Η Ουκρανία ανακτά εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα στην ανατολή, υπονομεύοντας το ρωσικό σχέδιο δημιουργίας ζωνών ασφαλείας στα σύνορα. Οι εξελίξεις φέρνουν σε αμφιβολία τον σχεδιασμό της Μόσχας για την εαρινή-θερινή επίθεση.
Η ουκρανική αντεπίθεση στην ανατολική Ουκρανία φαίνεται να αλλάζει εκ νέου τα δεδομένα στο μέτωπο, καθώς το Κίεβο ανακοινώνει σημαντικά εδαφικά κέρδη και σχεδόν πλήρη ανάκτηση του ελέγχου της περιφέρειας Ντνιπροπετρόφσκ. Σύμφωνα με τον Ολεξάντρ Κομαρένκο, επικεφαλής της κύριας επιχειρησιακής διεύθυνσης του ουκρανικού Γενικού Επιτελείου, αερομεταφερόμενες δυνάμεις και μηχανοκίνητες ταξιαρχίες έχουν απελευθερώσει πάνω από 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε πρόσφατες επιχειρήσεις.
Κατάρρευση της ρωσικής λογικής «ζώνης ασφαλείας»
Η προέλαση των ουκρανικών δυνάμεων δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Χτυπά στον πυρήνα της ρωσικής στρατηγικής για δημιουργία «ζωνών ασφαλείας» κατά μήκος τμημάτων των συνόρων, με στόχο την προστασία της ρωσικής ενδοχώρας και τη διευκόλυνση μελλοντικών επιθετικών επιχειρήσεων. Ο Κομαρένκο σημείωσε ότι η Μόσχα προσπάθησε να επεκταθεί πέρα από το Ντονμπάς, εισχωρώντας στη Ντνιπροπετρόφσκ, ώστε να διαμορφώσει ένα ευρύτερο προγεφύρωμα για νέες επιθέσεις.
Η επιτυχής ουκρανική άμυνα και αντεπίθεση αποδυναμώνει αυτή τη λογική. Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (Institute for the Study of War – ISW), σε αξιολόγηση της 9ης Μαρτίου, εκτιμά ότι οι ουκρανικές επιχειρήσεις παράγουν τακτικά, επιχειρησιακά και στρατηγικά αποτελέσματα, ικανά να διαταράξουν την προγραμματισμένη ρωσική εαρινή-θερινή επίθεση του 2026.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι ότι οι προηγούμενες ρωσικές προωθήσεις θεωρούνταν προϋπόθεση για μια συγκλίνουσα κίνηση προς τη Ζαπορίζια, με στόχο την περαιτέρω διείσδυση στη νότια Ουκρανία. Οι τωρινές ουκρανικές αντεπιθέσεις, που ξεκίνησαν στα τέλη Ιανουαρίου και εντάθηκαν τον Φεβρουάριο, φαίνεται να έχουν περιπλέξει αυτά τα σχέδια πριν προλάβουν να παγιωθούν.
Πιθανή αναθεώρηση ρωσικών σχεδίων σε Ζαπορίζια και Ντονέτσκ
Το ISW εκτιμά ότι η Μόσχα ίσως αναγκαστεί να εγκαταλείψει ή να αναθεωρήσει ουσιωδώς τις επιχειρήσεις που είχε σχεδιάσει για τις περιοχές Ζαπορίζια και Ντονέτσκ. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε σημαντικό πλήγμα για τη ρωσική στρατηγική, που βασίζεται στη σταδιακή, φθοράς και χρόνου, προέλαση κατά μήκος ενός εκτεταμένου μετώπου.
Παράλληλα, η Ρωσία διατηρεί την πίεση σε άλλα σημεία. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικά με αυξημένη ρωσική δραστηριότητα κοντά στη Σούμι, τόνισε ότι η Μόσχα εξακολουθεί να επιδιώκει τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας τόσο εκεί όσο και στην περιοχή του Χάρκιβ. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις «τους έχουν μπλοκάρει παντού» και ότι «δεν υπάρχουν κίνδυνοι στη Σούμι αυτή τη στιγμή».
Πόλεμος στον πέμπτο χρόνο και φθορά της ρωσικής ισχύος
Οι τελευταίες εξελίξεις καταγράφονται καθώς η πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή εισέρχεται στον πέμπτο της χρόνο, με τη Μόσχα να δυσκολεύεται να επιτύχει αποφασιστικά κέρδη, παρά τη μαζική δέσμευση ανθρώπινου δυναμικού και υλικών πόρων. Οι συνεχείς επιθέσεις σε υποδομές και αστικές περιοχές, τις οποίες καταγγέλλει το Κίεβο, καταδεικνύουν ότι ο πόλεμος παραμένει πόλεμος φθοράς, αλλά η ικανότητα της Ουκρανίας να ανακτά έδαφος αναδιαμορφώνει σταδιακά την επιχειρησιακή εικόνα.
Για την Ευρώπη και τη Δύση, οι ουκρανικές επιτυχίες λειτουργούν ως επιχείρημα υπέρ της συνέχισης της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης, καθώς αποδεικνύουν ότι η βοήθεια μεταφράζεται σε πραγματικά αποτελέσματα στο πεδίο.
Σχόλιο
: Η ουκρανική ανάκτηση εδαφών στη Ντνιπροπετρόφσκ δεν είναι απλώς τακτική επιτυχία· πλήττει την ίδια τη φιλοσοφία της ρωσικής στρατηγικής «ζωνών ασφαλείας» και υποχρεώνει το Κρεμλίνο σε επώδυνη αναθεώρηση σχεδίων σε Ζαπορίζια και Ντονέτσκ. Αν το μοτίβο αυτό παγιωθεί, η Μόσχα θα χρειαστεί ακόμη περισσότερους πόρους για μικρότερα κέρδη, αυξάνοντας το οικονομικό και πολιτικό κόστος ενός πολέμου χωρίς ορατό τέλος.






