Σχεδόν ένας στους τρεις πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνεται στην ενέργεια, με αιχμή τις ΑΠΕ, την αποθήκευση και τις διασυνδέσεις. Η Ελλάδα εμφανίζεται πλέον ως εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και στις πρώτες θέσεις απορρόφησης RRF στην ΕΕ.
Η ενέργεια αναδεικνύεται στον κατεξοχήν στρατηγικό πυλώνα του ελληνικού σχεδίου για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς, σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, το 32% των συνολικών πόρων του RRF κατευθύνεται σε έργα του ενεργειακού τομέα. Η στόχευση αυτή συνδέεται άμεσα με την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη μείωση του κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η πράσινη μετάβαση και ο ρόλος των επενδύσεων RRF
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε την ταχεία υλοποίηση των ενεργειακών έργων του Ταμείου «ηράκλειο άθλο», υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη περιορίσει τη χρήση λιγνίτη από περίπου 60% σε κάτω από 10% στο ενεργειακό της μείγμα. Η στροφή αυτή, όπως σημείωσε, δεν αποδυνάμωσε, αλλά ενίσχυσε την ανθεκτικότητα της χώρας στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, με την Ελλάδα να καταγράφει την τέταρτη χαμηλότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής είναι η ισχυρή ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σε συνδυασμό με ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα. Καθοριστική θεωρείται η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες, που επιτρέπουν την καλύτερη αξιοποίηση της μεταβλητής πράσινης παραγωγής και τη σταθεροποίηση του συστήματος. Ο υπουργός επεσήμανε ότι το RRF έθεσε τους όρους για να τρέξουν γρήγορα τα έργα αποθήκευσης, δημιουργώντας πλαίσιο και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, οι οποίες παραμένουν κορυφαία προτεραιότητα. Ο κ. Παπασταύρου χαιρέτισε την απόφαση του ΑΔΜΗΕ να προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου για τη χρηματοδότηση κρίσιμων διασυνδετικών έργων, τα οποία μειώνουν το κόστος παραγωγής, περιορίζουν τη χρήση πετρελαίου και βελτιώνουν την ασφάλεια εφοδιασμού.
Απορρόφηση πόρων, μεταρρυθμίσεις και ευρωπαϊκή διάσταση
Στο δημοσιονομικό και αναπτυξιακό σκέλος, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην τελική φάση υλοποίησης του σχεδίου, έχοντας ολοκληρώσει, με το έβδομο αίτημα πληρωμής, το 68% των έργων. Όπως ανέφερε, το όγδοο αίτημα πληρωμής αναμένεται να υποβληθεί τον Απρίλιο, ενώ η αναθεώρηση του σχεδίου και το ένατο αίτημα, που προγραμματίζεται να κλείσει έως το τέλος Σεπτεμβρίου, θα σφραγίσουν την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Ο κ. Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται στις πρώτες θέσεις απορρόφησης, όχι μόνο του RRF αλλά και του ΕΣΠΑ, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η χώρα θα διατηρήσει διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ και το 2026, με στόχο τη μείωση της ανεργίας και τη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Τη σημασία της ελληνικής πορείας ανέδειξε και ο Δρ. Γιοχάνες Λούμπκινγκ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο οποίος μίλησε για «τεράστια πρόοδο» της ελληνικής ενεργειακής αγοράς την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι επενδύσεις του RRF στοχεύουν στην αύξηση της ισχύος ΑΠΕ κατά 7,5 GW, επαρκούς για να καλυφθεί περίπου το 40% των ελληνικών νοικοκυριών, ενώ οι μεταρρυθμίσεις στις αδειοδοτήσεις έχουν συμπιέσει τον χρόνο από τα πέντε χρόνια σε μόλις 14 μήνες.
Παράλληλα, η Ελλάδα έχει μετατραπεί από καθαρό εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, με τις ενισχυμένες διασυνδέσεις να επιτρέπουν στις γειτονικές χώρες να βασίζονται όλο και περισσότερο στην ελληνική παραγωγή. Ο Δρ. Λούμπκινγκ τόνισε ότι οι χώρες με υψηλότερο μερίδιο ΑΠΕ και χαμηλότερη εξάρτηση από άνθρακα εμφανίζουν ήδη χαμηλότερες τιμές στο ενεργειακό τους μείγμα, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές και οι μπαταρίες δεν έχουν λειτουργικό κόστος, σε αντίθεση με τα ορυκτά καύσιμα.
Το ελληνικό μοντέλο, όπως παρουσιάστηκε στην εκδήλωση, συνδυάζει στοχευμένες επενδύσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα με μεταρρυθμίσεις που μειώνουν τη γραφειοκρατία και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, με σαφή στόχο φθηνότερη και βιώσιμη ενέργεια για όλους, ιδίως για τους κατοίκους των νησιών.
Σχόλιο 
: Η επιλογή να δεσμευτεί το 32% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης στην ενέργεια δείχνει ότι η κυβέρνηση ποντάρει την αναπτυξιακή της αφήγηση στην πράσινη μετάβαση. Το στοίχημα όμως δεν είναι μόνο η ταχύτητα απορρόφησης, αλλά η ποιότητα των έργων και η πραγματική μείωση του κόστους για τον τελικό καταναλωτή. Η πρόοδος σε ΑΠΕ, αποθήκευση και διασυνδέσεις είναι εντυπωσιακή, ωστόσο η αγορά θα κρίνει αν η νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική θα μεταφραστεί σε σταθερά χαμηλότερους λογαριασμούς και σε βιώσιμο ανταγωνισμό, χωρίς νέα μορφή ολιγοπωλίου στην πράσινη εποχή.
#ΤαμειοΑνακαμψης #Ενεργεια #ΑΠΕ #RRF #Αποθηκευση #ΑΔΜΗΕ
