Οι 27 κατέληξαν σε συμφωνία για εξάμηνη παράταση του καθεστώτος κυρώσεων κατά ρωσικών επιχειρήσεων και ολιγαρχών. Η απόφαση επετεύχθη με αφαίρεση δύο ονομάτων από τη λίστα ώστε να διασφαλιστεί η ομοφωνία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απέφυγε την τελευταία στιγμή ένα θεσμικό και γεωπολιτικό ατύχημα, καταλήγοντας σε συμφωνία για την παράταση του πλαισίου κυρώσεων κατά ρωσικών επιχειρήσεων και ολιγαρχών, το οποίο κινδύνευε να λήξει εντός του Σαββατοκύριακου. Η μη ανανέωση θα οδηγούσε σε αιφνίδια χαλάρωση περιορισμών για χιλιάδες φυσικά και νομικά πρόσωπα συνδεδεμένα με τη ρωσική πολεμική μηχανή.
Η δύσκολη ομοφωνία και οι διαγραφές από τη λίστα
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συμφωνία επιτεύχθηκε ομόφωνα, υπό την προϋπόθεση ότι δύο άτομα θα αφαιρούνταν από τον κατάλογο των κυρώσεων. Το Συμβούλιο της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι, στο πλαίσιο της περιοδικής επανεξέτασης, αποφασίστηκε να μην ανανεωθούν οι καταχωρίσεις δύο προσώπων και να διαγραφούν ακόμη πέντε που έχουν αποβιώσει. Τα ονόματα όσων αφαιρέθηκαν δεν δημοσιοποιήθηκαν.
Η λίστα των ευρωπαϊκών κυρώσεων, η οποία σήμερα περιλαμβάνει περισσότερα από 2.600 πρόσωπα και οντότητες, πρέπει να ανανεώνεται ανά έξι μήνες με ομοφωνία των 27 κρατών-μελών. Η διαδικασία αυτή προσφέρει σε κάθε πρωτεύουσα δικαίωμα βέτο, μετατρέποντας τις ανανεώσεις σε εργαλείο πολιτικής πίεσης. Ενδεικτικό είναι ότι η Σλοβακία είχε ζητήσει την άρση των κυρώσεων για τους γνωστούς ρώσους επιχειρηματίες Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν, αίτημα που τελικά δεν έγινε δεκτό, καθώς –όπως διευκρίνισαν διπλωμάτες– κανείς από τους δύο δεν συγκαταλέγεται στα πρόσωπα που απελευθερώθηκαν.
Οι διαπραγματεύσεις της Παρασκευής κατέληξαν σε αδιέξοδο, με αποτέλεσμα οι πρεσβευτές να περάσουν σε γραπτή διαδικασία το Σάββατο για να κλειδώσουν τους όρους της παράτασης πριν λήξουν νομικά οι ισχύουσες κυρώσεις.
Προοίμιο για το 20ό πακέτο και ο ρόλος της Ουγγαρίας
Η συμφωνία για την απλή ανανέωση του υφιστάμενου πλαισίου αποτελεί προθάλαμο για μια πολύ δυσκολότερη συζήτηση: το επόμενο, 20ό κατά σειρά, πακέτο νέων κυρώσεων κατά της Μόσχας από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία. Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να επιδιώξουν πολιτική συμφωνία στη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη.
Κρίσιμος παράγοντας παραμένει η στάση της Ουγγαρίας, η οποία μέχρι στιγμής μπλοκάρει τόσο το νέο πακέτο περιοριστικών μέτρων όσο και την εκταμίευση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ, που θεωρείται ζωτικής σημασίας για τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας και τη λειτουργία βασικών δημόσιων υπηρεσιών. Η Βουδαπέστη αξιοποιεί την απαίτηση ομοφωνίας ως διαπραγματευτικό μοχλό, συνδέοντας τις αποφάσεις για την Ουκρανία με τις δικές της εκκρεμότητες στις σχέσεις με τις Βρυξέλλες.
Η παράταση των κυρώσεων υπενθυμίζει ότι η ΕΕ παραμένει δεσμευμένη στη στρατηγική πίεσης προς τη Ρωσία, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει τα όρια της ενιαίας γραμμής, καθώς εσωτερικές πολιτικές, οικονομικά συμφέροντα και διμερείς σχέσεις με τη Μόσχα συνεχίζουν να διαβρώνουν την ευρωπαϊκή συνοχή.
Σχόλιο
: Η τελευταία αυτή ανανέωση δείχνει ότι οι κυρώσεις παραμένουν πυλώνας της ευρωπαϊκής στρατηγικής, αλλά με αυξανόμενο πολιτικό κόστος. Καθώς πληθαίνουν οι εξαιρέσεις και τα παζάρια γύρω από μεμονωμένα πρόσωπα, η αξιοπιστία και η αποτρεπτική ισχύς του καθεστώτος κυρώσεων δοκιμάζονται. Για την Ελλάδα, που στηρίζει την ευρωπαϊκή γραμμή έναντι της Ρωσίας, η συζήτηση για το 20ό πακέτο θα αποτελέσει ακόμη ένα τεστ για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να συνδυάσει γεωπολιτική αποφασιστικότητα με εσωτερική συνοχή.






