Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στην ατζέντα της Ε.Ε. το ενεργειακό σοκ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητά θεσμοθετημένη ευελιξία για στοχευμένες εθνικές παρεμβάσεις, με αιχμή τον ΕΦΚ στα καύσιμα.
Η επίθεση του Ισραήλ σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν επιτείνει την αβεβαιότητα στις αγορές και φέρνει την Ευρώπη αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού σοκ. Στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο πόλεμος και οι οικονομικές του παρενέργειες αναδεικνύονται στον «ελέφαντα στο δωμάτιο», με την Αθήνα να προσέρχεται με σαφές αίτημα: θεσμοθετημένη ευρωπαϊκή ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να προχωρούν σε ταχείες και στοχευμένες παρεμβάσεις.
Αίτημα χαλάρωσης των ορίων δαπανών και συζήτηση για ΕΦΚ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, έχοντας κατά νου τα λάθη της κρίσης του 2022, επιδιώκει αποφάσεις επί της αρχής για βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα, που θα δίνουν στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα προσαρμογής ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης. Κομβικό εργαλείο θεωρείται η χαλάρωση των ευρωπαϊκών «οροφών» δαπανών, προκειμένου να ανοίξει χώρος για μειώσεις φόρων ή άλλες στοχευμένες ενισχύσεις.
Δεν περνά απαρατήρητο ότι, για πρώτη φορά στη θητεία του, ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο παρέμβασης στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, αναγνωρίζοντας πως ο φόρος αποτελεί κρίσιμο τμήμα της τελικής τιμής στην αντλία. Ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι τέτοιο μέτρο μπορεί να εξεταστεί μόνο στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκά συντονισμένης προσπάθειας, τονίζοντας ότι «χωρίς ευρωπαϊκές ευελιξίες δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί».
Plan B της Αθήνας: επιδοτήσεις, fuel pass και «έξυπνα» μέτρα
Παράλληλα, η κυβέρνηση επεξεργάζεται εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία σε επίπεδο Ε.Ε. ή αν η κρίση παραταθεί. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει τη δημοσιονομική επάρκεια για να χρηματοδοτήσει, με κόστος για τον προϋπολογισμό, μέτρα επιδότησης της κατανάλωσης, εφόσον κριθούν αναγκαία. Στο τραπέζι βρίσκονται εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν το 2022, όπως το fuel pass, αλλά και πιο «έξυπνες» παρεμβάσεις, τύπου ενίσχυσης της τηλεργασίας και επιδότησης μετακινήσεων με ΜΜΜ, ώστε να περιοριστεί η χρήση ΙΧ και η κατανάλωση καυσίμων.
Γεωπολιτική διάσταση και δόγμα άμυνας 360 μοιρών
Στο πολιτικο-διπλωματικό σκέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να αναδείξει τη στήριξη προς την Κύπρο ως παράδειγμα έμπρακτης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, χωρίς ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 της Συνθήκης Ε.Ε., ενισχύοντας τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Η Αθήνα επαναφέρει το δόγμα αμυντικής στρατηγικής «360 μοιρών», με ετοιμότητα απέναντι σε απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της Ευρώπης.
Η ελληνική θέση παραμένει σαφής: καμία στρατιωτική συμμετοχή στον πόλεμο, επιμονή σε διπλωματική λύση που θα καλύπτει όλες τις πτυχές – συμπεριλαμβανομένου του βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης – και καμία επέκταση της επιχείρησης ASPIDES πέραν της Ερυθράς Θάλασσας.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα επιχειρεί να μετατρέψει μια εξωγενή κρίση σε ευκαιρία αναθεώρησης των ευρωπαϊκών κανόνων, ώστε οι επόμενες ενεργειακές αναταράξεις να αντιμετωπίζονται προληπτικά και όχι εκ των υστέρων, διεκδικώντας ταυτόχρονα ρόλο πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
#Μητσοτάκης #ΕΕ #Καύσιμα #Ενέργεια #ΣύνοδοςΚορυφής
