Η Αθήνα προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής με κεντρικό αίτημα ένα έτοιμο, ευρωπαϊκό σχέδιο άμεσης αντίδρασης στην ενεργειακή κρίση. Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος για τα στενά του Ορμούζ αναγκάζουν την ΕΕ να ξαναγράψει τα εργαλεία ενεργειακής ασφάλειας.
Με σαφώς διατυπωμένη ατζέντα και αιχμή την ενεργειακή ασφάλεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει σήμερα στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο Κορυφής, σε μια συγκυρία όπου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης στα στενά του Ορμούζ απειλούν να πυροδοτήσουν νέο κύμα ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης στην Ευρώπη.
Πριν από την έναρξη των εργασιών της Συνόδου, ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στην εκδήλωση για τα 50 χρόνια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ωστόσο το ουσιαστικό «παζάρι» ξεκινά αύριο, Πέμπτη, με τους 27 ηγέτες να καλούνται να δώσουν απαντήσεις σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον.
Το ελληνικό αίτημα: έτοιμο ευρωπαϊκό σχέδιο αντίδρασης
Η ελληνική αντιπροσωπεία προσέρχεται ζητώντας ρητά την υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης με βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα, το οποίο θα μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα εφόσον οι εξελίξεις στην περιοχή οδηγήσουν σε εκτίναξη των τιμών ενέργειας. Κεντρική ιδέα είναι να μη βρεθεί η ΕΕ ξανά αιφνιδιασμένη, όπως το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Η εμπειρία από τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη διαχειρίστηκε την ενεργειακή κρίση το 2022 πρέπει να εξεταστεί με μεγάλη λεπτομέρεια. Τα πράγματα που κάναμε καλά, τα πράγματα που δεν κάναμε τόσο καλά εκείνη την περίοδο», υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σε συνέδριο του Bloomberg στην Αθήνα, λίγες ώρες πριν τη μετάβασή του στις Βρυξέλλες.
Ο πρωθυπουργός ζητά αποφάσεις «σε επίπεδο ηγετών» και «έτοιμη εργαλειοθήκη», ώστε, αν χρειαστεί, να στηριχθούν άμεσα επιχειρήσεις και καταναλωτές ως προς τις τιμές της ενέργειας. Υπενθύμισε ότι το 2022 χρειάστηκαν οκτώ μήνες για να υιοθετηθεί το πλαφόν στο φυσικό αέριο, διάστημα το οποίο –όπως σημείωσε– σήμερα η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να ξαναχάσει.
Κίνδυνος πληθωρισμού, επιτοκίων και νέα γραμμή για τα μέτρα στήριξης
Στο σκεπτικό της Αθήνας, μια νέα ενεργειακή αναταραχή θα τροφοδοτήσει αναπόφευκτα υψηλότερο πληθωρισμό και ενδεχόμενη αναστροφή της πορείας των επιτοκίων, με άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Γι’ αυτό, η κυβέρνηση πιέζει για προληπτική ευρωπαϊκή δράση και όχι για εκ των υστέρων, αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνδέει την ενεργειακή πολιτική με την ευρύτερη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα: «Δεν μπορούμε να καθόμαστε στις Βρυξέλλες και να μιλάμε αφηρημένα για την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να κατανοούμε ότι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας είναι καλύτερες θέσεις εργασίας, υψηλότεροι μισθοί και ουσιαστική στήριξη για όσους είναι πιο ευάλωτοι».
Σε ό,τι αφορά τα εθνικά μέτρα, ο πρωθυπουργός ξεκαθαρίζει ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να ανοίξει «τρύπα» στον προϋπολογισμό με οριζόντιες μειώσεις ειδικών φόρων κατανάλωσης, εφόσον αυτές δεν αποτελούν κοινή ευρωπαϊκή απόφαση. Προκρίνει στοχευμένη εισοδηματική ενίσχυση των πιο ευάλωτων, αξιοποιώντας υφιστάμενη «εργαλειοθήκη» στήριξης, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο.
Με αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα επιχειρεί να εμφανιστεί στη Σύνοδο ως δύναμη που συνδυάζει την πίεση για ευρωπαϊκές λύσεις με μήνυμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας προς τις αγορές, σε μια περίοδο που η ενεργειακή γεωπολιτική και η σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών επανέρχονται ταυτόχρονα στο προσκήνιο.
Σχόλιο
: Η ελληνική στρατηγική επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την εμπειρία του 2022, ζητώντας έγκαιρη, συλλογική ευρωπαϊκή άμυνα στην ενέργεια, αλλά ταυτόχρονα να διαχωρίσει τη θέση της από εύκολες, δημοσιονομικά επικίνδυνες λύσεις. Το αν θα βρει συμμάχους, θα κρίνει όχι μόνο την πορεία των λογαριασμών ενέργειας, αλλά και το περιθώριο της ίδιας της ΕΕ να ασκήσει γεωπολιτική ισχύ χωρίς να διαρραγεί κοινωνικά.






