Η πολιτική κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν αμφισβητείται για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια. Καθοριστικός παράγοντας αναδεικνύεται η βαθιά γενεακή πόλωση μεταξύ νέων και ηλικιωμένων ψηφοφόρων.
Στην Ουγγαρία, η επόμενη εκλογική αναμέτρηση διαμορφώνεται ως η πιο κρίσιμη από το τέλος του κομμουνισμού. Ο Βίκτορ Όρμπαν, επί 16 χρόνια κυρίαρχος του πολιτικού σκηνικού, βλέπει για πρώτη φορά την πρωτοκαθεδρία του να απειλείται από τον κεντροδεξιό σχηματισμό Tisza του Πέτερ Μάγιαρ. Ωστόσο, μια βαθιά γενεακή γραμμή ρήξης μπορεί να αποδειχθεί σωσίβιο για τον πρωθυπουργό.
Η στρατηγική φόβου του Όρμπαν και οι μεγαλύτερες ηλικίες
Στις αγροτικές και επαρχιακές περιοχές, όπου το Fidesz διατηρεί τα παραδοσιακά του προπύργια, οι μεγαλύτερες ηλικίες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό πιστές στον Όρμπαν. Στην πόλη Νιρέγκυχαζα, μόλις 70 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα και με πάνω από τους μισούς κατοίκους άνω των 50 ετών, πολλοί ηλικιωμένοι δηλώνουν ότι ψηφίζουν Fidesz «εξαιτίας του πολέμου».
Ο Όρμπαν έχει δομήσει μια επιθετική εκστρατεία γύρω από τον φόβο εμπλοκής της Ουγγαρίας στον πόλεμο στην Ουκρανία. Παρουσιάζει τον εαυτό του ως τη μόνη «ασφαλή επιλογή» για να διατηρηθεί η χώρα εκτός σύρραξης και τον Πέτερ Μάγιαρ ως «ανδρείκελο των Βρυξελλών». Στους δρόμους δεσπόζουν αφίσες που τον απεικονίζουν με μισό πρόσωπο καλυμμένο από τη σημαία της ΕΕ ή πλάι στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Βολοντιμίρ Ζελένσκι, υπονοώντας ταύτιση συμφερόντων.
Η κυριαρχία του Fidesz στα κρατικά μέσα ενημέρωσης και σε μεγάλο μέρος του ιδιωτικού Τύπου ενισχύει αυτό το αφήγημα. Πολλοί νέοι περιγράφουν τους γονείς και τους παππούδες τους ως «παγιδευμένους» σε έναν μονοφωνικό, φιλοκυβερνητικό ενημερωτικό κόσμο, όπου ο πόλεμος και η «σταθερότητα» κυριαρχούν επί κάθε άλλου ζητήματος.
Οι νέοι με τον Μάγιαρ, αλλά χωρίς κρίσιμη μάζα στην περιφέρεια
Στον αντίποδα, η εκτίναξη του Tisza στις δημοσκοπήσεις στηρίζεται κυρίως στους νεότερους ψηφοφόρους, απογοητευμένους από τον πληθωρισμό-ρεκόρ, τη στασιμότητα της οικονομίας και τη διαφθορά. Ο Μάγιαρ υπόσχεται μια «σύγχρονη, ευρωπαϊκή Ουγγαρία» και το μήνυμα αυτό βρίσκει απήχηση ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα και μεταξύ των μορφωμένων νέων.
Ωστόσο, η μαζική φυγή νέων από τις φτωχότερες ανατολικές και νότιες περιοχές προς τη Βουδαπέστη ή το εξωτερικό έχει αφήσει πίσω ένα εκλογικό σώμα γερασμένο και πιο συντηρητικό. Αυτή η δημογραφική πραγματικότητα λειτουργεί ως δομικό πλεονέκτημα για το Fidesz σε μονοεδρικές περιφέρειες όπως η Νιρέγκυχαζα, όπου το 2022 το κυβερνών κόμμα κατέγραψε 61%, ποσοστό υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο.
Το Tisza επιχειρεί να ανατρέψει αυτά τα δεδομένα επενδύοντας σε τοπικές προσωπικότητες, όπως τον δημοφιλή διευθυντή του ζωολογικού κήπου της Νιρέγκυχαζα, Λάσλο Γκάιντος, ο οποίος κατεβαίνει τόσο στη λίστα όσο και σε περιφέρεια. Ακόμη και φιλοκυβερνητικοί αναλυτές αναγνωρίζουν ότι το κόμμα του Μάγιαρ πιθανότατα θα αυξήσει σημαντικά τις έδρες του από την εθνική λίστα, αλλά προβλέπουν ότι ο Όρμπαν θα διατηρήσει την πλειοψηφία μέσω των μονοεδρικών.
Το διακύβευμα για την ουγγρική δημοκρατία και την ΕΕ
Η σύγκρουση γενεών στην Ουγγαρία υπερβαίνει τα εσωτερικά σύνορα της χώρας. Για την ΕΕ, μια ενδεχόμενη αποδυνάμωση ή ήττα του Όρμπαν θα σήμαινε αλλαγή ισορροπιών σε κρίσιμα μέτωπα, από την πολιτική για την Ουκρανία έως τις διαπραγματεύσεις για το κράτος δικαίου και τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Αντιστρόφως, μια ακόμη επικράτηση του Fidesz, έστω και οριακή, θα εδραίωνε το μοντέλο ενός «υβριδικού καθεστώτος» που συνδυάζει εκλογική νομιμοποίηση με συστηματικό έλεγχο των θεσμών και της ενημέρωσης.
Καθώς η καμπάνια κλιμακώνεται, η οικονομική ανασφάλεια βαραίνει ήδη την καθημερινότητα. Μικρομεσαίοι επιχειρηματίες στην επαρχία περιγράφουν άδεια καταστήματα και πολίτες που «μαζεύουν χρήματα» φοβούμενοι το μέλλον. Σε αυτό το κλίμα, η ικανότητα κάθε στρατοπέδου να κινητοποιήσει τη βάση του –και ιδίως τους μεγαλύτερους που ψηφίζουν συστηματικά– μπορεί να αποδειχθεί πιο καθοριστική από την ενθουσιώδη, αλλά συχνά λιγότερο πειθαρχημένη, ψήφο των νέων.
Σχόλιο 
: Η ουγγρική αναμέτρηση λειτουργεί ως εργαστήριο για όλη την Ευρώπη: δείχνει πώς η δημογραφία, ο έλεγχος της ενημέρωσης και ο φόβος του πολέμου μπορούν να αντισταθμίσουν οικονομική δυσαρέσκεια και φθορά εξουσίας. Αν ο Όρμπαν κερδίσει ξανά στηριζόμενος κυρίως σε ηλικιωμένους επαρχιώτες, θα ενισχυθεί το αφήγημα ότι τα καθεστώτα «ανελεύθερης δημοκρατίας» μπορούν να αναπαράγονται ακόμη και σε συνθήκες κρίσης, εφόσον ελέγχουν ατζέντα και φόβους. Αντίθετα, μια ανατροπή από τον Μάγιαρ θα έστελνε ισχυρό μήνυμα ότι οι νέες γενιές στην Κεντρική Ευρώπη είναι διατεθειμένες να συγκρουστούν με καθεστηκυίες ελίτ, αλλά και ότι η ΕΕ παραμένει για αυτές ελκυστικό σημείο αναφοράς.
#Ουγγαρία #Όρμπαν #Εκλογές #Ουκρανία #ΕΕ
