Ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Παρίσι άνοιξε θεσμικά τη συζήτηση για την είσοδο της πυρηνικής ενέργειας στο ελληνικό ενεργειακό μίγμα. Η κίνηση σηματοδοτεί νέα φάση στην ενεργειακή στρατηγική της χώρας και επανατοποθετεί την Ελλάδα στον ευρωπαϊκό διάλογο για την πυρηνική αναγέννηση.
Με μια σαφή πολιτική δήλωση από το βήμα της 2ης Παγκόσμιας Συνόδου για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα ανοίγει επισήμως το κεφάλαιο της πυρηνικής ενέργειας. Η κυβέρνηση θα συγκροτήσει διυπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οποία θα καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για το αν –και με ποιους όρους– η πυρηνική ενέργεια, ιδίως μέσω μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs), μπορεί να ενταχθεί στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα.
Από τον λιγνίτη στις ΑΠΕ και το νέο δίλημμα βάσης
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα δεν ακολούθησε ποτέ τον πυρηνικό δρόμο, παρά τις σχετικές σκέψεις τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, κυρίως λόγω κόστους και της τότε άφθονης πρόσβασης σε φθηνό λιγνίτη. Η στρατηγική αυτή ανατράπηκε την τελευταία εικοσαετία: από ένα σύστημα όπου πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής βασιζόταν στον λιγνίτη, η χώρα σήμερα αντλεί πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά.
Η στροφή αυτή, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, μετέτρεψε την Ελλάδα από καθαρό εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, συμπιέζοντας τις τιμές και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια. Η κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει την επέκταση των ΑΠΕ, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης –μπαταρίες και αντλησιοταμίευση– και χρήση φυσικού αερίου ως μεταβατικού καυσίμου.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι, όσο αυξάνεται η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, ακόμη και η μέγιστη αξιοποίηση των ΑΠΕ δεν αρκεί χωρίς μια προβλέψιμη, σταθερή πηγή ισχύος βάσης. Εκεί εντοπίζει τον δυνητικό ρόλο της πυρηνικής ενέργειας, την οποία χαρακτήρισε τεχνολογία που καμία άλλη δεν μπορεί να ανταγωνιστεί σε όρους αξιόπιστης ισχύος βάσης με μηδενικές εκπομπές άνθρακα.
Ευρωπαϊκή αυτοκριτική και ελληνική επανατοποθέτηση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υιοθέτησε ιδιαίτερα κριτικό τόνο για την ευρωπαϊκή πολιτική των τελευταίων δεκαετιών, κάνοντας λόγο για ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά λάθη της ΕΕ: την απομάκρυνση από την πυρηνική ενέργεια. Ανέδειξε μάλιστα ένα χαρακτηριστικό στοιχείο: μέσα σε 20 χρόνια, η πυρηνική παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε κατά 276 TWh, ενώ η συνολική παραγωγή από ηλιακή ενέργεια το 2023 έφτασε τις 254 TWh – δεν κατόρθωσε καν να αντισταθμίσει την απώλεια πυρηνικής ισχύος, κάτι που ο ίδιος χαρακτήρισε «αυτογκόλ».
Στο νέο αυτό πλαίσιο, όπου πολλές ευρωπαϊκές χώρες είτε επεκτείνουν είτε επανεξετάζουν τα πυρηνικά τους προγράμματα, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι «η Ελλάδα γυρίζει σελίδα» και ζήτησε να θεωρείται πλέον «φίλη» της πυρηνικής ενέργειας. Τόνισε, όμως, ότι η απόφαση για πιθανή ένταξη πυρηνικής ισχύος στο ελληνικό σύστημα παραμένει ανοιχτή και θα κριθεί μετά από τεχνοκρατική αξιολόγηση και δημόσιο διάλογο χωρίς ιδεολογικές φορτίσεις.
Τεχνολογικές προκλήσεις, κοινωνικές αντιστάσεις και ναυτιλιακή διάσταση
Ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε τις σοβαρές προκλήσεις: διχασμένη κοινή γνώμη, απώλεια ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας λόγω γήρανσης του εξειδικευμένου προσωπικού, υπερβολικά περίπλοκο ρυθμιστικό πλαίσιο και έργα που υπερβαίνουν συστηματικά το προϋπολογισμένο κόστος και χρόνο. Χαρακτήρισε, όμως, αυτά τα προβλήματα «αυτοδημιούργητα» και άρα επιλύσιμα, εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση και βιομηχανική στρατηγική σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του στην πυρηνική ενέργεια ως πιθανή λύση για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, έναν κλάδο όπου σήμερα δεν υπάρχουν ώριμες τεχνολογικές επιλογές μηδενικού άνθρακα. Ο πρωθυπουργός μίλησε για «τεχνολογία αποδεδειγμένης αξίας» σε στρατιωτικές και εξειδικευμένες εφαρμογές και δήλωσε ότι η Ελλάδα σκοπεύει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη σχετική συζήτηση, ανεξάρτητα από το αν θα αναπτυχθούν πυρηνικές μονάδες στην εγχώρια ηλεκτροπαραγωγή.
«Σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών, όλες οι επιλογές πρέπει να είναι στο τραπέζι», υπογράμμισε, καταλήγοντας ότι καθήκον των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων είναι να επαναφέρουν την πυρηνική ενέργεια ως μέρος της λύσης για στρατηγική αυτονομία, ανταγωνιστικότητα και απανθρακοποίηση.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Μητσοτάκη δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια ενεργειακής πολιτικής, αλλά πολιτικό σήμα αναθεώρησης ταμπού στην Ελλάδα και ευθυγράμμισης με τη γαλλική «πυρηνική αναγέννηση». Η διυπουργική επιτροπή θα κρίνει τη βιωσιμότητα των SMRs, όμως ήδη η Αθήνα δηλώνει διαθέσιμη να συμμετάσχει στον υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό πυρηνικό χάρτη και να κεφαλαιοποιήσει γεωπολιτικά και βιομηχανικά οφέλη – ιδίως στη ναυτιλία, όπου η χώρα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα.
#πυρηνική_ενέργεια #Μητσοτάκης #ενέργεια #ΕΕ #ναυτιλία
