Η γαλλική κυβέρνηση ενεργοποιεί τις αποταμιεύσεις του Livret A για να χρηματοδοτήσει έξι νέους πυρηνικούς αντιδραστήρες της EDF. Το σχέδιο, ύψους σχεδόν 73 δισ. ευρώ, τελεί υπό την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Γαλλία ανοίγει έναν νέο, ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο δρόμο στη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης, αξιοποιώντας τις λαϊκές αποταμιεύσεις του Livret A για την κατασκευή έξι νέων πυρηνικών αντιδραστήρων της EDF. Το Ελιζέ ανακοίνωσε ότι το κράτος και η κρατικά ελεγχόμενη εταιρεία ηλεκτρισμού κατέληξαν σε συμφωνία για τη δομή χρηματοδότησης ενός προγράμματος που εκτιμάται πλέον στα 72,8 δισ. ευρώ (τιμές 2020).
Δάνειο μηδενικού επιτοκίου από τα ταμεία του Livret A
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το γαλλικό Δημόσιο δεσμεύεται να καλύψει το 60% του συνολικού κόστους μέσω δανείου με μηδενικό επιτόκιο, το οποίο θα χορηγηθεί από το ταμείο αποταμιεύσεων της Caisse des Dépôts. Το ταμείο αυτό τροφοδοτείται κυρίως από τις καταθέσεις του Livret A, του πιο διαδεδομένου ρυθμιζόμενου αποταμιευτικού προϊόντος στη Γαλλία, που μέχρι σήμερα κατευθυνόταν κυρίως στη χρηματοδότηση κοινωνικής κατοικίας.
Η απόφαση σηματοδοτεί μια στρατηγική αναδιάταξη της χρήσης αυτών των πόρων, με σαφή πολιτική στόχευση: να υποστηριχθεί το νέο πυρηνικό πρόγραμμα χωρίς να επιβαρυνθεί άμεσα το δημόσιο χρέος. Όπως διευκρίνισε σύμβουλος του υπουργείου Οικονομικών, «το Livret A και τα άλλα προϊόντα αποταμίευσης της Caisse des Dépôts θα επιτρέψουν να χρηματοδοτηθεί, εν μέρει, το νέο πυρηνικό πρόγραμμα».
Για την κυβέρνηση, το σχήμα έχει το πλεονέκτημα ότι λογιστικά δεν περνά από τον κρατικό προϋπολογισμό, περιορίζοντας τον αντίκτυπο στους δημοσιονομικούς δείκτες. Ωστόσο, μεταφέρει τον κίνδυνο και το πολιτικό κόστος στους μικροκαταθέτες, οι οποίοι μέχρι σήμερα θεωρούσαν το Livret A εργαλείο κοινωνικής πολιτικής και ασφαλούς αποταμίευσης.
Δεσμεύσεις της EDF και έλεγχος Βρυξελλών
Σε αντάλλαγμα για την προνομιακή αυτή χρηματοδότηση, η EDF δεσμεύθηκε να τηρήσει τόσο το χρονοδιάγραμμα όσο και τον προϋπολογισμό των έξι αντιδραστήρων, ένα σημείο ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς το κόστος του γαλλικού πυρηνικού προγράμματος έχει αναθεωρηθεί ανοδικά πολλές φορές στο παρελθόν. Η εταιρεία υποχρεούται επίσης να εφαρμόσει τις συστάσεις του διαϋπουργικού ελέγχου για το νέο πυρηνικό, αν και το Ελιζέ δεν έδωσε στη δημοσιότητα τις λεπτομέρειες του σχετικού πορίσματος.
Καθοριστικό εμπόδιο παραμένει η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εξετάζει τη συμβατότητα του σχήματος με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Οι διαπραγματεύσεις Βρυξελλών–Παρισιού ξεκίνησαν στα τέλη του 2025 και η γαλλική κυβέρνηση φιλοδοξεί να κλείσουν έως το τέλος του έτους. Όπως επισημαίνει η Banque des Territoires, θυγατρική της Caisse des Dépôts, το δάνειο θα συναφθεί μόνο μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας κοινοποίησης και έγκρισης από την Κομισιόν.
Η επιλογή της Γαλλίας να χρηματοδοτήσει υποδομές υψηλού ρίσκου με λαϊκές αποταμιεύσεις ανοίγει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση: σε ποιο βαθμό τα ρυθμιζόμενα αποταμιευτικά προϊόντα μπορούν – ή πρέπει – να χρησιμοποιούνται για στρατηγικές, αλλά και αμφιλεγόμενες, επενδύσεις όπως η πυρηνική ενέργεια.
Σχόλιο 
: Το γαλλικό μοντέλο συνιστά προηγούμενο για την ΕΕ, παντρεύοντας κοινωνική αποταμίευση με βιομηχανική πολιτική. Αν περάσει το τεστ των Βρυξελλών, θα αποτελέσει ισχυρό επιχείρημα για κυβερνήσεις που αναζητούν «εκτός προϋπολογισμού» λύσεις για μεγάλα ενεργειακά έργα· ταυτόχρονα, όμως, αυξάνει τον κίνδυνο πολιτικής αντιστροφής, αν οι πολίτες νιώσουν ότι οι αποταμιεύσεις τους χρησιμοποιούνται ως έμμεσος φορολογικός μοχλός για ακριβά, μακροπρόθεσμα και τεχνικά σύνθετα projects.
#Γαλλία #EDF #πυρηνική_ενέργεια #LivretA #ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή
