Η ακρίβεια μετασχηματίζει ριζικά τις αγορές στα σούπερ μάρκετ. Οι Έλληνες περιορίζονται στα βασικά, κυνηγούν προσφορές και στρέφονται μαζικά στην ιδιωτική ετικέτα.
Η παρατεταμένη ακρίβεια έχει εγκαθιδρύσει μια νέα «κανονικότητα» στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Η οικονομία δεν είναι πλέον περιστασιακή στάση, αλλά μόνιμος τρόπος ζωής για τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία αναπροσαρμόζουν διαρκώς τις καταναλωτικές τους συνήθειες για να αντεπεξέλθουν στο υψηλό κόστος ζωής.
Προσφορές, βασικά είδη και ιδιωτική ετικέτα στο επίκεντρο
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Circana για το Ινστιτούτο Πωλήσεων Ελλάδος, ο σύγχρονος Έλληνας καταναλωτής κινείται με απόλυτο γνώμονα την τιμή. Έξι στους δέκα δηλώνουν ότι αγοράζουν κυρίως προϊόντα σε προσφορά, ενώ το 57% έχει περιορίσει τις αγορές μη αναγκαίων ειδών. Παράλληλα, το 52% συγκρίνει συστηματικά τιμές και επιλέγει συνήθως τη φθηνότερη μάρκα, γεγονός που ενισχύει τον ανταγωνισμό στο ράφι.
Η στροφή στην ιδιωτική ετικέτα είναι πλέον ξεκάθαρη: το 43% των καταναλωτών αγοράζει περισσότερα προϊόντα private label, αξιοποιώντας τη σημαντική διαφορά τιμής έναντι των επώνυμων. Σχεδόν τρεις στους δέκα δηλώνουν ότι αγοράζουν μικρότερες ποσότητες ή ψωνίζουν πιο αραιά, ενώ ένας στους πέντε έχει σταματήσει εντελώς την αγορά συγκεκριμένων προϊόντων. Ακόμη, ένα 10% αντικαθιστά φρέσκα με κατεψυγμένα προϊόντα, επιδιώκοντας μεγαλύτερη διάρκεια και καλύτερη διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Η άνοδος της ιδιωτικής ετικέτας ως μοχλός ανάπτυξης
Όπως παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Circana, Παναγιώτης Μπορέτος, το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην Ελλάδα έφτασε το 2025 στο 27,3% σε αξία, από 26,8% το 2024, ενώ σε όγκο προσεγγίζει το 35%. Δεν πρόκειται απλώς για μια συμπληρωματική κατηγορία, αλλά για τον βασικό μοχλό ανάπτυξης της αγοράς οργανωμένου λιανεμπορίου.
Τα private label προϊόντα συνέβαλαν κατά 55% στην αύξηση της αξίας της αγοράς και κατά 86% στην αύξηση των πωλήσεων σε όγκο. Με άλλα λόγια, η όποια ανάπτυξη καταγράφεται στα σούπερ μάρκετ οφείλεται σε συντριπτικό βαθμό στην ενίσχυση της ιδιωτικής ετικέτας. Καθοριστικός παράγοντας είναι η τιμή: κατά μέσο όρο τα προϊόντα αυτά είναι περίπου 30% φθηνότερα από τα αντίστοιχα επώνυμα, προσφέροντας στους καταναλωτές μια εμφανώς οικονομικότερη διέξοδο χωρίς να εγκαταλείπουν κατηγορίες προϊόντων.
Η κοινωνία της διαρκούς οικονομικής ανασφάλειας
Πίσω από τις αλλαγές στο καλάθι κρύβεται μια βαθιά οικονομική ανασφάλεια. Μόλις το 25% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τα βγάζει πέρα σχετικά εύκολα κάθε μήνα, ενώ το 26% δυσκολεύεται αρκετά ή συχνά δεν μπορεί να καλύψει όλα τα έξοδά του. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, το 43% αναγκάστηκε να «σπάσει» αποταμιεύσεις για βασικές ανάγκες, το 27% ζήτησε οικονομική βοήθεια από την οικογένεια και το 14% δανείστηκε από συγγενείς ή φίλους.
Η Circana καταγράφει πέντε υπο-ομάδες καταναλωτών – «αβέβαιοι», «cool», «ευαισθητοποιημένοι», «θεσμικοί» και «διεθνιστές» – με κοινό παρονομαστή την κυριαρχία της αβεβαιότητας. Μόνο ένας στους δύο εργαζόμενους αισθάνεται ασφαλής στη δουλειά του, ένας στους πέντε νιώθει οικονομικά ασφαλής και λιγότερο από ένας στους έξι θεωρεί ότι ευημερεί. Η ανασφάλεια δεν συνδέεται μόνο με το εισόδημα, αλλά και με το συνολικό περιβάλλον: κόστος ζωής και στέγασης, ποιότητα διακυβέρνησης, λειτουργία θεσμών, διαφθορά και διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις.
Σχόλιο 
: Η εκρηκτική άνοδος της ιδιωτικής ετικέτας δεν είναι απλώς μια καταναλωτική μόδα, αλλά ένδειξη διαρθρωτικής πίεσης στα εισοδήματα. Το λιανεμπόριο κερδίζει όγκο, αλλά πάνω σε μια κοινωνία που «ροκανίζει» αποταμιεύσεις και στηρίζεται σε άτυχα δίκτυα οικογενειακής αλληλεγγύης. Αν η πολιτεία δεν αντιμετωπίσει το πρόβλημα του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος και του κόστους ζωής, η οικονομία κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε ένα μοντέλο χαμηλής αξίας, όπου η ανάπτυξη των πωλήσεων βασίζεται στην ανάγκη για φθηνότερα προϊόντα αντί στη βελτίωση της ευημερίας.
#σουπερμαρκετ #ιδιωτικηετικετα #ακριβεια #καταναλωτες #νοικοκυρια
