Οι δηλώσεις Τραμπ ότι ο πόλεμος με το Ιράν «μπορεί να τελειώσει σύντομα» προκάλεσαν βίαιη διόρθωση στις τιμές πετρελαίου. Ωστόσο, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κλιμακώνονται, διαψεύδοντας προς το παρόν τα σενάρια άμεσης αποκλιμάκωσης.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν μπαίνει σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, την ώρα που οι αγορές πετρελαίου αντιδρούν νευρικά σε αντιφατικά μηνύματα. Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος είναι «πολύ ολοκληρωμένος, σχεδόν» και ότι «θα μπορούσε να τελειώσει σύντομα» οδήγησαν σε απότομη πτώση των τιμών, μετά το σοκ ανόδου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Κλιμάκωση στρατιωτικών επιχειρήσεων παρά τις διαβεβαιώσεις
Την ίδια ημέρα που ο Αμερικανός πρόεδρος έστελνε μηνύματα αισιοδοξίας, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ προανήγγειλε την «πιο έντονη ημέρα» αεροπορικών πληγμάτων στο Ιράν από την έναρξη του πολέμου πριν από δέκα ημέρες. Όπως δήλωσε στο Πεντάγωνο, η Ουάσινγκτον στοχεύει στην καταστροφή του ιρανικού πυραυλικού και αμυντικού βιομηχανικού συμπλέγματος, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη «στέκεται μόνη της και χάνει άσχημα».
Παράλληλα, το Ισραήλ εξαπολύει νέες επιθέσεις τόσο στην Τεχεράνη όσο και στον νότιο Λίβανο, γύρω από την Τύρο και με προειδοποιήσεις για επικείμενα πλήγματα στη Σιδώνα. Οι επιθέσεις έχουν ήδη προκαλέσει εκατοντάδες νεκρούς και πάνω από 667.000 εσωτερικά εκτοπισμένους στον Λίβανο, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Το Ιράν, από την πλευρά του, συνεχίζει πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις κατά αμερικανικών και ισραηλινών στόχων, δηλώνοντας δια του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ότι δεν εξετάζει πλέον διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και είναι έτοιμο «να συνεχίσει για όσο χρειαστεί».
Απότομη διόρθωση στις τιμές πετρελαίου και νευρικές αγορές
Μετά την εκτίναξη της τιμής του Brent πάνω από τα 100 δολάρια τη Δευτέρα, λόγω περικοπών παραγωγής από τη Σαουδική Αραβία και άλλους παραγωγούς και των φόβων για μπλοκάρισμα στα Στενά του Ορμούζ, η Τρίτη έφερε απότομη διόρθωση. Περί τις 10:40 ώρα Ελλάδας, τα συμβόλαια Brent υποχωρούσαν κατά 6,9% στα 92,17 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI διαμορφωνόταν στα 88,22 δολάρια, επίσης με πτώση 6,9%.
Σε ασιατικά χρηματιστήρια, οι δηλώσεις Τραμπ λειτούργησαν ως σήμα ανακούφισης: ο Nikkei 225 στο Τόκιο ξεκίνησε με άνοδο περίπου 3%, ο KOSPI στη Σεούλ ανέκαμψε θεαματικά, καλύπτοντας προηγούμενη πτώση 6%, ενώ οι δείκτες Hang Seng και CSI 300 στην Κίνα κινήθηκαν επίσης ανοδικά. Η πτώση του πετρελαίου, άνω των 30 δολαρίων σε σχέση με το προηγούμενο βράδυ, υποδηλώνει ότι οι αγορές τιμολογούν πιθανότητα περιορισμένης διάρκειας της σύγκρουσης.
Στρατηγικός κίνδυνος για την ενεργειακή ασφάλεια
Παρά τη βραχυπρόθεσμη διόρθωση, οι δομικοί κίνδυνοι παραμένουν. Η Τεχεράνη έχει απειλήσει να εμποδίσει «την εξαγωγή ούτε ενός λίτρου πετρελαίου από την περιοχή» προς συμμάχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθιστώντας τα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων– κομβικό σημείο αστάθειας.
Η γερμανική διπλωματία προειδοποιεί ότι ο πόλεμος «δύσκολα θα τελειώσει σύντομα», με τον υπουργό Εξωτερικών Γιοχάν Βάντεφουλ να καλεί την Ευρώπη να τοποθετηθεί άμεσα ώστε να έχει ρόλο σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις. Την ίδια ώρα, η Γερμανία απομακρύνει προσωπικό από τις πρεσβείες της σε Βαγδάτη και Τεχεράνη, ενώ το ΝΑΤΟ ενισχύει την αντιαεροπορική άμυνα της Τουρκίας με συστήματα Patriot.
Για οικονομίες υψηλής ενεργειακής εξάρτησης, όπως η ελληνική, η βραχυπρόθεσμη ανάσα στις τιμές δεν αναιρεί τον μεσοπρόθεσμο κίνδυνο νέου κύματος πληθωριστικών πιέσεων και αναταράξεων στην εφοδιαστική αλυσίδα, αν η σύγκρουση παραταθεί ή επεκταθεί γεωγραφικά.
Σχόλιο 
: Η βίαιη διακύμανση στις τιμές πετρελαίου δείχνει πόσο ευάλωτες παραμένουν οι αγορές σε πολιτικά σήματα, ακόμη και όταν αυτά έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τα δεδομένα στο πεδίο. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το κρίσιμο δεν είναι η ημερήσια κίνηση των τιμών, αλλά αν θα εμπεδωθεί ένα νέο, μόνιμα υψηλότερο επίπεδο ενεργειακού κόστους που θα υπονομεύσει την ανάκαμψη και θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.
#Ιράν #ΗΠΑ #Ισραήλ #Πετρέλαιο #Αγορές #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
