Η διεθνής έκρηξη στις τιμές πετρελαίου φέρνει τη βενζίνη στην Ελλάδα στα όρια των 2 ευρώ το λίτρο. Η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις τύπου ενεργειακής κρίσης 2022, με την αγορά να πιέζει για μείωση φόρων.
Η κλιμάκωση της κρίσης στην αγορά ενέργειας μετατρέπεται πλέον σε ορατή απειλή για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καθώς η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κινείται πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο και πλησιάζει το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ. Η άνοδος του Brent σε τριψήφια επίπεδα, μεταξύ 102 και 104 δολαρίων το βαρέλι, έχει αρχίσει να περνά με ταχύτητα στην αντλία, αναζωπυρώνοντας τον δημόσιο διάλογο για παρεμβάσεις στήριξης.
Πιέσεις στην αντλία και πρώτα «κόκκινα» σημεία
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει υπερβεί τα 1,90 ευρώ, ενώ παράγοντες της αγοράς θεωρούν πιθανό η τιμή να «πατήσει» τα 2 ευρώ μέσα στις επόμενες ημέρες. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο κινείται κοντά στα 1,90 ευρώ το λίτρο, με άνοδο περίπου 35% μέσα σε μία εβδομάδα.
Ήδη σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπως οι Κυκλάδες, η Κεφαλονιά και η Ευρυτανία, οι τιμές έχουν φτάσει ή ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, λόγω αυξημένου μεταφορικού κόστους και διαρθρωτικών ιδιαιτεροτήτων της τοπικής αγοράς. Η γεωγραφική ανισορροπία στις τιμές αναδεικνύει την ευαλωτότητα συγκεκριμένων περιοχών και εντείνει τις κοινωνικές πιέσεις.
Τι εξετάζει η κυβέρνηση – επαναφορά εργαλείων τύπου Fuel Pass
Η κυβέρνηση είχε θέσει ένα άτυπο «παράθυρο» περίπου τριών εβδομάδων για να διαπιστώσει αν το Brent θα σταθεροποιηθεί κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια. Καθώς η ανοδική τάση δείχνει διάρκεια, στο τραπέζι επιστρέφουν εργαλεία που εφαρμόστηκαν στην ενεργειακή κρίση του 2022.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, πριν από τη Σύνοδο Υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες, υπογράμμισε ότι τα συναρμόδια υπουργεία παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις εξελίξεις και είναι έτοιμα να παρέμβουν. Στο μείγμα εξεταζόμενων μέτρων περιλαμβάνονται μηχανισμοί περιορισμού του ενεργειακού κόστους στους λογαριασμούς ρεύματος, αλλά και στοχευμένες ενισχύσεις για καύσιμα, στα πρότυπα του Fuel Pass.
Παράλληλα, φορείς της αγοράς, πρατηριούχοι και κόμματα της αντιπολίτευσης επαναφέρουν με ένταση το αίτημα για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα. Επισημαίνουν ότι οι φόροι –κυρίως Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ΦΠΑ– αντιστοιχούν περίπου στο 55% της τελικής τιμής της βενζίνης, γεγονός που, κατά την άποψή τους, αφήνει περιθώριο για δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Η κυβερνητική γραμμή έως τώρα ήταν αρνητική σε οριζόντιες μειώσεις φόρων, με το επιχείρημα ότι δεν διασφαλίζεται η πλήρης μετακύλιση του οφέλους στον καταναλωτή και ότι προτιμώνται στοχευμένα μέτρα για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Γεωπολιτική αστάθεια, Στενά του Ορμούζ και στρατηγικά αποθέματα
Η εκτόξευση των τιμών συνδέεται άμεσα με την ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Ο εγκλωβισμός εκατοντάδων πλοίων τροφοδοτεί το γεωπολιτικό premium στην τιμή του Brent, παρά τις αποφάσεις μεγάλων οικονομιών να αποδεσμεύσουν περί τα 400 εκατ. βαρέλια από στρατηγικά αποθέματα μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Η Ελλάδα δεν εξαρτάται άμεσα από πετρέλαιο της περιοχής, καθώς τα διυλιστήρια προμηθεύονται κυρίως από Μεσόγειο, Βόρεια Αφρική και ΗΠΑ. Ωστόσο, επηρεάζεται έμμεσα, καθώς η ευρωπαϊκή αγορά τιμολογεί με βάση το Brent. Η καθυστερημένη διοχέτευση των στρατηγικών αποθεμάτων και η συνεχιζόμενη ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Τα σενάρια για Brent και αντλία
Αναλυτές δεν αποκλείουν, σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης, το Brent να κινηθεί προς τα 110–120 δολάρια το βαρέλι, εξέλιξη που θα μπορούσε να εκτινάξει τη μέση τιμή της βενζίνης πάνω από τα 2 ευρώ σε πανελλαδικό επίπεδο. Αντίστροφα, μια αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης θα μπορούσε να επαναφέρει τις τιμές κοντά στα 100 δολάρια, περιορίζοντας τις πιέσεις στην αντλία.
Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης ανακούφισης και στους δημοσιονομικούς περιορισμούς, ενώ η κοινωνία ήδη βιώνει την ενεργειακή ακρίβεια ως κρίσιμο παράγοντα του διαθέσιμου εισοδήματος.
Σχόλιο 
: Η εκτόξευση των καυσίμων είναι ορατός πληθωριστικός κίνδυνος δεύτερου γύρου: χτυπά μεταφορές, τρόφιμα και υπηρεσίες, πιέζοντας μισθούς και επαναφέροντας το πολιτικά ευαίσθητο δίλημμα «στοχευμένες ενισχύσεις ή οριζόντια φοροελάφρυνση» σε μια στιγμή που τα δημοσιονομικά περιθώρια στενεύουν.
#καύσιμα #βενζίνη #πετρέλαιο #οικονομία #ενέργεια
