέτρο.
Παρά τη στήριξη δημόσιων προσώπων όπως ο ηθοποιός Χιου Γκραντ, η πρόταση συνάντησε ισχυρές αντιδράσεις από σημαντικούς φορείς παιδικής προστασίας, όπως η οργάνωση NSPCC, που προειδοποίησε ότι ένα οριζόντιο μπαν μπορεί να ωθήσει τους εφήβους σε πιο σκοτεινές και λιγότερο ρυθμιζόμενες γωνιές του διαδικτύου. Σκεπτικισμό εξέφρασαν και συγγενείς θυμάτων διαδικτυακής τοξικότητας, όπως ο πατέρας της 14χρονης Μόλι Ράσελ, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της αυστηρής εφαρμογής των υφιστάμενων νόμων αντί μιας απόλυτης απαγόρευσης.
Η υφυπουργός Παιδείας Ολίβια Μπέιλι κάλεσε τους βουλευτές να απορρίψουν την τροπολογία και να στηρίξουν μια πιο ευέλικτη αρχιτεκτονική ρύθμισης. Όπως τόνισε, «πολλοί γονείς και ομάδες πίεσης ζητούν ολικό μπαν, αλλά άλλες παιδικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να έχει ανεπιθύμητες παρενέργειες».
Νέες εξουσίες και πολιτικές αντιδράσεις
Ο εναλλακτικός σχεδιασμός της κυβέρνησης βασίζεται σε διαβούλευση που ξεκίνησε πρόσφατα και εξετάζει μια σειρά εργαλείων: από υποχρεωτικά ελάχιστα όρια ηλικίας στις πλατφόρμες και απενεργοποίηση «εθιστικών» λειτουργιών όπως το autoplay, έως περιορισμούς στη χρήση VPN από ανηλίκους και πιθανή αλλαγή της «ψηφιακής ηλικίας συναίνεσης» στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Κεντρικό στοιχείο είναι η ανάθεση στην υπουργό Επιστήμης Λιζ Κένταλ εξουσιών να «περιορίζει ή να απαγορεύει την πρόσβαση παιδιών συγκεκριμένων ηλικιών σε κοινωνικά δίκτυα και chatbots» και να μπλοκάρει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που κρίνονται επιβλαβή ή εθιστικά. Το πλαίσιο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικού μερικού ή και ολικού μπαν, αλλά μόνο μετά το πέρας της διαβούλευσης και βάσει τεκμηριωμένων πορισμάτων.
Παρά ταύτα, η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για ολιγωρία. Η εκπρόσωπος Παιδείας των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Μουνίρα Γουίλσον έκανε λόγο για αποτυχία κατανόησης της κρισιμότητας του θέματος, ζητώντας «συγκεκριμένες εγγυήσεις» για την προστασία των οικογενειών και προειδοποιώντας κατά της «χρονικής κωλυσιεργίας» μέσω ανοιχτών διαβουλεύσεων.
Αίσθηση προκάλεσε και η παρέμβαση του βουλευτή και φαρμακοποιού Σαντίκ Αλ-Χασάν, ο οποίος παρομοίασε τα social media με φάρμακο: «Αν ένα φάρμακο προκαλούσε μετρήσιμη βλάβη στο 78%, θα είχε αποσυρθεί ή μπει σε αυστηρό έλεγχο. Η ίδια λογική πρέπει να εφαρμοστεί και εδώ».
Η σύγκρουση στο Λονδίνο αντανακλά ένα ευρύτερο, παγκόσμιο δίλημμα: πώς οι δημοκρατίες θα ισορροπήσουν ανάμεσα στην προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών και στα δικαιώματα στην ψηφιακή συμμετοχή και την ενημέρωση, σε μια εποχή όπου η κοινωνική ζωή των νέων μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στις οθόνες.
Σχόλιο 
: Η απόφαση του Λονδίνου δείχνει πως η μάχη για τα παιδιά στο διαδίκτυο δεν θα κριθεί σε απλουστευτικά «ναι ή όχι» στα social media, αλλά στη λεπτομερή ρύθμιση αλγορίθμων, λειτουργιών και εμπορικών πρακτικών των πλατφορμών. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το βρετανικό μοντέλο προσφέρει ένα ενδιαφέρον υπόδειγμα: ισχυρές ρυθμιστικές αρμοδιότητες, αλλά με κλιμακωτά εργαλεία αντί για ένα πολιτικά θεαματικό, αλλά ενδεχομένως αναποτελεσματικό, γενικό μπαν.
#ΗνωμένοΒασίλειο #SocialMedia #Ανήλικοι #ΨηφιακήΡύθμιση #Πολιτική
