Ο Ντόναλντ Τραμπ συνδέει ανοιχτά τη συνδρομή των Ευρωπαίων στο στενό του Ορμούζ με το μέλλον του ΝΑΤΟ. Η ρητορική του κλιμακώνει την κρίση γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν και τη συνοχή της δυτικής συμμαχίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αυξάνει κατακόρυφα την πίεση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, απαιτώντας ενεργή στρατιωτική συμβολή στην προστασία του στενού του Ορμούζ, υπό την απειλή ότι το ΝΑΤΟ θα έχει «πολύ κακό» ή και αβέβαιο μέλλον εάν δεν ανταποκριθούν. Η τοποθέτηση συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν και αναζωπυρώνει τα ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της συμμαχίας.
Το στρατηγικό διακύβευμα στο στενό του Ορμούζ
Το στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους απολύτως κρίσιμους διαύλους της παγκόσμιας οικονομίας. Περίπου το ένα πέμπτο των διεθνών ροών πετρελαίου διέρχεται από αυτή τη στενή θαλάσσια οδό, η οποία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις παγκόσμιες αγορές. Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η ναυσιπλοΐα έχει διαταραχθεί, αυξάνοντας την αστάθεια στις τιμές ενέργειας και την ανησυχία για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Η απαίτηση Τραμπ να αναλάβουν οι ευρωπαϊκές χώρες μεγαλύτερο βάρος στην προστασία της ναυσιπλοΐας δεν είναι μόνο στρατιωτικό, αλλά και βαθιά οικονομικό ζήτημα. Η Ευρώπη παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας, ενώ η οποιαδήποτε παρατεταμένη αναταραχή στο στενό του Ορμούζ μπορεί να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων, με άμεσες επιπτώσεις στις επιχειρήσεις, στη βιομηχανία και στο κόστος ζωής.
Απειλές για τη συνοχή του ΝΑΤΟ και οι ευρωπαϊκές ισορροπίες
Η ρητορική Τραμπ περί «πολύ κακού μέλλοντος» για το ΝΑΤΟ εάν οι σύμμαχοι δεν συνταχθούν πίσω από τις αμερικανικές απαιτήσεις, επαναφέρει στο προσκήνιο την παλιά του ατζέντα: ότι οι Ευρωπαίοι «δεν πληρώνουν το μερίδιό τους» για την κοινή άμυνα. Η διαφορά αυτή δεν είναι μόνο λογιστική, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου η Ένωση προσπαθεί να χαράξει πιο αυτόνομη πορεία σε ενέργεια και ασφάλεια.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των γεωπολιτικών εντάσεων της Ανατολικής Μεσογείου και ταυτόχρονα εξαρτώνται από σταθερές ενεργειακές ροές, η κλιμάκωση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα. Το δίλημμα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι αν θα στοιχηθούν πλήρως πίσω από την αμερικανική στρατηγική έναντι του Ιράν ή αν θα επιδιώξουν πιο ισορροπημένη στάση, με κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωπες με νέες απειλές αποσταθεροποίησης της συμμαχίας.
Την εικόνα συμπληρώνει η δημόσια συζήτηση στις ΗΠΑ και διεθνώς, όπως αποτυπώνεται και στο podcast «Today in Focus» της Guardian, όπου αναλυτές εξετάζουν κατά πόσο η τρέχουσα κρίση μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για αναδιαμόρφωση ή ακόμη και ρήξη στο ΝΑΤΟ, εάν ο Λευκός Οίκος επιμείνει στη στρατηγική της ωμής πίεσης προς τους Ευρωπαίους εταίρους.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Τραμπ να εργαλειοποιήσει το ΝΑΤΟ για να αποσπάσει ευρωπαϊκή στρατιωτική και πολιτική κάλυψη στον πόλεμο με το Ιράν είναι διπλά επικίνδυνη: αποσταθεροποιεί τη ναυτιλιακή και ενεργειακή ασφάλεια μέσω του στενού του Ορμούζ και ταυτόχρονα υπονομεύει την αξιοπιστία της συμμαχίας ως συλλογικού μηχανισμού άμυνας, μετατρέποντάς την σε πεδίο συναλλαγής ισχύος. Για την Ευρώπη, η πρόκληση είναι να προστατεύσει τα ζωτικά οικονομικά της συμφέροντα χωρίς να εγκλωβιστεί σε μια λογική άκριτης ευθυγράμμισης με την Ουάσινγκτον.
#Trump #NATO #Ιράν #Ορμούζ #ΗΠΑ #Ευρώπη
