Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη κρίση με το Ιράν μπορεί να πυροδοτήσει στασιμοπληθωριστικό σοκ στην ευρωπαϊκή οικονομία. Καθοριστικός παράγοντας η διάρκεια των διαταραχών σε παραγωγή και ναυτιλία ενέργειας.
Τον κίνδυνο η σύγκρουση με το Ιράν να μετατραπεί σε καταλύτη στασιμοπληθωρισμού για την ευρωπαϊκή οικονομία ανέδειξε ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις. Μιλώντας στο Euronews, επισήμανε ότι οι επιπτώσεις μπορούν να παραμείνουν διαχειρίσιμες «αν καταφέρουμε να πετύχουμε μια γρήγορη αποκλιμάκωση». Ωστόσο, προειδοποίησε πως παρατεταμένες διαταραχές στην παραγωγή και τη ναυτιλία πετρελαίου και φυσικού αερίου ενδέχεται να προκαλέσουν «στασιμοπληθωριστικό σοκ».
Ενεργειακές διαταραχές και κίνδυνος για ανάπτυξη και τιμές
Ο όρος στασιμοπληθωρισμός περιγράφει τον συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού με ασθενή ή μηδενική ανάπτυξη – ένα σενάριο ιδιαίτερα δυσμενές για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σύμφωνα με τον Ντομπρόβσκις, μια κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή που θα πλήξει τις ενεργειακές υποδομές και τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές ενέργειας, την ώρα που η οικονομική δραστηριότητα θα επιβραδύνεται.
Ο επίτροπος σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε αποφασίζοντας την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, σε μια προσπάθεια να μετριάσει τις επιπτώσεις στην αγορά. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές δεν έχουν υποχωρήσει, καθώς η αγορά προεξοφλεί τον κίνδυνο νέων χτυπημάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο, ενώ το πετρέλαιο από τα αποθέματα δεν έχει ακόμη φθάσει σε επαρκή βαθμό στην αγορά.
Περιορισμένα άμεσα εργαλεία, αυξημένη γεωπολιτική εξάρτηση
Η παρέμβαση Ντομπρόβσκις υπογραμμίζει πόσο εκτεθειμένη παραμένει η ευρωπαϊκή οικονομία σε εξωγενείς ενεργειακές κρίσεις, παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης μετά τις αναταράξεις των προηγούμενων ετών. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν περιορισμένα άμεσα εργαλεία: μπορούν να αξιοποιήσουν αποθέματα, να ενισχύσουν προσωρινά ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να ασκήσουν διπλωματική πίεση για αποκλιμάκωση, αλλά δεν μπορούν να ελέγξουν την ίδια τη γεωπολιτική σύγκρουση.
Για την Ελλάδα, μια νέα άνοδος των τιμών ενέργειας θα σήμαινε πρόσθετη πίεση στο κόστος διαβίωσης, στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος και στα μεταφορικά κόστη, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε τουρισμό, βιομηχανία και ναυτιλία. Η ικανότητα της ΕΕ να αποτρέψει ένα στασιμοπληθωριστικό σπιράλ θα εξαρτηθεί τελικά από τη διάρκεια της κρίσης και την αποτελεσματικότητα των συντονισμένων παρεμβάσεών της στις αγορές ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση Ντομπρόβσκις δείχνει ότι η Ευρώπη παραμένει ενεργειακά ευάλωτη: χωρίς ταχύτερη αποκλιμάκωση και επιτάχυνση επενδύσεων σε διαφοροποίηση και εξοικονόμηση, ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού θα παραμείνει ορατός.
#ΕΕ #Ιράν #στασιμοπληθωρισμός #ενέργεια #Dombrovskis
