Η Saudi Aramco κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν παραλύει τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα επιχειρεί να ανακατευθύνει τις εξαγωγές της, την ώρα που τα κέρδη της εκτοξεύονται.
Η κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν μετατρέπει τα Στενά του Ορμούζ σε επίκεντρο μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Η Saudi Aramco, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, προειδοποιεί για «καταστροφικές συνέπειες» στις αγορές, εάν η διακοπή της ναυσιπλοΐας στην κρίσιμη αυτή θαλάσσια αρτηρία παραταθεί.
Ο στραγγαλισμός των ροών και το γεωπολιτικό ρίσκο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η εταιρεία, σχεδόν έχει μπλοκαριστεί η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου σε κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το 25% των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δηλώνουν ότι δεν θα επιτρέψουν τη μεταφορά «ούτε ενός λίτρου πετρελαίου» από τη Μέση Ανατολή, εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Aramco, Amin Nasser, χαρακτήρισε την τρέχουσα κατάσταση «τη μεγαλύτερη κρίση που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής». Τόνισε ότι όσο παρατείνεται η διακοπή, τόσο πιο βαθιές θα είναι οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, υπενθυμίζοντας ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου βρίσκονται ήδη στο χαμηλότερο επίπεδο πενταετίας.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει τον πανικό στις αγορές, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει πως ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει σύντομα, αλλά ταυτόχρονα απειλεί με «πολύ σκληρά» πλήγματα κατά του Ιράν, εάν επιχειρήσει να μπλοκάρει τις εξαγωγές από την περιοχή του Κόλπου.
Σχέδιο παράκαμψης και επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία
Παρά το πλήρες πάγωμα των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο –καθώς τα πλοία δεν μπορούν να φορτώσουν εκεί– η Aramco δηλώνει ότι καλύπτει τις ανάγκες της πλειονότητας των πελατών της. Ο Nasser εκτιμά ότι η εταιρεία θα μπορέσει μέσα στις επόμενες ημέρες να επαναφέρει περίπου το 70% των κανονικών εξαγωγών της, αξιοποιώντας εναλλακτικές διαδρομές.
Κεντρικό ρόλο σε αυτό το σχέδιο διαδραματίζει το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω του οποίου η Aramco στοχεύει να διοχετεύει περί τα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, ακόμη και με αυτή τη μερική ανακούφιση, η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη, όπως φάνηκε από την εκτίναξη του μπρεντ σε υψηλό τριετίας, κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, πριν αποκλιμακωθεί στην περιοχή των 92 δολαρίων.
Η Aramco προειδοποιεί ότι η κρίση δεν περιορίζεται στη ναυτιλία και τις ασφαλίσεις, αλλά θα έχει «δραστικές επιπτώσεις» σε κλάδους όπως η αεροπορία, η γεωργία και η αυτοκινητοβιομηχανία, μέσω του αυξημένου κόστους καυσίμων και μεταφορών. Για οικονομίες εισαγωγείς ενέργειας, όπως η ελληνική, η παρατεταμένη ένταση στην περιοχή μεταφράζεται σε νέα πίεση στο ενεργειακό κόστος, στον πληθωρισμό και στην ανταγωνιστικότητα.
Ρεκόρ κερδών εν μέσω πολέμου
Σε αυτό το περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας, η Saudi Aramco ανακοίνωσε για το 2025 προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη 104,7 δισ. δολαρίων, υπερβαίνοντας τις εκτιμήσεις των αναλυτών και κάνοντας λόγο για «ισχυρή ανάπτυξη». Η εταιρεία προχωρά σε μέρισμα 21,89 δισ. δολαρίων για το τέταρτο τρίμηνο, αυξημένο κατά 3,5% σε ετήσια βάση, το οποίο θα καταβληθεί στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η αντίφαση είναι εμφανής: μια πρωτοφανής γεωπολιτική κρίση που απειλεί την παγκόσμια οικονομία, δημιουργεί ταυτόχρονα συνθήκες υπερέντονων κερδών για τους μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη στον ενεργειακό κλάδο.
Σχόλιο 
: Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ λειτουργεί ως τεστ αντοχής για την παγκόσμια ενεργειακή αρχιτεκτονική. Η μερική παράκαμψη μέσω Yanbu δείχνει ότι υπάρχουν εναλλακτικές, αλλά όχι χωρίς κόστος και περιορισμούς. Για τις αγορές, το βασικό ρίσκο δεν είναι μόνο η βραχυπρόθεσμη άνοδος των τιμών, αλλά η πιθανότητα παρατεταμένης αβεβαιότητας που θα παγώσει επενδύσεις και θα ενισχύσει τον ενεργειακό κατακερματισμό. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η συγκυρία υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια εφοδιασμού και η διαφοροποίηση πηγών δεν είναι θεωρητικές ασκήσεις, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.
#SaudiAramco #ΣτενάΟρμούζ #Ιράν #ΗΠΑ #Πετρέλαιο #Ενέργεια
